Periyodik tabloda konumu verilen elementlerle ilgili,
I. MgO, K_{2}O’ya göre daha baziktir.
II. Elektron alma eğilimi Cl > S şeklindedir.
III. SO_{3} bileşiğinin sulu çözeltisi asidik özellik gösterir.
yargılarından hangileri doğrudur?
A) Yalnız I
B) Yalnız II
C) I ve II
D) II ve III
E) I, II ve III
X elementi ile O arasında oluşan XO_{2} bileşiği asidik özellik göstermektedir.
Periyodik Tabloda Konumu Verilen Elementlerle İlgili Yargıların Doğruluğu
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — I. Öncülün Analizi (\text{MgO} ve \text{K}_2\text{O}'nun Bazik Karakteri)
- Periyodik sistemde metalik aktifliğin arttığı yönde (aynı grupta yukarıdan aşağıya, aynı periyotta sağdan sola) metal oksitlerin bazik karakteri artar.
- \text{K} elementi 4. periyot 1\text{A} grubunda, \text{Mg} elementi ise 3. periyot 2\text{A} grubundadır. \text{K}, \text{Mg}'ye göre periyodik tabloda daha solda ve daha aşağıda yer aldığı için metalik özelliği ve oluşturduğu oksidin (\text{K}_2\text{O}) bazikliği \text{MgO}'dan daha fazladır (\text{K}_2\text{O} > \text{MgO}).
- Bu nedenle I. yargı yanlıştır.
Adım 2 — II. Öncülün Analizi (\text{Cl} ve \text{S} Elementlerinin Elektron Alma Eğilimi)
- Aynı periyotta soldan sağa doğru gidildikçe ametalik aktiflik ve elektron alma eğilimi genellikle artar.
- \text{S} (16. grup / 6\text{A}) ve \text{Cl} (17. grup / 7\text{A}) aynı periyotta (3. periyot) bulunur. Klor (\text{Cl}), kükürtten (\text{S}) daha sağda yer aldığı için elektron alma eğilimi daha yüksektir (\text{Cl} > \text{S}).
- Bu nedenle II. yargı doğrudur.
Adım 3 — III. Öncülün Analizi (\text{SO}_3 Bileşiğinin Asitlik Özelliği)
- Ametallerin oksijence zengin oksitleri (oksijen atomu sayısının ametal atomu sayısından fazla olduğu durumlar) asit oksit özelliği gösterir ve sulu çözeltileri asidiktir.
- Kükürt (\text{S}) bir ametaldir ve \text{SO}_3 bileşiğinde oksijen sayısı ametal sayısından fazladır. \text{SO}_3 gazı su ile tepkimeye girdiğinde sülfürik asit (\text{H}_2\text{SO}_4) oluşturarak ortama \text{H}^+ iyonu verir.
- Bu nedenle III. yargı doğrudur.
Adım 4 — Seçenek Karşılaştırması
A) Yalnız I — I. öncül yanlıştır.
B) Yalnız II — III. öncül de doğrudur, bu yüzden eksiktir.
C) I ve II — I. öncül yanlış olduğu için elenir.
D) II ve III — II ve III. öncüller doğru, I. öncül yanlıştır.
E) I, II ve III — I. öncül yanlış olduğu için elenir.
Adım 5 — Son Doğrulama
- Metal oksitlerde baziklik sola ve aşağıya doğru arttığı için \text{K}_2\text{O} > \text{MgO}'dur (I yanlış).
- Ametallerde elektron alma eğilimi sağa doğru arttığı için \text{Cl} > \text{S}'dir (II doğru).
- \text{SO}_3 bir asit oksit olduğu için sulu çözeltisi asidiktir (III doğru). Dolayısıyla doğru öncüller II ve III’tür.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP: D) II ve III
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
Periyodik özelliklerin değişimi veya oksit bileşiklerinin asitlik-bazlık karakteriyle ilgili benzer bir pekiştirme sorusu çözmek ister misin?
