MEBİ YKS DENEMELERİ
Ortaöğretim Gene
24. Bir yazılım mühendisi, bir sosyal sorumluluk projesi
için hazırladığı ücretsiz bir uygulamayı herkesin
kullanımına açar. Bir süre sonra uygulamadaki
küçük bir güvenlik açığını fark eden biri, bu açıktan
yararlanarak sistemi kötüye kullanır. Çevresindekiler
mühendise uygulamayı tamamen kaldırmasını
önerir. Ancak mühendis, açığı giderip gerekli
önlemleri aldıktan sonra uygulamayı paylaşmayı
sürdürür. Kararının nedenini soranlara ise "Bir
damlanın bulanıklığı, pınarın akışını durdurmamalı.
karşılığını verir.
Bu parçada vurgulanan düşünce aşağıdakilerden
hangisidir?
A) Toplumun yararını bireysel çıkarların
üzerinde tut.
B) Sağlam bir düzen kurmak için sürekli denetim
uygula.
C) Değerlendirme yaparken parçadan çok bütüne
odaklan.
D) Bir işe girişmeden önce aksiliklere karşı
önlemler al.
E) Deneyimlerinden ders alarak olaylara farklı
açılardan bak.
MEBİ YKS Denemeleri Türkçe Paragrafta Ana Düşünce Sorusu
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — Paragrafın ve Metaforun Analizi
Metinde yazılım mühendisinin projesi topluma fayda sağlayan büyük bir bütünü (“pınarın akışı”), sistemi kötüye kullanan kişinin yarattığı münferit olumsuzluk ise küçük bir ayrıntıyı (“bir damlanın bulanıklığı”) temsil etmektedir. Mühendis, küçük bir aksaklık yüzünden büyük faydayı yok etmeyi reddetmiştir.
Adım 2 — A Seçeneğinin Analizi
Metinde bireysel çıkarlar ile toplum yararı arasında bir çatışma işlenmemiştir; odak noktası tekil bir olumsuzluğun genel faydayı engellememesi gerektiğidir. Bu nedenle A seçeneği yanlıştır.
Adım 3 — B Seçeneğinin Analizi
Paragrafta sistem denetiminden bahsedilse de bu durum ana düşünce değil, sadece sürecin bir parçasıdır. Bu nedenle B seçeneği yanlıştır.
Adım 4 — C Seçeneğinin Analizi
Mühendisin sözündeki “bir damla” parçayı (küçük bir olumsuzluğu), “pınar” ise bütünü (uygulamanın genel faydasını) ifade eder. Karar verirken tek bir olumsuz parçaya takılmayıp resmin bütününe odaklanmak gerektiği vurgulanmaktadır. Bu nedenle C seçeneği doğrudur.
Adım 5 — D Seçeneğinin Analizi
Mühendis önlemleri işe girişmeden önce değil, sorun ortaya çıktıktan sonra almıştır. Bu nedenle D seçeneği yanlıştır.
Adım 6 — E Seçeneğinin Analizi
Metin genel olarak tecrübelerden ders çıkarmak ya da farklı bakış açıları kazanmaktan ziyade, parça-bütün dengesi üzerinden bir değerlendirme yapmayı öğütlemektedir. Bu nedenle E seçeneği yanlıştır.
Adım 7 — Seçenek Karşılaştırması
A. Toplumun yararını bireysel çıkarların üzerinde tut. — Ana odak fedakarlık veya çıkar çatışması değildir.
B. Sağlam bir düzen kurmak için sürekli denetim uygula. — Denetim vurgulanan temel ileti değildir.
C. Değerlendirme yaparken parçadan çok bütüne odaklan. — “Damla” (parça) ile “pınar” (bütün) ilişkisini tam olarak açıklar.
D. Bir işe girişmeden önce aksiliklere karşı önlemler al. — Önlemler olay öncesinde değil, sonrasında alınmıştır.
E. Deneyimlerinden ders alarak olaylara farklı açılardan bak. — Parçadaki parça-bütün metaforunu karşılamaz.
Adım 8 — Son Doğrulama
Yazılım mühendisinin kurduğu cümledeki benzetme, küçük bir aksaklığın (parçanın) genel sistemin ve faydanın (bütünün) önüne geçmemesi gerektiğini doğrudan ortaya koyar.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP: C şıkkı (Değerlendirme yaparken parçadan çok bütüne odaklan.)
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
Bu denemedeki diğer Türkçe paragraf sorularının çözümlerini ve çeldiricilerini detaylandırmamı ister misin?