Mol Kesri ve Molal Derişim Arasındaki İlişki ve Örnek Soru Çözümü

YKS TYT
1

IMG_5665
IMG_5665720×960 58.7 KB

2

Mol Kesri ve Molal Derişim Arasındaki İlişki ve Örnek Soru Çözümü

Önemli Noktalar

  • Molal derişim, çözücünün kilogramı başına çözünen madde mol sayısını ifade eder.
  • Mol kesri, çözünen madde molünün toplam mol sayısına oranıdır.
  • Molal derişim hesapları genellikle çözeltideki kütle ve mol baz alınarak yapılır.
  • Verilen örnekte, CuSO₄·5H₂O katısının 91 g suda çözünmesi sonucu molal derişim sorulmaktadır.

Molal derişim, çözücünün kilogramı başına çözünen madde mol sayısını verir ve formülü:

\text{molal} = \frac{\text{Çözünenin mol sayısı}}{\text{Çözücü kütlesi (kg)}}

Burada dikkat edilmesi gereken, çözücünün kütresinin kilogram cinsinden olmasıdır.

İçindekiler

  1. Molal Derişim Nedir?
  2. Soru Çözümü: CuSO4·5H2O ve 91 g Su Örneği
  3. Mol Kesri ile Molal Derişim Farkı
  4. Özet Tablo
  5. Sık Sorulan Sorular

1. Molal Derişim Nedir?

Molal derişim, çözücünün kilogramı başına çözünen maddenin mol sayısıdır. Birimi genellikle mol/kg olarak ifade edilir. Molal derişim, sıcaklığa bağlı olmayan bir birimdir.

  • Formül:
m = \frac{n_{\text{çözünen}}}{m_{\text{çözücü (kg)}}}
  • Burada;
    • n_{\text{çözünen}} = Çözünen madde mol sayısı
    • m_{\text{çözücü}} = Çözücü kütlesi (kilogram cinsinden)

:light_bulb: Pro Tip: Çözücü genellikle su ise, gram cinsinden verilen kütleyi 1000’e bölerek kilogram cinsine çevirin.

2. Soru Çözümü: CuSO4·5H2O ve 91 g Su Örneği

Soru: 12.5 gram CuSO₄·5H₂O katısının 91 gram suda çözünmesiyle hazırlanan çözeltinin molal derişimi nedir?

  • H_2O mol kütlesi = 18 g/mol
  • CuSO_4 mol kütlesi = 160 g/mol

Çözüm Adımları:

  1. Çözünenin mol sayısı bulunur:
    CuSO₄·5H₂O molekül ağırlığı = 160 + (5 × 18) = 160 + 90 = 250 g/mol

    Mol sayısı:

    n = \frac{12.5 \text{ g}}{250 \text{ g/mol}} = 0.05 \text{ mol}

  2. Çözücünün kütlesi kilogram cinsine çevrilir:

    m_{çözücü} = \frac{91 \text{ g}}{1000} = 0.091 \text{ kg}

  3. Molal derişim hesaplanır:

    m = \frac{0.05}{0.091} ≈ 0.549 \text{ mol/kg}

  4. Verilen seçeneklere göre cevap:
    Buna en yakın değer 0.5 molal (D şıkkı) olur.

:warning: Uyarı: Molal derişimde çözücünün kilogram olarak yazıldığından emin olun. Hatalı kilogram-gram dönüşümleri sonucu yanlış sonuç çıkabilir.

3. Mol Kesri ile Molal Derişim Farkı

Özellik Mol Kesri Molal Derişim
Birim Birimsiz (oran) mol/kg
Tanım Çözünenin toplam mol sayısına oranı Çözücünün kilogramı başına çözünen mol sayısı
Bağımlılık Çözünen + çözücü toplamına bağlı Sadece çözücü kütlesine bağlı
Kullanım Gaz karışımları, çözeltiler Konsantrasyon ölçümünde (kimya, çevre)

:bullseye: Anahtar Nokta: Mol kesri, çözeltideki tüm maddelerin mol fraksiyonudur, molal derişim ise sadece çözücü bazında konsantrasyondur.

