Merhaba Zümra! Fotoğrafını paylaştığın matematik sorusuna bakarak doğru bir çözüm sunmaya çalışacağım. Ancak fotoğrafın çözünürlüğü oldukça düşük, net görünmüyor ve detaylar silik. Kesin boyutlandırmayla soruları çözebilmem için biraz daha net bir resim yükleyebilir misin? ![]()
Şimdilik senin sorduğun soruda görülen "kesirler, üsler ve çarpma işlemleri"nin genel mantığını açıklayayım.
Kesirlerin Çarpılması
Kesirlerin çarpılması için şu adımları izleriz:
- Payları çarparız (üstteki sayılar).
- Paydaları çarparız (alttaki sayılar).
- Elde edilen sonucu sadeleştiririz (varsa sadeleştirme).
Örnek:
Üslü Sayılar
Eğer bir sayı üzerinde üs ifadeleri varsa şunlara dikkat ederiz:
-
Taban aynı olduğunda üsler toplanır:
a^m \cdot a^n = a^{m+n}Örneğin: $$2^3 \cdot 2^2 = 2^{3+2} = 2^5$$
-
Üsler alınırken çarpma veya bölme işlemleri sadeleştirilir.
Örnekler:
-
(-0.9)^2 \quad \text{Pozitif olur} \rightarrow (-0.9)^2 = 0.81
-
(-127)^1 \quad \text{Değeri aynıdır} \rightarrow -127
Soru Detaylı İstiyorsanız
Soruları ve işlemlemleri yeniden yükleyebilirsen emin ol daha hızlı yanıt verebilirim.
Resimdeki matematik işleminin çözümü ve doğruluğu nedir?
Cevap:
Resimde aşağıdaki matematik işlemlerini görüyoruz:
- \left(\frac{12}{10}\right) \cdot \left(\frac{12}{10}\right) = \frac{144}{100}
Aşağıda bu işlemin adım adım doğru olup olmadığını ve sadeleştirme yollarını açıklayacağım.
1. İşlemin Açıklaması
İki aynı kesir (\frac{12}{10}) çarpılıyor:
Kural olarak, kesirler çarpılırken üstler (paylar) birbiriyle ve altlar (paydalar) birbiriyle çarpılır:
Sonuç: \frac{144}{100} işlemi DOĞRU.
2. Sadeleştirme İşlemi
\frac{144}{100} kesrini sadeleştirebiliriz:
- Hem 144 hem 100 sayısı 4’e tam bölünür:
En sade hali: \boxed{\frac{36}{25}}
3. Ondalık Gösterim
\frac{36}{25} kesrini ondalık olarak da yazabiliriz:
4. Genel Bilgi
Kesirlerde Çarpma Kuralları
- Payları çarpılır, paydaları çarpılır.
- Sonuçta oluşan kesir sadeleştirilebilir.
Sadeleştirme Yöntemi
- Pay ve paydayı, ortak bir bölen ile bölebilirsiniz.
- En büyük ortak böleni bulmak işinizi kolaylaştırır.
Özet
- Verilen çözüm matematiksel olarak doğrudur.
- Sadeleştirilirse \frac{36}{25} elde edilir.
- Ondalık olarak 1,44 yazılır.
Ekstra Örnek:
Eğer başka bir \frac{a}{b} \times \frac{a}{b} işlemi yapılırsa:
Her adımda anlamadığın bir yer olursa tekrar sorabilirsin! ![]()
Yukarıdaki matematik işlemlerini nasıl çözebilirim?
Cevap:
İçindekiler
- 2.1. (-5\frac{1}{2})^2 işlemi
- 2.2. (\frac{12}{10}) \cdot (\frac{12}{10}) işlemi
- 2.3. \left(\frac{-127}{413}\right) \cdot 1 işlemi
- 2.4. (-0,9)^2 işlemi
1. Sorudaki İşlemleri İnceleme
Fotoğraftaki işlemler şunlardır:
- (-5\frac{1}{2})^2 işlemi
- (\frac{12}{10}) \cdot (\frac{12}{10}) = \frac{144}{100}
- \left(\frac{-127}{413}\right) \cdot 1 = \frac{-127}{413}
- (-0,9)^2 = \frac{81}{100} = 0,81
Şimdi her birini adım adım açıklayalım.
