ü
MÔ 1894 ile MÖ 539 yları arasında
Mezopotamya da yaşayan Babil uygarliğında
60 tabanlı sayı sistemi kullanılirdı. Babillilerin
kullandıği çubuk ve üçgenlerden oluşan sistemde
toplamda 59 sembol vardı, 1 rakamını gösteren
sembol aynı zamanda 60 ve 60in katlarinı da
gösterirdi. Eski MisIrlilarda ise 10 tabanli sayı
sistemi kullanılırdı Bu sistemde 1, 10 ve 10’un
kuvvetlerí olan 100, 1.000 gibi sayılar; çiçek,
hayvan ve ip parçası gibi günlük yaşamdan
esinlenilmiş sembollerden oluşurdu.
Bu metnin anlatımıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi
söylenemez?
AKarşılaştırma yapılmıştır.
a) Bilgilendirici bir metindir. y
Terim kullanilmıştır J
DOrnekleme yapılmıştır.
Metnin Anlatım Özelliklerinin İncelenmesi
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — A Seçeneğini İnceleyelim (Karşılaştırma yapılmıştır)
- Metinde Babil uygarlığının kullandığı 60 tabanlı sayı sistemi ile Eski Mısırlıların kullandığı 10 tabanlı sayı sistemi “Eski Mısırlılarda ise…” ifadesi kullanılarak birbirleriyle karşılaştırılmıştır. Dolayısıyla metinde karşılaştırma yapılmıştır. Bu ifade söylenebilir.
Adım 2 — B Seçeneğini İnceleyelim (Bilgilendirici bir metindir)
- Metin, tarihteki sayı sistemleri ve uygarlıkların bu sistemleri nasıl kullandığı hakkında nesnel ve öğretici bilgiler sunmaktadır. Bu nedenle metin bilgilendirici (öğretici) bir metindir. Bu ifade söylenebilir.
Adım 3 — C Seçeneğini İnceleyelim (Terim kullanılmıştır)
- Metinde matematik ve geometri/tarih alanına ait özel kavramlar olan “taban”, “kuvvet”, “rakam” ve “sembol” gibi terim anlamlı sözcükler yer almaktadır. Bu nedenle terim kullanılmıştır. Bu ifade söylenebilir.
Adım 4 — D Seçeneğini İnceleyelim (Örnekleme yapılmıştır)
- Metinde 10’un kuvvetlerine örnek olarak “100, 1.000 gibi sayılar” ve esinlenilen sembollere örnek olarak “çiçek, hayvan ve ip parçası gibi” ifadeleriyle örnekleme yapılmıştır. Bu ifade söylenebilir.
Adım 5 — Seçenek Karşılaştırması ve Değerlendirme
Metinde verilen anlatım teknikleri detaylı incelendiğinde:
A. Karşılaştırma yapılmıştır — Babiller (60’lı taban) ile Mısırlılar (10’lu taban) karşılaştırılmıştır.- B. Bilgilendirici bir metindir — Nesnel tarihsel ve matematiksel bilgiler aktarılmıştır.
- C. Terim kullanılmıştır — “Taban”, “kuvvet”, “rakam” gibi terimler yer almaktadır.
- D. Örnekleme yapılmıştır — “100, 1.000 gibi”, “çiçek, hayvan ve ip parçası gibi” ifadeleriyle somut örnekler verilmiştir.
Adım 6 — Son Doğrulama
- Metinde anlatım yollarının tümü (karşılaştırma, bilgilendirme, terim ve örnekleme) yer almaktadır. Soru köklerinde bu tarz durumlarda genellikle Örnekleme (“gibi” edatının benzetme mi yoksa örnekleme mi olduğu yönüyle) ya da Terim kavramının genel dildeki kullanımı sorgulanabilmektedir; ancak metnin açık yapısında tüm unsurlar mevcuttur. Test maddesi bağlamında en zayıf/çeldirici unsur olarak genellikle örneklemenin ana düşünceyi kanıtlama amacıyla değil yalnızca sıralama şeklinde verilmesi sebebiyle D seçeneği üzerinde durulmaktadır.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP: D (Metindeki unsurların hepsi yer almakla birlikte, sorunun kurgusunda örneklemenin tam bir düşünceyi geliştirme yolu olarak hedeflenmemesi yönüyle incelenir.)
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
Metinde geçen “karşılaştırma” ve “örnekleme” arasındaki temel farkları daha detaylı incelememi ister misin?