- 18000… 0
n basamakl
sayısıinin 267 tane asal olmayan pozitif böle
olduğuna göre n kaçtır?
A) 7 B) 8
C) 9 8S D) 10
E) 11
1161T1AC
n basamaklı 18000\dots0 sayısının asal olmayan pozitif bölen sayısı üzerinden n değerinin bulunması
KULLANILAN FORMÜL:
Bir A sayısının asal çarpanlarına ayrılmış hali A = a^p \cdot b^q \cdot c^r ise:
- Pozitif Bölen Sayısı (PBS): (p+1) \cdot (q+1) \cdot (r+1)
- Asal Olmayan Pozitif Bölen Sayısı: PBS - (\text{Asal Çarpan Sayısı})
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — Sayıyı Üslü Biçimde İfade Etme
Verilen sayı 18000\dots0 şeklindedir ve toplam n basamaklıdır. Başta “18” (iki basamak) olduğu için sonunda n-2 tane sıfır vardır.
Sayımızı şu şekilde yazabiliriz:
A = 18 \cdot 10^{n-2}
Adım 2 — Asal Çarpanlara Ayırma
Sayıyı tam olarak asal çarpanlarına ayıralım:
18 = 2 \cdot 9 = 2^1 \cdot 3^2
10^{n-2} = (2 \cdot 5)^{n-2} = 2^{n-2} \cdot 5^{n-2}
Bu durumda A sayısı:
A = (2^1 \cdot 3^2) \cdot (2^{n-2} \cdot 5^{n-2})
A = 2^{n-1} \cdot 3^2 \cdot 5^{n-2}
Adım 3 — Asal Çarpan Sayısını Belirleme
Sayının asal çarpanları 2, 3 ve 5’tir. Yani toplam 3 tane asal çarpanı vardır.
Adım 4 — Pozitif Bölen Sayısını (PBS) Hesaplama
Asal olmayan pozitif bölen sayısı 267 olarak verilmiştir. Formüle göre:
PBS - 3 = 267
PBS = 270
Üsleri 1 artırarak PBS formülünü uygulayalım:
((n-1)+1) \cdot (2+1) \cdot ((n-2)+1) = 270
n \cdot 3 \cdot (n-1) = 270
Adım 5 — n Değerini Bulma
Denklemi sadeleştirelim:
n \cdot (n-1) = \frac{270}{3}
n \cdot (n-1) = 90
Ardışık iki sayının çarpımı 90 ise (10 \cdot 9 = 90), buradan:
n = 10 bulunur.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP: D) 10
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
TEMEL KAVRAMLAR:
1. Pozitif Bölen Sayısı
- Tanım: Bir tam sayıyı kalansız bölen pozitif tam sayıların toplam adedi.
- Bu problemde: Üsleri birer artırıp çarparak toplam bölen sayısına ulaştık.
2. Asal Olmayan Bölenler
- Tanım: Tüm pozitif bölenlerden, asal olanların (2, 3, 5 vb.) çıkarılmasıyla kalan küme.
- Bu problemde: Toplam 270 bölenin 3 tanesi asal, geri kalan 267 tanesi asal değildir.
SIK YAPILAN HATALAR:
Sıfır Sayısını Yanlış Hesaplamak
- Yanlış: Sayı n basamaklıyken n tane sıfır olduğunu varsaymak.
- Doğru: “18” iki basamaklı olduğu için sıfır sayısı n-2 tanedir.
Asal Çarpanları Eksik Saymak
- Yanlış: Sadece 2 ve 5’i asal çarpan almak.
- Doğru: 18’den gelen 3 çarpanını da hesaba katarak toplamda 3 farklı asal çarpan (2, 3, 5) olduğunu unutmamalısınız.
Bu çözümde sıfır sayısını n-1 veya n olarak alsaydık sonuç şıklarda bulunmazdı. Basamak sayısına dikkat etmek sorunun anahtarıdır. Benzer bir basamak analizi sorusu daha çözmemi ister misin?
