I. Meşrutiyet’i Tanzimat ve Islahat Fermanlarından ayıran en önemli özellik aşağıdakilerden hangisidir?
A) Halktan gelirine göre vergi alınması
B) Padişahın isteği ile kabul edilmiş olması
C) Azınlıklara geniş haklar tanıması
D) Halkın kısıtlı da olsa yönetime katılması
E) Avrupa’nın etkisiyle ilan edilmiş olması
Meşrutiyet'i Tanzimat ve Islahat Fermanlarından ayıran en önemli özellik aşağıdakilerden hangisidir?
I. Meşrutiyet ile Tanzimat ve Islahat Fermanlarının Karşılaştırılması
KULLANILAN FORMÜL / KURAL: Osmanlı Devleti’nde Tanzimat (1839) ve Islahat (1856) Fermanları temel hak ve hukuk devleti alanında gelişmeler sağlasa da rejim değişmemiş; I. Meşrutiyet (1876) ile ilk kez anayasal düzene (Kanun-i Esasi) geçilerek halk meclis (Meclis-i Mebusan) aracılığıyla yönetime ortak edilmiştir.
ÇÖZÜM VE SEÇENEK ANALİZİ
- A) Gelire göre vergi toplanması ilkesi, 1839 Tanzimat Fermanı ile benimsenmiş mali bir düzenlemedir; Meşrutiyet’i fermandan ayıran temel siyasal fark değildir.
- B) Tanzimat Fermanı doğrudan padişahın kendi fermanıyla ilan edilirken I. Meşrutiyet, Genç Osmanlıların (Jön Türkler) baskısı ve taht değişikliği pazarlığı sonucu kabul ettirilmiştir.
- C) Azınlıklara geniş siyasi ve sosyal ayrıcalıklar tanınması özellikle 1856 Islahat Fermanı’nın ana hedefidir.
- D) I. Meşrutiyet’in ilanıyla Osmanlı tarihinde ilk defa parlamento (Meclis-i Umumi) açılmış ve halk, milletvekillerini seçerek sınırlı da olsa ilk kez siyasi yönetime katılmıştır.
- E) Her üç gelişmede de (Tanzimat’ta Mısır Meselesi, Islahat’ta Paris Barış Konferansı, I. Meşrutiyet’te Tersane Konferansı) Avrupalı devletlerin iç işlerine karışmasını önleme baskısı ve dış etki ortak özelliktir.
CEVAP: D) Halkın kısıtlı da olsa yönetime katılması
SINAV NOTU / PÜF NOKTASI: Tanzimat ve Islahat fermanları hukukun üstünlüğü ve bireysel hakları genişletirken devletin mutlak monarşi yapısını korumuştur. Rejim değişikliğini ve halkın egemenliğe ortak olmasını simgeleyen ilk gelişme daima I. Meşrutiyet’tir.