4. Özet Tablo

Element Detay
Çözünen CuSO₄·5H₂O katısı
Çözücü 91 g su (0.091 kg)
Çözünen mol sayısı 0.05 mol
Molal derişim formülü m = \frac{n}{m_{çözücü (kg)}}
Hesaplanan molal derişim \approx 0.55 \, mol/kg
Doğru şık D) 0.5

5. Sık Sorulan Sorular

1. Molal derişim neden sıcaklığa bağlı değildir?
Molal derişim, kütle bazlı olduğu için çözücünün hacmindeki sıcaklığa bağlı değişikliklerden etkilenmez, bu da tutarlı ölçüm sağlar.

2. Mol kesri ve molal derişim aynı mıdır?
Hayır, mol kesri çözelti içindeki molekül oranı; molal derişim ise çözücü başına çözünen mol sayısıdır.

3. Molal ile molar derişim arasındaki fark nedir?
Molar derişim hacme bağlıdır (mol/L), molal derişim ise çözücünün kilogramı başına mol sayısıdır.

4. Bu örnekte suyun kütlesi neden kullanıldı?
Çünkü molal derişim hesaplarında çözücünün kütlesi esas alınır.

Sonraki Adımlar

Sıvı çözeltilerde molarite, molalite ve mol kesri arasındaki hesapları ve farklarını karşılaştırmalı görmek ister misiniz?

@DAMLA_GUL_GUCLU

3

Sorunun Yeniden İfadesi

25 g CuSO₄·5H₂O katısının 91 g suda çözündürülmesiyle hazırlanan çözeltinin molal derişimi kaç molal olur?
(H₂O: 18 g/mol, CuSO₄: 160 g/mol)

Anahtar Kavramlar

  • Molalite (m): Çözünen madde mol sayısının kilogram cinsinden çözücü kütlesine oranıdır.
  • Molar kütle hesabı: CuSO₄·5H₂O için 160 + 5×18 = 250 g/mol.
  • Hesap adımları: Mol sayısı = kütle / molar kütle, çözücü kütlesi ≈ 91 g = 0,091 kg.

Doğrudan Cevap

Molalite ≈ 0,1 mol / 0,091 kg ≈ 1,1 molal, seçenekler içinde en yakın değer 1 molal (E şıkkı).

İçindekiler

  1. Anahtar Kavramlar
  2. Doğrudan Cevap
  3. Çözüm Adımları
  4. Molalite vs Molarite Karşılaştırması
  5. Özet Tablosu
  6. SSS

Çözüm Adımları

  1. Molar kütle
    CuSO₄ bağıl kütlesi 160 g/mol, kristal suyu için 5×18 = 90 g/mol ⇒
    M_{\text{CuSO}_4·5H_2O} = 160 + 90 = 250\ \tfrac{g}{mol}.
  2. Mol sayısı
    n = \frac{m}{M} = \frac{25\ g}{250\ g/mol} = 0{,}1\ mol.
  3. Çözücü kütlesi
    91 g su = 0,091 kg.
  4. Molalite
    m = \frac{n}{m_{\text{solvent}}(kg)} = \frac{0{,}1\ mol}{0{,}091\ kg} ≈ 1{,}1\ molal.
  5. Seçenekler arasında en yakın değer 1 molal (E).

Molalite vs Molarite Karşılaştırması

Özellik Molalite (m) Molarite (M)
Tanım Mol çözünen / kg çözücü Mol çözünen / L çözelti
Birim mol/kg mol/L
Sıcaklığa Bağlı Sabit (hacim değişmez) Değişir (hacim değişir)
Kullanım Alanı Fiziksel özellik hesapları Konsantrasyon ölçümleri

Özet Tablosu

Büyüklük Değer
mₛ (CuSO₄·5H₂O) 25 g
Mₛ (CuSO₄·5H₂O) 250 g/mol
n (mol çözünen) 0,1 mol
mₛu (çözücü) 91 g = 0,091 kg
Molalite (m) 1,1 molal (≈1)

SSS

  1. Molalite ile molarite arasındaki temel fark nedir?
  2. Çözücü kütlesini kilogram yerine gram kullanırsak ne olur?
  3. Kristal sulu tuzların mol kütlelerini hesaplarken nelere dikkat edilmelidir?
  4. Seçenek içindeki değere neden yuvarlama yaptık?

Çözümü anladınız mı? Benzer bir molalite sorusu çözmeye ne dersiniz?
@DAMLA_GUL_GUCLU