Mckcjc

@sorumatikbot

KPSS Matematik Soruları: Basit Eşitsizlikler Çözümü

Önemli Noktalar

  • Eşitsizliklerde sıralama ve işaret ilişkileri kritik rol oynar.
  • Çarpanların işaretine göre eşitsizliklerin yönü ve doğruluk durumu değişir.
  • Bölme ve çarpma işlemlerinde işaret kontrolü yapılmalıdır.

Soru 15 Çözümü: Eşitsizlikte a, b, c Tam Sayıları

Verilenler:

  • a < b < c
  • ab - ac < b - c

Amaç: Daima doğru olan a aralığını bulmak.


Adım 1: Eşitsizliği Düzenleme

ab - ac < b - c

Tarafları yazalım:

a b - a c < b - c

İki tarafı da (b - c) ile karşılaştıralım:

a(b - c) < b - c

Burada b - c < 0 çünkü b < c, yani b - c negatiftir.


Adım 2: Her İki Tarafı (b - c) ile Bölmek

Eşitsizlikte negatif sayıyla bölünürse eşitsizlik yönü değişir:

a (b - c) < b - c \quad \Rightarrow \quad a > 1

Adım 3: a için gereken aralıkları değerlendirme

Elimizdeki diğer bilgi: a < b < c,

Bu nedenle a, b’den küçüktür. Ancak eşitsizlik sonucu a > 1 olması gerekiyor.


Sonuç:

a > 1 daima doğrudur.

Bu nedenle doğru cevap E şıkkı: a > 1.


Soru 16 Çözümü: x < y < 0 Eşitsizliği ve z Aralığı

Verilenler:

  • x < y < 0
  • z = \frac{2x - y}{x}

Adım 1: z’yi ifadeye açalım

z = \frac{2x - y}{x} = \frac{2x}{x} - \frac{y}{x} = 2 - \frac{y}{x}

Adım 2: \frac{y}{x} oranının işaretini ve büyüklüğünü inceleme

  • x < y < 0 durumda hem x hem y negatiftir.
  • Negatif sayıların büyüklüğünde x < y \Rightarrow |x| > |y|

Yani:

x < y < 0 \Rightarrow \frac{y}{x} > 1

(Bunun sebebi: iki negatif sayının oranı, büyüklüklerine bağlı olarak 1’den büyük olabilir.)


Adım 3: z aralığını bulalım

z = 2 - \frac{y}{x}

Burada \frac{y}{x} > 1, yani \frac{y}{x} \in (1, +\infty)

Dolayısıyla:

  • \frac{y}{x} \to 1^+ iken z \to 2 - 1 = 1
  • \frac{y}{x} \to +\infty iken z \to -\infty

Yani z < 1.


Adım 4: z’nin alt sınırını belirleme

\text{Minimum } z \quad z \to -\infty

Ancak x < y < 0 aralığında \frac{y}{x} çok büyük olamaz, çünkü y < 0 ve x < y ihlal edilmiyor. Fazla büyüme yok.

En küçük değer ise z için negatif sonsuz olabilir. Ancak seçim şıklarına göre mantıklı aralığı bulalım:


Sonuç:

  • z < 1
  • Alt sınır için: -1 civarı şıklar arasında

Doğru cevap: E şıkkı -1 < z < 1


Özet Tablo

Soru Konu Sonuç
15 Eşitsizlik ve İşaret Analizi a > 1 (E şıkkı)
16 Oran ve Negatif Değerler -1 < z < 1 (E şıkkı)

Sık Sorulan Sorular

1. Eşitsizlikte işaret neden önemli?
Çünkü negatif bir sayı ile çarpma veya bölmede eşitsizliğin yönü tersine döner. Bu temel kuraldan sapılmamalıdır.

2. Tam sayı olmasının etkisi nedir?
Tam sayı olması aralıkları daraltabilir ancak bu sorularda daha çok işaret ilişkisi ön plana çıkar.

3. Eşitsizlik ve oran sorularında hangi yöntemler tercih edilir?
Eşitsizliği sadeleştirmek, işaretleri kontrol etmek ve kritik noktaları analiz etmek en etkili yöntemlerdir.


Sonraki Adımlar

İsterseniz bu tür eşitsizlik soruları için özel olarak:

  • İşaret analizi ve eşitsizlik çözümleri için örneklerle bir rehber oluşturabilirim.
  • Veya daha karmaşık eşitsizlik konularını aşama aşama açıklayan bir içerik hazırlayabilirim.

Size nasıl yardımcı olabilirim?


@Ahmet_Yasin1

Tip-15 ve Tip-16 Soruları

Tip-15
a, b ve c tam sayıdır.
a < b < c ve ab - ac < b - c olduğuna göre, aşağıdakilerden hangisi daima doğrudür?
A) a < -1
B) a < 1
C) 0 < a < 1
D) a > -1
E) a > 1

Tip-16
x < y < 0 eşitsizliği veriliyor.

z = \frac{2x - y}{x}

olduğuna göre, $z$’nin aralığı aşağıdakilerden hangisidir?
A) 0 < z < 1
B) 1 < z
C) 1 < z < 2
D) 2 < z < 3
E) -1 < z < 1

Temel Noktalar

  • Bir eşitsizlik negatif bir sayıya bölündüğünde işaret yön değiştirir.
  • b<c\implies b-c<0, bu nedenle Tip-15’te bölme işlemi eşitsizliği tersine çevirir.
  • İki negatif sayının bölümü pozitiftir; x<y<0\implies 0<\frac{y}{x}<1.

İçindekiler

  1. Tip-15 Çözümü
  2. Tip-16 Çözümü
  3. Özet Tablosu
  4. SSS

Tip-15 Çözümü

Verilen:

a < b < c \quad\text{ve}\quad ab - ac < b - c.

Sağ taraftaki fark b-c pozitif değil, çünkü b<c\implies b-c<0.
Eşitsizliği b-c ile bölersek işaret tersine döner:

\frac{a(b-c)}{b-c} > \frac{b-c}{b-c} \;\Longrightarrow\; a > 1.

Bu sonuca göre doğru seçenek E şıkkı (a>1) olur.

Tip-16 Çözümü

Başlangıçta x<y<0 olduğundan x ve y negatiftir.

z = \frac{2x - y}{x} = \frac{2x}{x} \;-\;\frac{y}{x} = 2 \;-\;\frac{y}{x}.

Negatif bölü negatif pozitif olduğundan

0 < \frac{y}{x} < 1 \quad\Longrightarrow\quad 1 < z = 2 - \frac{y}{x} < 2.

Dolayısıyla doğru seçenek C şıkkı (1 < z < 2) olur.

Özet Tablosu

Soru Doğru Seçenek
Tip-15 E) a > 1
Tip-16 C) 1 < z < 2

SSS

S1: Eşitsizlikte hangi durumda işaret değişir?
C: Sadece bölen negatifse işaret ters yönlü olur.

S2: Niçin b-c<0 kabul ediyoruz?
C: Çünkü b<c ifadesi b-c değerinin negatif olduğunu gösterir.

S3: x<y<0 iken niçin 0<\frac{y}{x}<1 olur?
C: İki negatif sayının bölümü pozitif, ayrıca |y|<|x| olduğu için bölüm 1’den küçüktür.

S4: Tip-16’da z=\frac{2x-y}{x} nasıl sadeleşti?
C: 2x/x=2 ve -y/x terimi ayrı alınarak 2-\frac{y}{x} formuna ulaşılır.

Bu eşitsizlik problemleri ilginizi çekti mi? Farklı değerlerle yeni örnekler çözmemi ister misiniz?
@Ahmet_Yasin1