Metanol hem zehirli hem de yanıcı bir kimyasal maddedir. İçerisinde metanol bulunan bir şişe üzerinde,
I.
II.
III.
yukarıdaki güvenlik sembollerinden hangileri bulunmalıdır?
A) Yalnız I
B) I ve II
C) I ve III
D) II ve III
E) I, II ve III
Kimyasal Maddelerin Güvenlik Uyarı İşaretleri ve Metanolün Özellikleri
KULLANILAN FORMÜL / KURAL: Kimya laboratuvarlarında kullanılan kimyasalların tehlike özelliklerini belirtmek amacıyla standart sağlık ve güvenlik uyarı işaretleri (piktogramlar) kullanılır; kuru kafa sembolü toksik (zehirli) maddeleri, doğrudan alev sembolü yanıcı maddeleri, alevin altında çember/oksijen (“O”) harfi bulunan sembol ise yakıcı (oksitleyici) maddeleri temsil eder.
ÇÖZÜM VE SEÇENEK ANALİZİ
Soru kökünde metanolün hem zehirli (toksik) hem de yanıcı olduğu açıkça belirtilmiştir. Verilen piktogramlar incelendiğinde:
- I. Öncül (Kuru kafa ve çapraz kemikler): Toksik (Zehirli) madde sembolüdür. Metanol zehirli bir madde olduğu için şişenin üzerinde yer almalıdır (Doğru).
- II. Öncül (Doğrudan alev görseli): Yanıcı madde sembolüdür. Metanol kolayca alev alabilen yanıcı bir alkol olduğu için şişenin üzerinde bulunmalıdır (Doğru).
- III. Öncül (Çember üzerinde alev görseli): Yakıcı (Oksitleyici) madde sembolüdür. Metanol yakıcı değil, yanıcı bir maddedir; bu nedenle bu sembol metanol şişesinde bulunmaz (Yanlış).
Bu durumda metanol içeren bir şişenin üzerinde I ve II numaralı güvenlik sembolleri bulunmalıdır.
CEVAP: B) I ve II
SINAV NOTU / PÜF NOKTASI: TYT Kimya sorularında en çok karıştırılan iki sembol yanıcı (sadece alev) ve yakıcı (çember/O harfi üzerinde alev) piktogramlarıdır. Çember sembolü “oksijenin O’su” olarak kodlanabilir ve yakıcı özellikleri (oksitleyici maddeleri) ifade eder.