me-
Metin Türleri - Metnin Bölümleri
Metin Bölümleri
|>Bir metin giris. gelişme ve sonuç olmak üzere úę bölürnden oluşur.
Ornek
Yerkürenin içnde erijk hâlde bulunan dermir, Düra’nn tp-
la bir mikrats gibi iá manyetik kutba sahip olmasırı soğlar.
Bu kutuplar arasında da manyetik bir alan olugur. lste
takozlar. meyve sinekeri. kelebekler va
nin bu manyetik alanını algla-
daha bircok conl, D
yönlerini bulobilu
leri üzerine yoptiklar calsmalarda. bu howeniardo arel
bir kimyasal yop bulunduğunu kesfettiler. Bu kimuosl
yapı manyetik alanı algilouobilen bir protein irarn B
ece bir pusula qibi çalgıyor.
Özotle; havanlar, Dünya’nin manyetik alonindan yarar
lanıp yönlorini bulabliyorlar.
Giriş Bölümü: Konu, kavram
J yo da kiçiler belirtir.
Gelişme Bolümü: Konu, kN-
tayı bilgi vorilir.
ram ya da olau haknda de
Sonuç Balümü: Genelde "bu
nedenle, özetle, demek ki’ qi-
bi sözlerle baslar. Metnin ta-
mamını özetler. Okucup le-
mesaj
barndi-
an bölündür.
EtNLI Aşağıdali metinleri böl ümleri ile numaralandırarak eleştirelim.
Ekolo jik denge: Insan, bitki ve hauvanlar qibi canlılarn çevreleri
arasndaki dengey ifade eden bir kavramdır.
Özetle, ekolojik denge dünyanın varliğn beraberinde getirir.
Insanlar, bitkiler. hayvanlar ve diğer mikro canlilar hayatta
kalmaya devarn eder.
Ekolojik dengenin korunmas tüm canlar içcin önemlidir. Çünka
canllarn bir bölümünde ortaya akan bir problem. ondan farkı
türdeki canlların hayatını da etkilemeye başlar, Bu durum can-
larn doğal dengesini bozduğu lçin ekolo,jik denge de bozulur.
Ekolojik denge sayesinde insanlar. biti ve havanlarla uum
içerisinde yoşar. Ekolojik denge demek yaşamın doğal kaynağ ve
döngüsú demektir.
Sonuç
- SINIF
Soru Fotoğrafı:
Metin Türleri ve Metnin Bölümleri Etkinlik Çözümü
Metin bölümleri, bir yazının düşünce akışını düzenleyen giriş, gelişme ve sonuç kısımlarından oluşur. Paylaştığın görseldeki etkinlikte, “Ekolojik Denge” konusunu ele alan metnin paragraflarını doğru bölümlerle eşleştirmemiz isteniyor.
[ÇÖZÜM ADIMLARI:]
Adım 1 — Giriş Bölümünü Belirleme
Giriş bölümü konunun ne olduğunu tanıtır ve genellikle kısa bir tanım cümlesiyle başlar. Metindeki ilk paragraf olan “Ekolojik denge; insan, bitki ve hayvanlar gibi canlıların çevreleri arasındaki dengeyi ifade eden bir kavramdır.” ifadesi konuyu tanımladığı için Giriş bölümüdür.
Adım 2 — Gelişme Bölümünü Belirleme
Gelişme bölümünde konu hakkında detaylı bilgiler verilir, örnekler sunulur ve neden-sonuç ilişkileri kurulur. Üçüncü paragraf olan “Ekolojik dengenin korunması tüm canlılar için önemlidir… Ekolojik denge sayesinde insanlar, bitki ve hayvanlarla uyum içerisinde yaşar.” kısmı konuyu detaylandırdığı için Gelişme bölümüdür.
Adım 3 — Sonuç Bölümünü Belirleme
Sonuç bölümü genellikle “özetle”, “sonuç olarak”, “bu nedenle” gibi ifadelerle başlar ve metnin ana fikrini verir. İkinci paragraf olan “Özetle, ekolojik denge dünyanın varlığını beraberinde getirir…” cümlesiyle başlayan kısım metni toparladığı için Sonuç bölümüdür.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
[CEVAP:] Eşleştirme şu şekilde olmalıdır:
- Giriş: 1. Paragraf (Ekolojik denge… kavramdır.)
- Gelişme: 3. Paragraf (Ekolojik dengenin korunması… döngüsü demektir.)
- Sonuç: 2. Paragraf (Özetle, ekolojik denge… devam eder.)
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
[TEMEL KAVRAMLAR:]
1. Giriş Bölümü
- [Tanım:] Metne başlanan, konunun sınırlarının çizildiği bölümdür.
- [Bu problemde:] Ekolojik dengenin tanımı yapılarak giriş yapılmıştır.
2. Gelişme Bölümü
- [Tanım:] Girişte belirtilen konunun örneklerle açıklandığı en uzun bölümdür.
- [Bu problemde:] Dengenin bozulmasının sonuçları ve önemi detaylandırılmıştır.
3. Sonuç Bölümü
- [Tanım:] Anlatılanların bir yargıya bağlandığı ve özetlendiği bitiş bölümüdür.
- [Bu problemde:] “Özetle” ifadesiyle ana düşünce vurgulanmıştır.
[SIK YAPILAN HATALAR:]
Paragraf Sırasına Göre Eşleştirmek
- [Yanlış:] Her zaman 1. paragraf giriş, 2. paragraf gelişme, 3. paragraf sonuçtur diye düşünmek.
- [Doğru:] Metindeki anlam akışına ve anahtar kelimelere (Özetle, Örneğin vb.) bakmak.
- [Neden yanlış:] Bu soruda olduğu gibi, bazen sonuç bölümü gelişme bölümünün üzerinde yer alabilir; bu yüzden içeriğe bakılmalıdır.
Başka bir metin üzerinde bu bölümleri bulma alıştırması yapmak ister misin?