- 11 Ekim 1922 tarihinde Mudanya Ateşkes AntlaşmasI’nda alınan kararlardan bazılarışunlardır:
•
Türk ve Yunan kuvvetleri arasındaki silahlı çatışmalar sonaerecektir.
Yunanlar; Doğu Trakya’yı Meriç Nehri sınır olmak üzere, antlaşmanın yürürlüğe girmesiní izleyen 15 gün
içindeboşaltacaktır.
Istanbul ve Boğazlar, TBMM Hükümeti’nebirakılacaktır
•
Barış antlaşmasi yapılıncaya kadar, İtilaf Devletleri Boğazlardakalabilecektir.
Doğu Trakya’nın güvenliğini sağlamak için 8000 Türk jandarma birliğigôrevlendirilecektir.
• Türk ordusu barış antlaşması imzalanıncaya kadar Çanakkale ve Kocaeli bölgesinde belirlenen çizgide
kalacaktır.
Mudanya Ateşkes Antlaşması’nın Osmanlı Devleti’ni hukuken yok saydiğ maddesini yazınız.1......1****.-e*…
**.….*****************1…1…..****. - Itilaf Devletleri, Lozan’da düzenlenecek barış konferansına hem TBMM Hükûmeti’ni hem de Istanbul Hükûme-
ti’ni davet etti. lstanbul Hükûmeti’nin konferansa davet edilmesi TBMM tarafından tepki ile karşılandı. Çünkü
bariş konferansında ikilik çıkması lehimize karar alinmasıniengelleyebilirdi.
TBMM barış konferansında ikilik çıkmaması için hangi tedbiri almıştır? Yazınız.
.1.....1
.
.*
3)Atatürk döneminde demokrasinin gelişmesi için çok partili hayat denemeleri yapılmış ancak başarnlı
olunamamıştır.Ikinci parti ve aynı zamanda ilk muhalefet partisi olan Terakkiperver Cumhuriyet Firkası
*****.*1...ss… syanı ile bağlantisı olduğu gerekçesiyle kapatılmiştır.
Yukarıdaki boş birakılan yeri doldurunuz.
Mudanya Ateşkes Antlaşması, Lozan Konferansı ve Çok Partili Hayat Sorularının Çözümü
TEMEL KAVRAMLAR:
- Hukuken Yok Sayılma: Bir devletin başkentinin veya yönetim merkezinin, başka bir otoriteye devredilmesiyle kağıt üzerinde varlığının son bulmasıdır.
- İkilik Çıkması: Aynı millet adına iki farklı yönetimin (İstanbul ve Ankara) masaya oturarak görüş ayrılığı yaratmasıdır.
- Muhalefet Partisi: İktidardaki partiyi denetleyen ve farklı görüşleri savunan siyasi partidir.
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — Mudanya Ateşkes Antlaşması Analizi (Soru 1)
Osmanlı Devleti’nin başkenti İstanbul’dur. Bir devletin başkenti, o devletin varlığının sembolüdür. Antlaşmada İstanbul ve Boğazların idaresinin Osmanlı’ya değil, TBMM Hükümeti’ne bırakılması, Osmanlı Devleti’nin hukuken sona erdiğini kanıtlar.
- Cevap: “İstanbul ve Boğazlar, TBMM Hükümeti’ne bırakılacaktır.” maddesi.
Adım 2 — Lozan Konferansı ve İkilik Sorunu (Soru 2)
İtilaf Devletleri, hem İstanbul Hükümeti’ni hem de TBMM’yi davet ederek Türk tarafını birbirine düşürmeyi amaçlamıştır. TBMM, Türk milletinin tek temsilcisi olduğunu kanıtlamak ve masada ikilik çıkmasını önlemek için köklü bir karar almıştır.
- Cevap: TBMM, 1 Kasım 1922 tarihinde Saltanatı kaldırmıştır.
Adım 3 — Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası ve Kapatılma Nedeni (Soru 3)
Türkiye Cumhuriyeti’nin ilk muhalefet partisi olan Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası, rejim karşıtı bir isyanla ilişkilendirilmiştir. Bu isyan, Cumhuriyet rejimini yıkmaya yönelik çıkan büyük bir ayaklanmadır.
- Cevap: Şeyh Sait İsyanı.
### [Özet Tablo]
| Soru No | Konu Başlığı | Temel Cevap / Anahtar Bilgi |
|---|---|---|
| 1 | Mudanya Ateşkesi | İstanbul ve Boğazların TBMM’ye verilmesi (Hukuken yok sayılma) |
| 2 | Lozan Temsiliyeti | Saltanatın Kaldırılması (1 Kasım 1922) |
| 3 | Çok Partili Hayat | Şeyh Sait İsyanı (TCF’nin kapatılma sebebi) |
SIK YAPILAN HATALAR:
Hata: Osmanlı’nın fiilen, hukuken ve resmen sona ermesini karıştırmak.
Doğru: Fiilen sona erme Mondros ile (işgallerle), Hukuken sona erme Mudanya ile (başkentin devriyle), Resmen sona erme ise Saltanatın kaldırılmasıyla olmuştur.
Hata: Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası’nın Menemen Olayı ile kapatıldığını sanmak.
Doğru: Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası Şeyh Sait İsyanı ile; Serbest Cumhuriyet Fırkası ise Menemen Olayı öncesi kendi kendini feshetmiştir.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP ANAHTARI:
- İstanbul ve Boğazlar, TBMM Hükümeti’ne bırakılacaktır.
- 1 Kasım 1922’de Saltanatı kaldırmıştır.
- Şeyh Sait
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
Mudanya Ateşkes Antlaşması’nın diplomatik sonuçları veya Saltanatın kaldırılmasının nedenleri hakkında daha detaylı bilgi vermemi ister misin?