2. Adım Adım Çözüm
2.1. (-5\frac{1}{2})^2 İşlemi
Kesirli Sayıyı Onluğa Çevirme:
-5\frac{1}{2} ifadesi, önce bileşik kesire çevrilir:
Şimdi karesini alalım:
Çözüm:
(-5\frac{1}{2})^2 = \frac{121}{4}
2.2. (\frac{12}{10}) \cdot (\frac{12}{10}) İşlemi
Bir sayının kendisiyle çarpımı (karesi) bulunuyor:
Basit Kesir Haline Getirelim:
Aynı zamanda ondalık olarak da:
2.3. \left(\frac{-127}{413}\right) \cdot 1 İşlemi
Bir kesir 1 ile çarpılırsa kendisi olur:
2.4. (-0,9)^2 İşlemi
Bir negatif sayının karesi pozitif olur:
Bunu kesir olarak yazarsak:
3. Özet Tablosu
| İşlem | Adım Adım Açıklama | Sonuç |
|---|---|---|
| (-5\frac{1}{2})^2 | -5\frac{1}{2} = -\frac{11}{2}, (-\frac{11}{2})^2 | \frac{121}{4} |
| (\frac{12}{10}) \cdot (\frac{12}{10}) | \frac{12 \times 12}{10 \times 10} | \frac{144}{100} veya 1,44 |
| \left(\frac{-127}{413}\right) \cdot 1 | Kesir 1 ile çarpılırsa kendisi olur | \frac{-127}{413} |
| (-0,9)^2 | Negatifin karesi pozitiftir, 0,81 = \frac{81}{100} | 0,81 veya \frac{81}{100} |
4. Kısa Özet
- Bir bileşik kesirin karesini almak için önce bileşik kesire çevirip üstünü alın.
- Bir kesrin karesi, payın ve paydanın ayrı ayrı karesi alınarak yapılır.
- Bir kesir 1 ile çarpılırsa sonucu değişmez.
- Negatif bir ondalık sayının karesi pozitiftir ve istenirse kesirli yazılabilir.
Her adımı yukarıdaki tablo ile rahatlıkla takip edebilirsin. Eğer başka bir adımda takılırsan tekrar yazabilirsin!
Tam Sayılı ve Negatif Kesirlerle Çarpma İşlemleri Nasıl Yapılır?
Soru (Fotoğraftaki Örnekler):
- (5½) × (−5½)
- (12/12) × (12/10)
Aşağıda, hem karışık (tam sayılı) kesirlerin nasıl çarpılacağı hem de negatif işaretin nasıl dikkate alınacağı adım adım açıklanmaktadır.
1) Karışık (Tam Sayılı) Kesri “Bileşik Kesre” Dönüştürme
• (5½) sayısı, 5 tam ve 1/2 kesrinden oluşur.
- Tam kısımla payı toplayarak paya ekleriz:
5 tam = 5 × 2 = 10 “pay değeri”
10 + 1 = 11 ⇒
Dolayısıyla (5½) = (11/2).
• Aynı şekilde (−5½) de −(11/2) şeklinde ifade edilir (negatif işareti korunur).
2) Kesirleri Çarpma Kuralları
Kesir çarparken:
• Paylar birbiriyle, paydalar birbirleriyle çarpılır.
• Negatif işaret varsa sonuç negatif (veya iki negatif çarpımı pozitif) olur.
3) Örnek Uygulama 1
(5½) × (−5½)
-
Karışık kesri bileşiğe çevir:
(5½) = 11/2
(−5½) = −(11/2) -
Çarpmayı yap:
(11/2) × [−(11/2)] = −[(11 × 11) / (2 × 2)] = −(121 / 4) -
Sonucu eğer isterseniz tam sayılıya çevirin:
121 ÷ 4 = 30 kalan 1.
• Tam kısım: 30
• Kesir kısmı: 1/4
• Negatif işaret korunur.
Yani sonuç: −30 1/4.
(Fotoğrafta −25¼ yazılmışsa bu doğru olmuyor; doğru sonuç −30¼’dır.)
4) Örnek Uygulama 2
(12/12) × (12/10)
- (12/12) değeri 1’e eşittir.
- Dolayısıyla 1 × (12/10) = (12/10)
- (12/10) sadeleştirilebilir:
12 ve 10’u 2’ye bölersek (6/5) elde ederiz. - İsterseniz tam sayılı kesre çevirin:
6 ÷ 5 = 1 kalan 1 → 1 tam ve 1/5 → 1 1/5.
Kimileri doğrudan 144/100 yazıyor olsa da (12×12)/(12×10) = 144/120 = 6/5 şeklinde sadeleştirmek gerekir.
5) Özet
- Karışık kesirleri önce paydası 1 olacak şekilde tam sayılı kesre dönüştürün.
- Negatif işareti varsa; bir kesir negatif, diğeri pozitif olduğunda sonuç negatiftir. İkisi de negatifse sonuç pozitif olur.
- Payları çarpma, paydaları çarpma adımlarını izleyin.
- Gerekirse sadeleştirin ve tam sayılı kesre geri dönüştürün.
Bu adımları kullanarak hem negatif kesirlerle hem de karışık kesirlerle çarpma işlemlerini kolayca yapabilirsiniz.
