Moleküller, çoktan aza doğru, iki ortam arası derişimler eşitleninceye kadar devam eder

Moleküller, çoktan aza doğru, iki ortam arası derişimler eşitleninceye kadar devam eder.

1. ortam 2. ortam
\% 90 \% 10
\% 60 \% 40
\% 50 \% 50
Derişimler eşitlendikten sonra çift yönlü madde geçişi olabilir ancak iki ortamdaki derişim değişmez.
Difüzyon için iki ortam arasında derişim farkı şarttır. (hücre içi, hücre dışı)

Hücre Zarından Madde Geçişleri: Difüzyon İlkeleri ve Dinamik Denge

Difüzyon; moleküllerin kinetik enerjileri sayesinde yüksek derişimli (çok yoğun) ortamdan düşük derişimli (az yoğun) ortama doğru kendiliğinden yayılmasıdır. Bu pasif taşıma olayı, ortamlar arasındaki derişim farkı sıfırlanıp dinamik denge kuruluncaya kadar devam eder ve ATP harcanmaz.


1. Derişim Farkı ve Difüzyon Hızı İlişkisi:

  • t_1 Zamanı (%90 \rightarrow %10): İki ortam arasındaki derişim farkı en fazladır (%80 fark). Difüzyon hızı en yüksek seviyededir.
  • t_2 Zamanı (%60 \rightarrow %40): Madde geçişi devam ettikçe fark azalmıştır (%20 fark). Difüzyon hızı t_1’e göre yavaşlar.
  • t_3 Zamanı (%50 \rightarrow %50): İki ortamın yoğunluğu eşitlenmiştir (%0 fark). Net difüzyon hızı sıfırdır.

2. Dinamik Denge ve Çift Yönlü Geçiş:

  • Madde Hareketi Kesilmez: Derişimler eşitlendiğinde moleküllerin hareketi durmaz; 1. ortamdan 2. ortama geçen molekül sayısı ile ters yönde geçen molekül sayısı birbirine eşitlenir.
  • Yoğunluk Değişmez: Dinamik denge sağlandığı için ortamların derişim oranları sabit kalır (%50 - %50 korunur).
  • Temel Kural: Net bir difüzyon olayının gerçekleşmesi için ortamlar arasında mutlaka derişim gradyanı (farkı) bulunmalıdır.

:light_bulb: SINAV NOTU / PÜF NOKTASI: ÖSYM ve MEB sınavlarında en sık düşülen çeldirici “Denge anında molekül geçişi durur” ifadesidir. Denge anında moleküllerin hareketi veya çift yönlü geçişi durmaz, yalnızca net madde geçişi sıfır olur.