Meyve fidanının bir aydaki uzama miktarının hesaplanması
[KULLANILAN FORMÜL VE MANTIK:]
Doğrusal grafiklerde değişim oranı (birim zamandaki uzama), grafiğin eğimine eşittir.
[ÇÖZÜM ADIMLARI:]
Adım 1 — Grafikteki verileri belirleyelim
Grafiğe göre fidanın boyu:
-
- ayda (başlangıçta): \frac{x}{2} cm
-
- ayda: 2x + 12 cm
-
- ayda: 4x - 4 cm
Adım 2 — İki farklı zaman aralığındaki uzama miktarını eşitleyelim
Doğrusal bir grafikte her ay gerçekleşen uzama miktarı sabittir.
- 0 ile 5. aylar arası aylık uzama: \frac{(2x + 12) - \frac{x}{2}}{5}
- 5 ile 9. aylar arası aylık uzama: \frac{(4x - 4) - (2x + 12)}{9 - 5}
Bu iki ifade birbirine eşittir:
Adım 3 — Denklemi çözerek x değerini bulalım
İçler dışlar çarpımı yapalım:
Adım 4 — Bir aydaki uzama miktarını hesaplayalım
Herhangi bir zaman aralığındaki toplam uzamayı, o aralıktaki ay sayısına bölelim. 5. ay ile 9. ay arasını kullanalım:
-
- aydaki boy: 2(32) + 12 = 64 + 12 = 76 cm
-
- aydaki boy: 4(32) - 4 = 128 - 4 = 124 cm
- 4 ayda gerçekleşen uzama: 124 - 76 = 48 cm
- 1 aydaki uzama miktarı: \frac{48}{4} = 12 cm
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
[CEVAP:] 12 cm (B Seçeneği)
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
[TEMEL KAVRAMLAR:]
1. Doğrusal Denklem Grafiği
- [Tanım:] Değişkenler arasındaki ilişkinin sabit bir oranda arttığı veya azaldığı grafik türüdür.
- [Bu problemde:] Fidan her ay aynı miktarda uzadığı için grafik düz bir çizgi halindedir.
[SIK YAPILAN HATALAR:]
Başlangıç boyunu ihmal etmek
- [Yanlış:] Sadece 2x+12 ve 4x-4 değerlerini oranlamak.
- [Doğru:] Her zaman iki nokta arasındaki “farkı” geçen zamana bölmelisiniz.
- [Neden yanlış:] Boyun kendisi değil, boydaki “değişim” uzama miktarını verir.
Bu soruda denklemi kurarken başlangıç boyu olan \frac{x}{2} değerini kullanmak yerine sadece 5. ve 9. aylar arasındaki değişimden de sonuca gidebilirdik; ancak x değerini bulmak için tüm noktaların aynı doğru üzerinde olması kuralını kullandık.
Bu çözüm yolunda anlamadığın bir kısım oldu mu veya benzer bir grafik sorusu daha çözmemi ister misin?
