er.
Matermatik Eğitimi
9. Elif Ögretmen, sinifindaki i çocuklarla okullarınin kro- 11. lki ya
kisi hakkında konuşmaktadir. Siniflarınin okul krokisi
izerindeki yerini tarif ederken "ikinci katta ortadaki
sInif ifadesini kullanmıştır. Bu örnekten sonra, co-
cuklardan kroki üstünde gösterdiği böiümleri ayn
şekilde tarif etmelerini istemiştir.
Elif Öğretmen’in bu etkinliğinde yer verdiği sayı
türü ve şekil-birim ilişkisi aşağıdakilerin hangi-
sinde sirasıyla verilmiştir? (2023)
A) Kardinal sayı - Ayırma
B) Kardinal sayı - Sıralama1 Ordinal sayı - Yakınlık
D) Nominal sayi - Ayırma
E) Ordjnal sayi - Sıralama
esim
düşlrn
Sünmet
bir asai
Aşa a m
cerilini
kapsamnday
A)arta
Fart agt
Elif Öğretmen’in Kroki Etkinliğinde Sayı Türü ve Şekil-Birim İlişkisi
Sayı türleri ve geometrik mekan algısı, okul öncesi matematik eğitiminin temel taşlarını oluşturur. Bu soruda Elif Öğretmen’in kullandığı “ikinci katta ortadaki sınıf” ifadesi üzerinden hem sayısal hem de mekansal bir ilişkilendirme analizi yapmamız istenmektedir.
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — Sayı Türünün Analizi
Elif Öğretmen, “ikinci katta” ifadesini kullanarak katların bir sırasını belirtmektedir. Matematikte nesnelerin bir dizi içindeki konumunu, derecesini veya sırasını belirten sayılara Ordinal (Sıra) Sayılar denir (Örn: birinci, ikinci, sonuncu). Eğer sınıf sayısını (toplam 5 sınıf var gibi) belirtseydi bu kardinal sayı olurdu. Dolayısıyla sayı türümüz Ordinal sayıdır.
Step 2 — Şekil-Birim İlişkisinin Analizi
Kroki üzerinde “ortadaki sınıf” ifadesi ve çocuklardan diğer bölümleri tarif etmelerini istemesi, nesnelerin birbirine göre konumlarını belirlemeyi içerir. Okul öncesi dönemde çocukların bir bütünü (okul krokisini) oluşturan parçaların (sınıflar, koridorlar) birbirine göre konumlarını belirlemeleri ve bu parçaları bir diziye koymaları Sıralama (Seriation/Ordering) becerisi ile ilgilidir. Mekansal bir dizilim söz konusudur.
Step 3 — Seçenek Karşılaştırması
A) Kardinal sayı - Ayırma: Kardinal sayı miktar belirtir (3 elma gibi), burada konum belirtiliyor.- B) Kardinal sayı - Sıralama: Sayı türü hatalıdır.
- C) Ordinal sayı - Yakınlık: Sayı türü doğru olsa da, “yakınlık” topolojik bir kavramdır; burada belirli bir hiyerarşik dizilim (katlar ve yan yana odalar) vardır.
- D) Nominal sayı - Ayırma: Nominal sayı sadece isim/etiket belirtir (forma numarası gibi).
E) Ordinal sayı - Sıralama: “İkinci” ifadesi sıra bildirir, nesnelerin konumlarına göre dizilmesi ise sıralama ilişkisidir.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP: E) Ordinal sayı - Sıralama
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
TEMEL KAVRAMLAR:
1. Ordinal Sayı
- Tanım: Nesnelerin bir küme içindeki sırasını belirten sayılardır.
- Bu problemde: “İkinci kat” ifadesiyle katların hiyerarşik sırası vurgulanmıştır.
2. Sıralama (Şekil-Birim İlişkisi)
- Tanım: Nesneleri belirli bir niteliğe (boyut, konum, derece) göre dizme becerisidir.
- Bu problemde: Kroki üzerindeki sınıfların konumlarına göre tarif edilmesi, mekanın bir düzen içinde sıralanmasını gerektirir.
SIK YAPILAN HATALAR:
Kardinal ve Ordinal Karıştırma
- Yanlış: “İkinci” kelimesini miktar olarak algılamak.
- Doğru: “İki sınıf” deseydi kardinal, “ikinci sınıf” dediği için ordinaldir.
- Neden Yanlış: Kardinal miktar (kaç tane?), ordinal sıra (kaçıncı?) sorusuna cevap verir.
Okul öncesi matematik eğitiminde “uzamsal ilişkiler” konusundaki diğer kavramları (altında, üstünde, sağında) incelememizi ister misin?