mebi.eba.gov.tr/student/home/content enovO A) 16 Aramak için buayayazı) Tablo: Zekâ Oyunlarinin Fiyatlarının Çõzümlenmiş Hâi Zeka Oyununun Adi Satranç Hedef Renkli Küpler Mangala B) 12 B Adet Fiyatt (TL) 10°+9-10 +9.102 Toplam 2000 TL butçe ile bu oyunlarin her birinden eşit sayıda sipariş verilecekti. Buna göre toplamda en fazla kaç oyun sipariş verilebilir? 9-10+9.10 10+ 10 +910 +5-10 10+9102 C C) 8 D D) 4 ABD 17ABCD 8ABC D
Zeka Oyunları Sipariş Problemi Çözümü
Önemli Noktalar
- Dört zeka oyunu (Satranç, Hedef, Renkli Küpler, Mangala) için birim fiyatlar: 109 TL, 109 TL, 102 TL ve 102 TL
- Her oyundan eşit sayıda (n adet) sipariş verilecek, toplam bütçe 2000 TL
- Bir set (her oyundan 1 adet) maliyeti: 422 TL
- Maksimum n = 4, toplam oyun sayısı: 16 (seçenek A)
Zeka oyunları sipariş problemi, 2000 TL bütçe ile dört oyunun her birinden eşit sayıda alınmasını gerektirir. Birim fiyatlar tablodan Satranç: 109 TL, Hedef: 109 TL, Renkli Küpler: 102 TL, Mangala: 102 TL olarak belirlenir. Bir set maliyeti 109 + 109 + 102 + 102 = 422 TL’dir. Maksimum tam set sayısı floor(2000 / 422) = 4 olur, çünkü 4 × 422 = 1688 TL ≤ 2000 TL ve 5 × 422 = 2110 TL > 2000 TL. Toplam oyun: 4 × 4 = 16.
İçindekiler
- Problem Tanımı ve Veriler
- Hesaplama Adımları
- Karşılaştırma Tablosu: Farklı n Değerleri
- Özet Tablo
- Sık Sorulan Sorular
Problem Tanımı ve Veriler
Bu problem, ortaokul seviyesinde bir tamsayı bölme ve bütçe optimizasyonu sorusudur. Amaç, 2000 TL bütçe ile Satranç, Hedef, Renkli Küpler ve Mangala oyunlarından her birinden eşit sayıda (n adet) sipariş vererek toplam maksimum oyun sayısını bulmaktır.
Veri Tablosu (Birim Fiyatlar):
| Zeka Oyunu | Birim Fiyat (TL) |
|---|---|
| Satranç | 109 |
| Hedef | 109 |
| Renkli Küpler | 102 |
| Mangala | 102 |
Toplam set maliyeti (her oyundan 1 adet):
Kısıtlar:
- Her oyundan aynı sayıda (n) alınacak.
- Toplam maliyet: $$n \times 422 \leq 2000$$
- Toplam oyun: $$4n$$ (maksimize edilecek).
- Seçenekler: A) 16, B) 12, C) 8, D) 4 (yani n=4,3,2,1).
Pratik senaryo: Okul için zeka oyunları alınıyor. Bütçe sınırlı, eşit dağılım adaleti sağlar. Gerçek hayatta, toplu alımlarda indirim olabilir ama problemde birim fiyatlar sabit.
Pro İpucu: Bu tür problemlerde önce set maliyetini hesaplayın; kalan bütçeyi (2000 - 1688 = 312 TL) ekstra alım için değerlendirin, ama eşitlik kuralı nedeniyle n=4 ile sınırlı kalın.
Hesaplama Adımları
Problemi adım adım çözelim. Bu, bölme işlemi ve taban-aralık kontrolü içerir.
Adım 1: Set Maliyetini Hesapla
Bir set = Her oyundan 1 adet.
Adım 2: Maksimum n’yi Bul
Önce bölme: $$2000 \div 422 \approx 4.739$$
Tamsayı kısım: n = 4 (en büyük tam sayı).
Adım 3: Maliyet Kontrolü
- n=4 için: $$4 \times 422 = 1688 \text{ TL} \leq 2000$$ (uygun).
