N Günc kar ir an yet rebi he y ebilir paro tilm ir? Yazım ve Kesme İşareti Kuralları Hakkında
Önemli Noktalar
- Türkçede iyelik ekleri (sahiplik ekleri) kelimeye doğrudan bitişik yazılır ve kesme işareti ile ayrılmaz.
- Kesme işareti, sadece özel isimlerin sonuna gelen yapım ekleri ve iyelik ekleri için kullanılır.
- “Boğaz Köprüsü” örneğinde, “köprüsü” kelimesi 3. tekil kişi iyelik eki almıştır ve buna başka bir iyelik eki eklendiğinde kesme işareti kullanılmaz.
Sorunuzdaki örneklerdeki yazım hatalarını tespit etmek için bu kural çok önemlidir. Özetle:
- Kesme işareti: Özel isim + ek (örneğin: İstanbul’un, Ali’nin)
- Kesme işareti kullanılmaz: Genel isim + iyelik eki (örneğin: köprüsü, kitabı, evi)
İçindekiler
- Kesme İşareti ve İyelik Ekleri
- Boğaz Köprüsü Örneği ve Yazım Kuralı
- Soru İçeriği ve Doğru Yanlış Analizi
- Özet ve Uygulama
- Sık Sorulan Sorular
Kesme İşareti ve İyelik Ekleri
Türkçe yazım kurallarına göre iyelik ekleri, kelime köküne doğrudan bitişik olarak yazılır ve kesme işareti ile ayrılmaz. Kesme işareti yalnızca:
- Kişi, yer, kurum adı gibi özel isimlere gelen durum, iyelik veya yapım eklerinde,
- Kısaltmalarda,
- Tarih ve saat gösterimlerinde
kullanılır.
Pro Tip: “Ali’nin kitabı” doğrudur çünkü “Ali” özel isimdir; ancak “kitabı” kelimesindeki “-ı” eki bitişiktir, kesme işareti yoktur.
Boğaz Köprüsü Örneği ve Yazım Kuralı
“Boğaz Köprüsü” ifadesinde “Köprüsü” kelimesi genel isimdir ve 3. tekil iyelik eki almıştır. Eğer bu kelimeye başka bir iyelik eki eklenecekse, kesme işareti konmaz. Örnek:
- Doğru: Boğaz Köprüsünün temeli atıldı. (Kesme işareti yok)
Ancak “Boğaz Köprüsü” özel isim olduğu için tek tek seçilen kullanımlarda kesme işareti kullanılabilir:
- Özel isim + iyelik eki: Boğaz Köprüsü’nün ışıkları yanıyor. (Bu, özel isim olarak kullanıldığı durumdur)
Buradaki kritik ayrım: Kelime özel isim gibi kullanılıyorsa kesme işareti gelir; isim genel isim ve iyelik eki alıyorsa kesme işareti kullanılmaz.
Soru İçeriği ve Doğru Yanlış Analizi
Sizden, verilen cümleler arasında yazım kuralına uymayan kesme işareti kullanımını bulmanız istenmiş.
Verilen ifadelerden:
- “Bakanlar Kurulumuzun olağan toplantısı çarşamba günleri yapılır.”
- “Amik Ovamızın bereketli topraklarında çiftçilerimizin sesi oldu.”
- “1933 yılında Kuşadamı’da yaşayan kişi sayısı 15.047’ydi.”
- “Ayder Yaylamız ülkemizin en güzel yerlerinden biridir.”
Burada:
- “Bakanlar Kurulumuzun” ve “Amik Ovamızın” özel isimdir ve iyelik eki almıştır. Doğru yazımı kesme işareti ile ayrılmış hali olmalı: “Bakanlar Kurulu’nun”, “Amik Ovası’nın”
- “1933 yılında Kuşadamı’da…” ifadesinde kesme işareti doğru kullanılmıştır çünkü “Kuşadamı” özel isimdir.
- “Ayder Yaylamız” ifadesinde “Yaylamız” kelimesi genel isim olarak iyelik eki almıştır, kesme işareti yoktur ama burada ayrı yazılmışsa buna dikkat edilmeli.
Yani doğru cevap, “Bakanlar Kurulumuzun olağan toplantısı çarşamba günleri yapılır.” cümlesidir çünkü özel isimde kesme işareti eksiktir.
Uyarı: “Kurul” kelimesinde “Bakanlar Kurulu’nun” şeklinde kesme işareti olmalıdır.
Özet Tablo
| Unsur |
Doğru Kullanım |
Yanlış Kullanım |
| Kesme işareti kullanımı |
Özel isim + iyelik/durum eklerinde kesme işareti kullanılır |
Genel isimler + iyelik ekleri kesme işareti ile ayrılmaz |
| Örnek |
İstanbul’un, Ali’nin, Kuşadamı’da |
Köprüsü’nün (yanlış; doğru: köprüsünün) |
| Bu kurala uymayan cümle |
Bakanlar Kurulu’nun olağan toplantısı yapılır |
Bakanlar Kurulumuzun olağan toplantısı yapılır |
Sık Sorulan Sorular
1. İyelik eki her zaman kesme işareti ile alınır mı?
Hayır, kesme işareti sadece özel isimlere gelen iyelik veya durum eklerinde kullanılır. Genel isimlerde ekler doğrudan birleşik yazılır.
2. Özel isimlerin iyelik eki nasıl yazılır?
Özel isime gelen ekten önce kesme işareti (apostrof) konur. Örnek: “Ali’nin kalemi”, “Ankara’nın sokakları”.
3. “Boğaz Köprüsü” gibi birleşik özel isimlerde kesme işareti nereye konur?
Birleşik özel isimlerde kesme işareti ek sadece özel isme ise ondan sonra gelir: “Boğaz Köprüsü’nün”.
4. Kesme işareti hangi durumlarda yanlıştır?
Genel isimlere gelen iyelik ve durum eklerinin ayrılmasında kesme işareti kullanmak yanlıştır. Örnek yanlış: “kitabım’ın” olmalıdır “kitabımın”.
Sonraki Adımlar
Size özel isimlerde doğru ek kullanımını ve kesme işareti kurallarını detaylandıran örneklerle açıklama yapabilir veya benzer yazım konularında test soruları hazırlayabilirim. Hangisi ilginizi çeker?
@Yasin02