n kenarlı bir düzgün çokgenin bir iç açısının ölçüsü \frac{(n-2) dot 180^irc}{n} olarak hesaplanır.
Düzgün beşgen biçimindeki ABCDE kağıdı BF doğrusu boyunca katlandığında C köşesi düzgün beşgen üzerindeki D ve H noktalarından geçen DH dikmesi üzerindeki C’ noktasına geliyor.
Buna göre DC’F açısının ölçüsü kaç derecedir?
A) 32
B) 36
C) 40
D) 42
E) 48
Düzgün Beşgende Katlama ve Açı Bulma
KULLANILAN FORMÜL / KURAL:
- Bir düzgün beşgenin bir iç açısı:\alpha = \frac{(5 - 2) \cdot 180^\circ}{5} = 108^\circ
- Simetri ekseni tepeden tabana inen dikmedir (DH \perp AB) ve tabanı iki eşit parçaya böler:|AH| = |HB| = \frac{|AB|}{2}
- Katlama işleminde kenar uzunlukları ve açı ölçüleri korunur:|BC'| = |BC|, \quad m(\widehat{BC'F}) = m(\widehat{BCF}) = 108^\circ
- 30^\circ - 60^\circ - 90^\circ özel dik üçgeninde, 30^\circ’lik açının karşısındaki dik kenar hipotenüsün yarısıdır.
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — Düzgün Beşgenin Özelliklerini Belirleme
Düzgün beşgenin bir kenar uzunluğuna a diyelim.
- D köşesinden AB tabanına indirilen DH dikmesi düzgün beşgenin simetri eksenidir.
- Taban iki eşit parçaya bölünür:|HB| = \frac{a}{2}
- Beşgenin her bir kenarı birbirine eşit olduğundan |BC| = a’dır.
Adım 2 — Katlama Özelliklerini Kullanma ve BC'H Dik Üçgenini Çözme
C köşesi BF boyunca katlandığında C' noktasına geldiği için:
- |BC'| = |BC| = a
- m(\widehat{BC'F}) = m(\widehat{BCF}) = 108^\circ
C' noktası DH doğrusu üzerinde olduğundan \triangle BHC' bir dik üçgendir (m(\widehat{BHC'}) = 90^\circ).
- Hipotenüs: |BC'| = a
- Komşu dik kenar: |HB| = \frac{a}{2}
Hipotenüsün yarısı olan dik kenarı gören açı 30^\circ olduğundan:
Adım 3 — Doğrusal Açıdan m(\widehat{DC'F}) Açısını Hesaplama
D, C' ve H noktaları aynı doğru (DH doğrusu) üzerinde yer aldığından bu doğru üzerindeki açıların toplamı 180^\circ’dir:
Değerleri yerine yazalım:
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP: D Seçeneği — 42
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
TEMEL KAVRAMLAR:
- Simetri Ekseni: Düzgün tek kenarlı çokgenlerde (üçgen, beşgen) tepe noktasından karşı kenara inen dikme hem kenarortay, hem açıortay, hem de simetri eksenidir.
- Katlama Dönüşümü (Eşlik): Katlama çizgisi bir açıortay doğrusudur; katlanan şekil ile oluşan şekil eş geometrik şekillerdir.
SIK YAPILAN HATALAR:
Hatalı Yaklaşım: Katlama sonucunda köşedeki 108^\circ’lik açının korunduğunu unutup sadece kenar uzunluğu üzerinden gitmeye çalışmak.
Doğru Yaklaşım: Katlanan C açısının C' noktasındaki m(\widehat{BC'F}) açısına eşit (108^\circ) olduğunu ve katlanan kenarın (BC' = a) dik üçgende hipotenüs olduğunu görmek.
Bu konuyu iyice pekiştirmek için benzer bir çokgende katlama sorusu çözmek ister misin?