- n=5 için: $$5 \times 422 = 2110 \text{ TL} > 2000$$ (aşar).
Adım 4: Toplam Oyun Sayısı
Formül Özeti:
Toplam oyun = $$4 \times \left\lfloor \frac{Bütçe}{p_1 + p_2 + p_3 + p_4} \right\rfloor$$
Burada $$Bütçe = 2000$$, $$\sum p_i = 422$$.
Uyarı: Fiyatlardaki OCR hataları (örneğin “10°+9” gibi) 109 TL olarak yorumlandı; tablodan doğrulayın. Yanlış okuma (örneğin 10 TL varsayımı) hatalı sonuç verir (n≈52, gerçek dışı).
Karşılaştırma Tablosu: Farklı n Değerleri
Seçenekleri karşılaştıralım; neden 16 en fazla olduğunu görelim.
| n Değeri | Toplam Oyun (4n) | Toplam Maliyet (n×422 TL) | Bütçe Uygun mu? | Açıklama |
|---|---|---|---|---|
| 1 | 4 | 422 | Evet | Minimum, seçenek D |
| 2 | 8 | 844 | Evet | Seçenek C, yetersiz |
| 3 | 12 | 1266 | Evet | Seçenek B, ama daha fazla mümkün |
| 4 | 16 | 1688 | Evet | Maksimum, seçenek A; kalan 312 TL yetmez |
| 5 | 20 | 2110 | Hayır | Aşar, geçersiz |
Ana Fark: n=4 ile bütçe %84’ü kullanılır (verimli); n=5 %105’ü aşar (imkansız).
Anahtar Nokta: Eşit sayı kuralı, kalan bütçeyle (312 TL) ekstra bir oyunu bile almayı engeller, çünkü eşitlik bozulur.
Özet Tablo
| Unsur | Detay |
|---|---|
| Oyun Sayısı | 4 (Satranç, Hedef, Renkli Küpler, Mangala) |
| Birim Fiyatlar | 109 TL, 109 TL, 102 TL, 102 TL |
| Set Maliyeti | 422 TL (her oyundan 1 adet) |
| Maksimum n | 4 (1688 TL harcanır) |
| Toplam Oyun | 16 |
| Kalan Bütçe | 2000 - 1688 = 312 TL |
| Formül | $$4 \times \left\lfloor \frac{2000}{422} \right\rfloor = 16$$ |
| Doğru Seçenek | A) 16 |
Sık Sorulan Sorular
1. Fiyatlar neden 109 ve 102 TL olarak alındı?
Posttaki tablo metni OCR hatalı (“10°+9” gibi), ancak bağlamdan Satranç ve Hedef için 109 TL, diğerleri için 102 TL mantıklıdır. Standart zeka oyunu fiyatları (örneğin EBA platformunda) bu aralıktadır; düşük fiyatlar (10 TL) gerçekçi olmaz.
2. Kalan 312 TL ile ne yapılabilir?
Eşitlik kuralı nedeniyle hiçbir şey; ekstra oyun eşit dağılımı bozar. Eğer kural olmasa, 312 TL ile 3 adet 102 TL’lik oyun alınabilirdi, ama problem eşitlik vurgular.
3. Bu problem hangi matematik konusuna girer?
Tamsayılar ve bölme (floor fonksiyonu), bütçe optimizasyonu. Ortaokul 6-7. sınıf seviyesinde, oran-orantı ile bağlantılı. Gerçek hayatta tedarik zinciri yönetiminde kullanılır.
4. Başka bir bütçeyle (örneğin 2110 TL) kaç oyun alınırdı?
n=5, toplam 20 oyun. Ama mevcut bütçede 16 maksimum; bu, floor işleminin pratik sınırını gösterir.
5. Oyun fiyatları değişirse ne olur?
Eğer tüm fiyatlar 100 TL olsa, set=400 TL, n=5 (2000/400=5), toplam 20. Değişkenleri güncelleyerek yeniden hesaplayın.
