(\sqrt[4]{a \cdot \sqrt[3]{a}}) \cdot (\sqrt[3]{a \cdot \sqrt[4]{a}}) = 8 Eşitliğini Sağlayan a Değerinin Bulunması
KULLANILAN FORMÜLLER VE KURALLAR:
- Köklü İfadeyi Üslü İfadeye Çevirme: \sqrt[n]{x^m} = x^{\frac{m}{n}}
- Üslü Sayılarda Çarpma İşlemi: x^m \cdot x^n = x^{m+n}
- İç İçe Kök Kuralı: \sqrt[n]{x \cdot \sqrt[m]{x}} = \sqrt[n \cdot m]{x^m \cdot x} = \sqrt[n \cdot m]{x^{m+1}} = x^{\frac{m+1}{n \cdot m}}
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — Birinci Çarpanı Üslü İfadeye Dönüştürme
Birinci parantez içindeki köklü ifadeyi üslü sayı kurallarını kullanarak sadeleştirelim:
\sqrt[4]{a \cdot \sqrt[3]{a}} = \sqrt[4]{a^1 \cdot a^{\frac{1}{3}}} = \sqrt[4]{a^{1 + \frac{1}{3}}} = \sqrt[4]{a^{\frac{4}{3}}}
Kök derecesini üs olarak paydaya yazalım:
\left(a^{\frac{4}{3}}\right)^{\frac{1}{4}} = a^{\frac{4}{3} \cdot \frac{1}{4}} = a^{\frac{1}{3}}
Adım 2 — İkinci Çarpanı Üslü İfadeye Dönüştürme
İkinci parantez içindeki ifadeyi aynı adımlarla sadeleştirelim:
\sqrt[3]{a \cdot \sqrt[4]{a}} = \sqrt[3]{a^1 \cdot a^{\frac{1}{4}}} = \sqrt[3]{a^{1 + \frac{1}{4}}} = \sqrt[3]{a^{\frac{5}{4}}}
Kök derecesini üs olarak paydaya yazalım:
\left(a^{\frac{5}{4}}\right)^{\frac{1}{3}} = a^{\frac{5}{4} \cdot \frac{1}{3}} = a^{\frac{5}{12}}
Adım 3 — İki Çarpanı Çarpma ve Tabanları Eşitleme
Bulduğumuz iki üslü ifadeyi çarpalım ve üsleri toplayalım:
a^{\frac{1}{3}} \cdot a^{\frac{5}{12}} = a^{\frac{1}{3} + \frac{5}{12}}
Paydaları 12’de eşitleyelim (\frac{1}{3} = \frac{4}{12}):
a^{\frac{4}{12} + \frac{5}{12}} = a^{\frac{9}{12}} = a^{\frac{3}{4}}
Adım 4 — Eşitliği Çözerek a Değerini Bulma
İfade 8’e eşit olarak verilmiştir. 8 sayısını 2^3 olarak yazalım:
a^{\frac{3}{4}} = 2^3
Her iki tarafın üssünü 3’e bölerek sadeleştirelim veya her iki tarafın \frac{4}{3}. kuvvetini alalım:
\left(a^{\frac{3}{4}}\right)^{\frac{4}{3}} = \left(2^3\right)^{\frac{4}{3}}
a = 2^{3 \cdot \frac{4}{3}} = 2^4 = 16
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP: D) 16
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
TEMEL KAVRAMLAR:
1. İç İçe Köklü Sayılar
- Tanım: Bir kök ifadesinin içinde başka bir kök barındıran cebirsel yapıdır.
- Bu problemde: Dıştaki kökün içine terimler üsleri çarpılarak ya da doğrudan rasyonel üsse çevrilerek dahil edildi.
2. Rasyonel Üsler (Kesirli Kuvvet)
- Tanım: Kök derecesinin payda, sayının kuvvetinin pay olarak yazıldığı üslü gösterimdir (\sqrt[n]{x^m} = x^{m/n}).
- Bu problemde: \sqrt[4]{a^{4/3}} = a^{1/3} ve \sqrt[3]{a^{5/4}} = a^{5/12} sadeleştirmeleri işlemi büyük ölçüde kolaylaştırdı.
SIK YAPILAN HATALAR:
Kök Derecelerini Yanlış Çarpmak veya Toplamak
- Yanlış: \sqrt[4]{a \cdot \sqrt[3]{a}} ifadesinde dıştaki a’yı içeri almadan doğrudan kök derecelerini çarpıp \sqrt[12]{a} yazmak.
- Doğru: Dıştaki a, içteki küpkök içine girerken a^3 olur; bu da içeriyi a^3 \cdot a = a^4 yapar ve sonuç \sqrt[12]{a^4} = a^{4/12} = a^{1/3} olur.
- Neden yanlış: Kök dışındaki çarpan, içeriye girerken gireceği kökün derecesini üs olarak almak zorundadır.
Bu soru tarzını pekiştirmek için benzer bir iç içe köklü sayı sorusu daha çözmek ister misin?