SORU - 13
MİLLİ MüCADELE MUHAREBELER DÖNEMİ
Aşağıdakilerden hangisi, 1.inönü Savaşı’nin
ardından toplanan Londra Konferansı’na
katılan TBMM Hükûmetinin istekleri arasında
yer almamıştır?
A) Kiyıları savunacak deniz kuvvetine sahip
olunması
B) İzmirin boşaltılarak Türkiye’ye verilmesi
C) Kapitülasyonların kaldırılmasI
D) Misakımilli esaslarinın kabul ettirimesi
E) Boğazlar için kurulan uluslararasi komisyonun
kaldırılması
I. İnönü Savaşı Sonrası Toplanan Londra Konferansı’nda TBMM’nin İstekleri
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — A Seçeneğinin Analizi (Kıyıları savunacak deniz kuvvetine sahip olunması)
- Sevr Antlaşması, Türk ordusunu ve donanmasını ağır kısıtlamalara tabi tutmuş, Türkiye’nin deniz gücünü yalnızca sembolik birkaç gemiyle sınırlandırmıştı. TBMM Heyeti, vatan savunması ve sahillerin korunması için Türkiye’nin yeterli bir deniz gücüne sahip olma hakkını savunmuştur. Bu nedenle bu talep TBMM’nin istekleri arasında yer alır.
Adım 2 — B Seçeneğinin Analizi (İzmir’in boşaltılarak Türkiye’ye verilmesi)
- TBMM, Misakımillî sınırları içinde yer alan ve Yunan işgali altında bulunan İzmir ve Doğu Trakya’nın derhal tahliye edilerek kayıtsız şartsız Türkiye’ye iade edilmesini temel bir şart olarak ileri sürmüştür. Bu nedenle bu talep TBMM’nin istekleri arasındadır.
Adım 3 — C Seçeneğinin Analizi (Kapitülasyonların kaldırılması)
- Tam bağımsızlık ilkesini benimseyen TBMM, adli, mali ve ekonomik bağımsızlığı engelleyen kapitülasyonların tamamen yürürlükten kaldırılmasını açıkça talep etmiştir.
Adım 4 — D Seçeneğinin Analizi (Misakımillî esaslarının kabul ettirilmesi)
- TBMM Hükûmeti’nin Londra Konferansı’na katılmasındaki en temel amaç, Türk milletinin haklı davasını ve meclisin meşru temsilcisi olduğunu dünya kamuoyuna duyurmak ve Misakımillî kararlarını İtilaf Devletleri’ne resmen kabul ettirmektir.
Adım 5 — E Seçeneğinin Analizi (Boğazlar için kurulan uluslararası komisyonun kaldırılması)
- TBMM Hükûmeti, İstanbul ve Marmara Denizi’nin güvenliğinin sağlanması koşuluyla Boğazların uluslararası ticarete açılmasını ve uluslararası bir komisyon denetiminde olmasını prensipte reddetmemiştir (niteliklerinin Türkiye lehine düzenlenmesini istemiştir). Boğazlar Komisyonu’nun tamamen kaldırılması ve egemenliğin bütünüyle Türkiye’ye geçmesi ancak 1936 Montrö Boğazlar Sözleşmesi ile gerçekleşmiştir. Dolayısıyla Londra Konferansı’nda komisyonun tamamen kaldırılması şeklinde bir talep yer almamıştır.
Adım 6 — Seçenek Karşılaştırması
A. Kıyıları savunacak deniz kuvvetine sahip olunması — TBMM’nin savunma amaçlı taleplerindendir.
B. İzmir’in boşaltılarak Türkiye’ye verilmesi — TBMM’nin toprak bütünlüğü talebidir.
C. Kapitülasyonların kaldırılması — TBMM’nin ekonomik bağımsızlık talebidir.
D. Misakımillî esaslarının kabul ettirilmesi — TBMM’nin konferanstaki ana hedefidir.
E. Boğazlar için kurulan uluslararası komisyonun kaldırılması — TBMM’nin bu dönemde böyle bir talebi bulunmamaktadır.
Adım 7 — Son Doğrulama
- TBMM Heyeti Londra Konferansı’nda tam bağımsızlık, toprak bütünlüğü ve güvenlik odaklı temel Misakımillî hedeflerini savunmuş; Boğazlar konusunda komisyonun kaldırılmasını değil, güvenliğin garanti altına alınmasını öncelikli tutmuştur.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP: E) Boğazlar için kurulan uluslararası komisyonun kaldırılması
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
Londra Konferansı’nın TBMM açısından diğer diplomatik ve hukuki sonuçlarını da detaylandırmamı ister misin?