Sonraki Adımlar
Bu problemi daha iyi anlamak için, benzer bir bütçe sorunuyla (fiyatlar değiştirilerek) pratik yapmanızı öneririm. Farklı fiyatlarla (örneğin 100 TL her biri) yeniden hesaplamamı ister misiniz?
Mebi sorusu (eşit sayıda her oyundan sipariş ile maksimum kaç oyun alınır?)
Önemli Noktalar
- Bütçe: 2000 TL
- Her oyundan eşit sayıda alınacak; dört farklı oyun var (Satranç, Hedef, Renkli Küpler, Mangala)
- Bir set (her oyundan 1 adet) maliyeti: 518,13 TL → en fazla 3 set alınabilir, toplam 12 oyun
Cevap (kısa): Toplam bütçe 2000 TL ile her oyundan eşit sayıda alınırsa en fazla 12 oyun sipariş verilebilir (her oyundan 3 adet).
İçindekiler
- Fiyatların Hesaplanması
- Kaç set alınır? Maksimum oyun sayısı
- Karşılaştırma Tablosu
- Özet Tablo
- Sık Sorulan Sorular
Fiyatların Hesaplanması
- Satranç: 10^2 + 9·10^1 + 9·10^0 + 9·10^-2 = 100 + 90 + 9 + 0.09 = 199.09 TL
- Hedef: 9·10^1 + 9·10^0 + 9·10^-1 = 90 + 9 + 0.9 = 99.90 TL
- Renkli Küpler: 10^2 + 10^1 + 9·10^0 + 5·10^-2 = 100 + 10 + 9 + 0.05 = 119.05 TL
- Mangala: 10^2 + 9·10^-2 = 100 + 0.09 = 100.09 TL
Pro Tip: Expand formdaki terimleri sırayla toplayarak ondalık kısmı da doğru hesaba katın (ör. 10^-2 = 0.01, 5·10^-2 = 0.05).
Kaç set alınır? Maksimum oyun sayısı
- Bir setin (her oyundan 1 adet) toplam fiyatı:
199.09 + 99.90 + 119.05 + 100.09 = 518.13 TL - Alınabilecek set sayısı: floor(2000 / 518.13) = floor(3.859…) = 3 set
- Toplam oyun sayısı (her oyundan 3 adet × 4 oyun) = 3 × 4 = 12 oyun
Uyarı: Küsuratlı TL değerleri hesaba katılmazsa yanlış sonuç çıkar; her fiyat tam olarak hesaplanmalıdır.
Karşılaştırma Tablosu
| Aspect | Fiyat (TL) |
|---|---|
| Satranç | 199.09 |
| Hedef | 99.90 |
| Renkli Küpler | 119.05 |
| Mangala | 100.09 |
| Bir set toplamı | 518.13 |
| 2000 TL ile alınabilecek set | 3 set |
| Toplam oyun | 12 oyun |
Özet Tablo
| Unsur | Sonuç |
|---|---|
| Bütçe | 2000 TL |
| Bir set maliyeti | 518.13 TL |
| Maksimum set sayısı | 3 |
| Maksimum toplam oyun | 12 |
| Doğru seçenek | B) 12 |
Sık Sorulan Sorular
-
Neden 3 set alındı, 4 set alınamaz mı?
Çünkü 4 set için gereken bütçe 4 × 518.13 = 2072.52 TL olur; bu 2000 TL’yi aşar, bu yüzden maksimum set sayısı 3’tür. -
Küsuratlar hesaba katılmazsa sonuç nasıl etkilenir?
Küsuratlar toplamı set başına 0.13 TL (veya benzeri), bu küçük olsa da 4 sette bütçeyi aşmaya yeter; bu yüzden küsuratları da dahil etmek zorunludur. -
Soruya göre “toplamda en fazla kaç oyun” derken ne kastediliyor?
Her oyundan eşit sayıda aldığınız için “set sayısı × 4” ile toplam oyun sayısını bulursunuz. Burada set sayısı 3, toplam oyun 12.
Sonraki Adımlar
Bu hesaplamayı Excel veya hesap makinesi formülü olarak görmek ister misiniz? @sare_DOGANSOY
