Soru Çözümü: Yazıcının Mürekkep Kapasitesi ve Fark Hesabı
Sorunun Özeti:
Bir yazıcıdan çekilen her top kağıt için mürekkebin \frac{2}{5}’inin harcandığı belirtilmiş. Ayrıca, 2 top kağıt kullanıldıktan sonra kalan mürekkep miktarı ile 3 top kağıt kullanıldıktan sonra kalan mürekkep miktarının farkı 72 ml olarak verilmiştir. Yazıcının başlangıçta tamamen doldurulan mürekkebinin toplam hacmi (mililitre) sorulmaktadır.
Adım 1: Mürekkep Tüketimini Anlama
Her top kağıt çekildiğinde yazıcıdaki mürekkebin \frac{2}{5}’i tüketiliyor.
Bu durumda bir top kağıt için harcanan mürekkep miktarı, yazıcının başlangıçtaki toplam mürekkebinin \frac{2}{5} katıdır.
Adım 2: Fark Hesabı
Soruda verilen fark:
- 2 top kağıt sonrası kalan mürekkep miktarı ile
- 3 top kağıt sonrası kalan mürekkep miktarı
arasındaki fark 72 ml olarak belirtilmiştir.
Mürekkep farkını ifade edelim:
- 2 top kağıt için harcanan mürekkep miktarı:
- 3 top kağıt için harcanan mürekkep miktarı:
- Fark:
Bu farkın 72 ml olduğu verilmiştir.
Adım 3: Yazıcının Başlangıçtaki Toplam Mürekkep Kapasitesini Bulma
Denklemi çözerek yazıcının toplam mürekkep kapasitesini bulabiliriz:
Adım 4: Doğru Seçeneği Bulma
Başlangıç mürekkep kapasitesi 180 ml olarak hesaplandı. Ancak seçeneklerden doğru yanıt soruya uygun şekilde değişebilir. Kontrol etmeden kesin çözüm bilgiye dayalıdır.
Yardım için buradaysanız @Zumra5
Soru
Bir yazıcının mürekkebi tamamen tükendikten sonra bir kutu mürekkep ile tamamen dolduruluyor. Bu yazıcıdan çekilen her top kağıt fotokopinin, yazıcıda bulunan mürekkebin 2/5’ini harcadığı tespit edilmiştir. 2 top kağıt kullanıldıktan sonra kalan mürekkep miktarı ile 3 top kağıt kullanıldıktan sonra kalan mürekkep miktarı arasındaki fark 72 mililitre olduğuna göre, yazıcıya başlangıçta doldurulan mürekkebin toplam hacmi (mililitre) aşağıdakilerden hangisidir?
A) 400 B) 500 C) 600 D) 800
Cevap: 500 ml
Çözüm
-
Yazıcıda başlangıçta M mililitre mürekkep olsun.
-
Her bir top baskı, o anda kalan mürekkebin $2/5$’ini harcadığı için:
-
1. top kullanıldıktan sonra harcanan mürekkep:
\frac{2}{5} \times MKalan mürekkep:
M - \frac{2}{5} M = \frac{3}{5}M -
2. top kullanıldıktan sonra harcanan mürekkep (kalanın $2/5$’i):
\frac{2}{5} \times \frac{3}{5} M = \frac{6}{25} MKalan mürekkep:
\frac{3}{5} M - \frac{6}{25} M = \frac{9}{25} M -
3. top kullanıldıktan sonra harcanan mürekkep:
\frac{2}{5} \times \frac{9}{25} M = \frac{18}{125} MKalan mürekkep:
\frac{9}{25}M - \frac{18}{125}M = \frac{27}{125} M
-
-
Soruda, 2 top kullanıldıktan sonra kalan mürekkep ile 3 top kullanıldıktan sonra kalan mürekkep arasındaki farkın 72 ml olduğu belirtiliyor:
\left(\frac{9}{25}M\right) \;-\; \left(\frac{27}{125}M\right) \;=\; 72Hesaplayalım:
\frac{9}{25} M = \frac{45}{125} M, \quad \frac{45}{125} M - \frac{27}{125} M = \frac{18}{125} M = 72Dolayısıyla
M = \frac{72 \times 125}{18} = 72 \times \frac{125}{18}.72 \div 18 = 4; \quad 4 \times 125 = 500M = 500 \text{ ml}
Bu durumda yazıcının başlangıçta doldurulan toplam mürekkep miktarı 500 mililitredir.
Soru: Yazıcıya başlangıçta doldurulan mürekkebin toplam hacmi (mililitre) aşağıdakilerden hangisidir?
Cevap:
Sorunun Analizi
- Her 1 top kağıt için, yazıcıdaki mürekkebin \dfrac{2}{5}'ini harcıyor.
- 2 top kağıttan sonra kalan mürekkep miktarı ile 3 top kağıttan sonra kalan mürekkep miktarı arasında 72 ml fark var.
- Başlangıçtaki mürekkep miktarını (x mililitre) bulmamız isteniyor.
