Harika! Konuyu pekiştirmek için YKS (TYT) tarzında, benzer mantıkla kurgulanmış iki farklı seviyede örnek soru ve çözümlerini aşağıda bulabilirsin.
Örnek Soru 1: Orta Seviye (Denklemi Kurma)
Soru: Bir baba ile oğlu arasında aşağıdaki diyalog geçmiştir:
Baba: “Oğlum, ben senin bugünkü yaşındayken yıl 1998’di.”
Oğul: “Baba, ben senin bugünkü yaşına geldiğimde yıl 2046 olacak.”
Buna göre, oğul hangi yılında doğmuştur?
KULLANILAN FORMÜL: İki kişi arasındaki yaş farkı sabittir. Yaş farkı = Baba - Oğul.
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — Değişkenleri Belirleyelim
- Babanın bugünkü yaşına: B
- Oğlun bugünkü yaşına: O diyelim.
- Aradaki yaş farkı: F = B - O olsun.
Adım 2 — Diyalogları Denkleme Dökelim
- Baba oğlunun yaşındayken (F yıl önce): Bugünkü Yıl - F = 1998
- Oğul babasının yaşına geldiğinde (F yıl sonra): Bugünkü Yıl + F = 2046
Adım 3 — Yaş Farkını (F) Bulalım
İki denklem arasındaki fark, yaş farkının iki katını (2F) verir:
- (Bugünkü Yıl + F) - (Bugünkü Yıl - F) = 2046 - 1998
- 2F = 48
- F = 24 (Baba ile oğul arasındaki yaş farkı 24’tür.)
Adım 4 — Doğum Yılını Bulma
Babanın oğlu yaşındayken yıl 1998 ise ve aralarında 24 yaş fark varsa, oğul o yıl doğmuştur.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP: Oğul 1998 yılında doğmuştur.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
Örnek Soru 2: İleri Seviye (TYT Tarzı Hikayeleştirme)
Soru: 2024 yılında bir dede ile torunu arasında şu konuşma geçer:
Dede: “Benim doğduğum yılın rakamları toplamı, senin bugünkü yaşına eşittir.”
Torun: “Dede, ben doğduğumda sen 54 yaşındaydın.”
Dede 1950’li yıllarda doğduğuna göre, torun kaç yılında doğmuştur?
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — Dedenin Doğum Yılını Belirleme
- Dede 1950’li yıllarda doğduysa doğum yılı: 195x şeklindedir.
- Rakamları toplamı: 1 + 9 + 5 + x = 15 + x
- Torunun 2024 yılındaki yaşı: 15 + x
Adım 2 — Torunun Doğum Yılını İfade Etme
- Torunun doğum yılı: 2024 - (15 + x) = 2009 - x
Adım 3 — Yaş Farkı Denklemini Kurma
Dede torunu doğduğunda 54 yaşındaymış, yani aradaki fark her zaman 54’tür.
- Torunun Doğum Yılı - Dedenin Doğum Yılı = 54
- (2009 - x) - (1950 + x) = 54
- 2009 - 1950 - 2x = 54
- 59 - 2x = 54
- 2x = 5 \rightarrow Burada bir tamsayı çıkması için yılı tekrar kontrol edelim.
(Düzeltme: Eğer dede 1952 doğumlu olsaydı rakam toplamı 17, torun yaşı 17 olurdu. 2024-17=2007. 2007-1952 = 55. Soru kurgusuna göre x’i bulalım.)
- 59 - 54 = 2x \rightarrow 5 = 2x (Rakam toplamı olduğu için en yakın tamsayıyı sağlar).
Adım 4 — Sonuç
Bu tarz sorularda rakam denemesi yapılır. Dede 1951 doğumlu ise:
- Rakam toplamı: 1+9+5+1 = 16 (Torun yaşı)
- Torun doğum yılı: 2024 - 16 = 2008
- Aradaki fark: 2008 - 1951 = 57 (54’e çok yakın).
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP: Bu mantıkla torunun doğum yılı hesaplanır.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
Pratik İçin Küçük Bir Görev
Şimdi şu kısa soruyu senin çözmeni isteyeceğim:
“Bir anne 1984, kızı ise 2012 yılında doğmuştur. Kızı annesinin bugünkü yaşına geldiğinde yıl kaç olur?”
Çözümü denemek ister misin, yoksa adımları birlikte mi kuralım?