Müslümanların Mekke’den Medine’ye hicreti sonrası imzalanan Medine Sözleşmesi (Vatandaşlık Blatı)'nin temel ilkeleri şöyledir:
• Eşit hak ve hürriyetlere sahip bir toplum yapısı oluşturulacak.
• Soya dayalı kabilecilik anlayışına son verilecek.
• Üzerinde anlaşmazlığa düşülen konularda hüküm peygambere bırakılacak.
Buna göre;
I. Medine’de İslam Devleti’nin temelleri atılmıştır.
II. Merkeziyetçilik güçlendirilmeye çalışılmıştır.
III. İslam Devleti’nde vatandaşların temel hak ve özgürlükleri belirlenmeye çalışılmıştır.
yargılarından hangilerine ulaşılabilir?
A) Yalnız I
B) Yalnız II
C) Yalnız III
D) I ve III
E) I, II ve III
Medine Sözleşmesi ve İslam Devleti’nin Teşkilatlanması
KULLANILAN FORMÜL / KURAL: Medine Sözleşmesi, tarihteki ilk yazılı anayasalardan biri kabul edilir; farklı toplulukları ortak bir siyasi çatı altında toplayarak kabile asabiyetini kaldırmış, yargı yetkisini tek elde (Hz. Muhammed) toplayarak merkeziyetçi bir devlet yapısının temellerini atmıştır.
ÇÖZÜM VE SEÇENEK ANALİZİ
Verilen ilkeler doğrultusunda öncüller incelendiğinde:
- I. Öncül: Toplumsal düzeni kuran, hakları belirleyen ve hukuki otoriteyi tanımlayan bir anayasanın varlığı, Medine’de bağımsız bir siyasi teşekkül olan İslam Devleti’nin temellerinin atıldığını doğrular. (Doğru)
- II. Öncül: Anlaşmazlıklarda kabile reisleri yerine son karar merci olarak peygamberin (devlet başkanının) tayin edilmesi, dağınık yerel yetkileri tek bir hukuki otoriteye bağladığı için doğrudan merkeziyetçiliği güçlendirir. (Doğru)
- III. Öncül: “Eşit hak ve hürriyetlere sahip bir toplum yapısı oluşturulacak” ilkesi, toplumdaki bireylerin temel hak ve özgürlüklerinin güvenceye alınmaya çalışıldığını açıkça gösterir. (Doğru)
Bu doğrultuda I, II ve III numaralı yargıların tümüne ulaşılabilmektedir.
CEVAP: E) I, II ve III
SINAV NOTU / PÜF NOKTASI: Tarih sorularında “anlaşmazlıklarda son sözün tek bir lidere/kuruma bırakılması” veya “kabileciliğin reddedilmesi” ifadeleri daima merkezi otoriteyi / merkeziyetçi yapıyı güçlendirme amacı taşır.