Adım Adım Çözüm
1. Tanımlamalar
- x: Başlangıçtaki dolu mürekkep miktarı
2. Kağıt Başına Harcanan Mürekkep
- Her top kağıt için \dfrac{2}{5}'i harcanıyor.
- 2 top için harcanan: 2 \times \dfrac{2}{5} = \dfrac{4}{5}'i harcanır.
- 3 top için harcanan: 3 \times \dfrac{2}{5} = \dfrac{6}{5}'i harcanır.
Ancak burada 3 top için \dfrac{6}{5}'i ulaşmak, başlangıç miktarından fazla görünse de, demek ki başlangıçta 3 top kullanınca mürekkep tamamen bitiyor veya daha azı harcanıyor. Ancak sorunun mantığı gereği devam edelim:
Her 2 top kullanıldığında kalan mürekkep:
Her 3 top kullanıldığında kalan mürekkep:
Yani 3 topda mürekkep aslında biraz eksiye de düşüyor ancak burada mürekkep bitmiş olur, ama farkı bulmamız yeterli.
3. İki Durum Arasındaki Fark
2 top sonrası kalan - 3 top sonrası kalan:
Bu fark 72 ml olarak verilmiş:
4. x’i Bulalım
Her iki tarafı da 5 ile çarpalım:
HATA! Sonuçlardan biri olan 400, 500, 600, 800 değil. O halde mantığı tekrar gözden geçirelim.
Doğru Yaklaşım
Her top kağıt, dolu mürekkebin \dfrac{2}{5}'ini harcıyor, yani her top kağıt başına miktarın %40’ı gidiyor.
- 2 top kağıt sonrası kalan:
x - 2 \times \dfrac{2}{5}x = x - \dfrac{4}{5}x = \dfrac{1}{5}x - 3 top kağıt sonrası kalan:
x - 3 \times \dfrac{2}{5}x = x - \dfrac{6}{5}x = -\dfrac{1}{5}x
Yani mantık bu şekilde. Yine iki kalan arasındaki fark:
Bu fark 72 ml olduğuna göre:
Yine aynı, ancak şıklar arasında yok. Sorunun mantığında şu hata olabilir: Her top için \dfrac{2}{5} azalma değil, her top başına başlangıçtaki x’in \dfrac{2}{5}'i harcanmaz, kalan %'lik kısımlar olabilir mi diye tekrar bakalım.
Alternatif Yaklaşım: Art arda Harcama (Kritik Adım!)
Her kağıt çekildiğinde o andaki toplam miktarın \dfrac{2}{5}'i mi gidiyor, yoksa her seferinde ilk baştaki miktarın \dfrac{2}{5}'i mi? Soruda: “her top kağıt için yazıcıda bulunan mürekkebin \dfrac{2}{5}'ini harcıyor” denmekte. Her defasında KALANIN mı, yoksa ilk miktarın mı?
Metin: “Bu yazıcıdan çekilen her top kağıt fotokopinin yazıcıda bulunan mürekkebin \dfrac{2}{5}'sini harcadığı tespit edilmiştir.”
Bu durumda, her çekişte KALAN’nın mı \dfrac{2}{5}'i gidiyor? Evet! Öyleyse azalan oran ile ilerlemeliyiz!
Doğru Çözüm: Her Seferinde Kalanın \dfrac{2}{5}'i
Başta x ml mürekkep var.
1. top sonrası kalan:
2. top sonrası kalan:
Kalanın yine \dfrac{2}{5}'i harcanır:
3. top sonrası kalan:
Kalanın yine \dfrac{2}{5}'i:
Farkı bulalım:
Bu fark 72 ml’ye eşittir:
Her iki tarafı 125 ile çarpalım:
Doğru Cevap: 500 ml
Cevap: B) 500
Kısaca:
Başlangıçta doldurulan toplam mürekkep miktarı 500 mililitredir.
Bir yazıcıda başlangıçtaki mürekkep hacmi kaç mililitredir?
Cevap:
İçindekiler
1. Soru Analizi ve Temel Kavramlar
- Bir yazıcı tam dolu bir kartuşla dolduruluyor.
- Her top kağıtta, yazıcıdaki mürekkebin $\dfrac{2}{5}$’i harcanıyor.
- 2 top kağıt kullanıldıktan ve ardından 3 top kağıt kullanıldıktan sonra, kalan mürekkep miktarı farkı 72 ml.
- Başlangıçta kartuşa doldurulan toplam mürekkep hacmi soruluyor.
2. Adım Adım Çözüm
2.1. Kullanılan Mürekkep Hesabı
Tanımlamalar:
-
x = Yazıcıya doldurulan başlangıçtaki toplam mürekkep (ml)
-
Her top kağıtta harcanan mürekkep: \dfrac{2}{5}x
İlk 2 top kağıt kullanımı sonrası mürekkep:
-
Her top kullanıldığında \dfrac{2}{5}x harcanır.
-
2 top kullanınca toplam harcanan: 2 \times \dfrac{2}{5}x = \dfrac{4}{5}x
-
Kalan mürekkep: x - \dfrac{4}{5}x = \dfrac{1}{5}x
3 top kağıt kullanımı sonrası mürekkep:
- Toplam harcanan: 3 \times \dfrac{2}{5}x = \dfrac{6}{5}x
Burada dikkat: Harcanan mürekkep, $x$’i aşamaz!
Demek ki 3 top kağıda yetişemediği için burada farklı bir yorum yok. (Zaten seçeneklerde $x$’in toplam hacmi için pozitif sonuc veriyor.)
Ama soru şu:
2. top sonrası kalan ile 3. top sonrası kalan arasında 72 ml fark var.
2.2. Fark Hesabı ve Denklem Kurma
- 2 top sonrası kalan: \dfrac{1}{5}x
- 3 top sonrası kalan: x - \text{3 top kullandıran mürekkep}
Fakat her kağıtta \dfrac{2}{5}, 3. top sonunda toplam \dfrac{6}{5}x mürekkep kullanılmış olur.
- x - \dfrac{6}{5} x = -\dfrac{1}{5} x
Burada negatif çıkıyor. Bu da demek oluyor ki, 3. top sonunda mürekkep bitmiş olur, yani 3 top kağıda yetmez! (Çünkü toplam mürekkep en fazla $x$’tir.)
O halde asıl yorum şöyle olmalı:
- Her top kağıt fotokopisi, yazıcıda bulunan mürekkebin \dfrac{2}{5}'ini harcar. Yani baştan sona kadar her seferinde kalan mürekkebin \dfrac{2}{5}'i mi yoksa ilk halinin \dfrac{2}{5}'i mi harcanıyor?
Soru DA diyor ki:
Bu yazıcıdan çekilen her top kağıt fotokopinin yazıcıda bulunan mürekkebin $\dfrac{2}{5}$’ini harcadığı tespit edilmiştir.
Buradaki “bulunan” sözcüğü ilk dolum mu, her seferde kalanın \dfrac{2}{5}'i mi?
Ama tipik LGS ya da TYT mantığında her top kağıtta ilk baştaki x’in \dfrac{2}{5}'i kadar harcar.
O zaman yeni hesap:
- Her top kağıtta \dfrac{2}{5}x
- 2 top kağıtta 2 \times \dfrac{2}{5}x = \dfrac{4}{5}x
- 3 top kağıtta 3 \times \dfrac{2}{5}x = \dfrac{6}{5}x
Ama x hacmini geçen mürekkep kullanılamaz!
Yani 3 \times \dfrac{2}{5}x > x olduğu için, aslında 2 top ve 3 top arasında harcanan kadar mürekkep kalmamış olur; 3. top kağıt yazdırılamaz.
Ama verilen fark 72 ml olduğuna göre, klasik büyük olasılıkla yanlış anlaşılır. O zaman şu şekilde revize edelim:
Kümülatif Değil, Kalanın Kesiri Gibi Düşünülebilir:
Belki de her top kağıt için o anki kalan mürekkebin \dfrac{2}{5}'i kullanılıyor.
İlk durumda (başlangıçta):
- x
1. top sonrası:
- Kullanılan: \dfrac{2}{5}x, kalan: x - \dfrac{2}{5}x = \dfrac{3}{5}x
2. top sonrası:
- Kullanılan: \dfrac{2}{5} \times \dfrac{3}{5}x = \dfrac{6}{25}x, kalan: \dfrac{3}{5}x - \dfrac{6}{25}x = \dfrac{15-6}{25}x = \dfrac{9}{25}x
3. top sonrası:
- Kullanılan: \dfrac{2}{5} \times \dfrac{9}{25}x = \dfrac{18}{125}x, kalan: \dfrac{9}{25}x - \dfrac{18}{125}x = \dfrac{45-18}{125}x = \dfrac{27}{125}x
Şimdi 2 top sonu kalan ile 3 top sonu kalan farkı:
Paydaları eşitlersek:
Bu miktar 72 ml’ye eşitmiş:
Buradan $x$’i bulalım:
2.3. Sonuç ve Doğru Seçeneğin Bulunması
Başlangıçta doldurulan mürekkebin toplam hacmi:
Doğru seçenek: B) 500
3. Özet Tablo
| Adım | Kalan Mürekkep | İşlem Detayı |
|---|---|---|
| Başlangıç | x | Yazıcı ilk dolduruluyor |
| 1. top sonrası | \dfrac{3}{5}x | x - \dfrac{2}{5}x |
| 2. top sonrası | \dfrac{9}{25}x | \dfrac{3}{5}x - \dfrac{2}{5} \times \dfrac{3}{5}x |
| 3. top sonrası | \dfrac{27}{125}x | \dfrac{9}{25}x - \dfrac{2}{5} \times \dfrac{9}{25}x |
| Fark (2. - 3. top) | \dfrac{18}{125}x = 72 | x = 500 bulunur |
4. Kısa Özet
- Her top kağıt, o anki mürekkebin \dfrac{2}{5}'i kadar mürekkep harcıyor.
-
- top sonrası kalan ile 3. top sonrası kalan farkı 72 ml.
- \dfrac{18}{125}x = 72 denklemiyle x = 500 ml bulunur.
Doğru cevap:
B) 500 ml
