Soru: Yukarıda verilen düzgün çokgenlerin kenar sayıları ile içlerine yazılan rasyonel ifadeler arasında bir kural var. Bu kurala göre \frac{-1}{2} ifadesinin sonucu kaçtır?
Soruyu Anlama ve Çözüm Yaklaşımı:
Soruda düzgün çokgenlerin kenar sayılarıyla içlerindeki rasyonel ifadeler arasında bir kural bulunduğu belirtiliyor. Bu kurala göre bir ifadeyi çözeceğiz.
Düzgün Çokgenlerin Rasyonel İfade Kuralları
Düzgün çokgenlerin kenar sayıları ile içlerinde yazılan ifadeler arasında bir ilişki olduğu açıkça belirtilmiş. Şekilden aşağıdaki bağlantıları görebiliriz:
Örnekler:
- Üçgen (3 kenar) → \frac{-1}{2}^2 = \frac{-1}{8}
- Kare (4 kenar) → \frac{-1}{3}^3 = \frac{-1}{81}
- Beşgen (5 kenar) → \frac{-1}{2}^5
- Altıgen (6 kenar şekil içit proporcional .
Yukarıda çokkenel
Bu kurala göre, \left(-\dfrac{1}{2}\right) ifadesinin sonucu kaçtır?
Cevap:
Verilenleri İnceleyelim ve Kuralı Bulalım
Yukarıdaki şekilde düzgün çokgenler ve bunların içine yazılmış rasyonel sayılar var. Kuralı bulmak için verilenleri inceleyelim:
Verilenler:
- Üçgen (3 kenarlı): -\dfrac{1}{2}
- Dörtgen (4 kenarlı): -\dfrac{1}{3}
- Beşgen (5 kenarlı): -\dfrac{1}{4}
- Altıgen (6 kenarlı): -\dfrac{1}{5}
Ama resimde beşgen ve altıgen yok, örnekler:
- Dörtgen (4 kenarlı): -\dfrac{1}{3}, içine yazılmış değer: -\dfrac{1}{81}
- Üçgen (3 kenarlı): -\dfrac{1}{2}, içine yazılmış değer: -\dfrac{1}{8}
- Altıgen (6 kenarlı): sorulan değer -\dfrac{1}{2}
Bir de -\dfrac{1}{3} yazılmış karede -\dfrac{1}{81} var, ve -\dfrac{1}{2} yazılmış üçgende -\dfrac{1}{8} var.
Aynı zamanda kutunun yanında 27/64 sonucu da var, bu da farklı bir çokgene karşılık geliyor.
Kurala Dikkatli Bakalım:
Birkaç örneği eşleyelim:
- Üçgen (3 kenar): içine yazan -\dfrac{1}{2} ve sonucu -\dfrac{1}{8}
- Kare (4): -\dfrac{1}{3} ve sonucu -\dfrac{1}{81}
- Bir çokgende 27/64 gibi bir değer var.
Bu durumda, şunu fark ediyoruz:
- $-\dfrac{1}{2}’nin küpü -\dfrac{1}{8}$’dir. Çünkü:\left(-\dfrac{1}{2}\right)^3 = -\dfrac{1}{8}
- $-\dfrac{1}{3}’ün dördüncü kuvveti -\dfrac{1}{81}$’dir:\left(-\dfrac{1}{3}\right)^4 = \dfrac{1}{81}Fakat işaret negatif değil, burada dikkat:
(-1)^4 pozitiftir, yani işarete dikkat edilmeli.
Diğer örnek:
- (-\dfrac{3}{4})^3 = -\dfrac{27}{64}
Bu resimde 27/64 olduğuna dikkat, burada negatif yok.
Kurala ulaşıyoruz:
- Bir düzgün çokgenin kenar sayısı n ise, verilen rasyonel sayı r’nin $n$’inci kuvvetini alıyoruz.
- Eğer r negatifse ve n tek sayıysa sonuç negatif, çiftse sonuç pozitif çıkıyor.
Soru:
Altıgen verildiğine göre n = 6
Ve içine yazılan sayı -\dfrac{1}{2} (yani r = -\dfrac{1}{2})
Hesaplama:
Sonuç pozitif olur çünkü negatifin çift kuvveti pozitiftir.
Sonuç:
Cevap B şıkkıdır:
- \dfrac{1}{64}
Kısa Özet:
- Çokgenin kenar sayısı n,
- İçindeki rasyonel sayı r,
- Sonuç: r^n
- (-\frac{1}{2})^6 = \frac{1}{64}
Doğru Cevap:
B) \dfrac{1}{64}
Yukarıda verilen çokgenlerdeki kurala göre, altıgenin içine yazılan -\dfrac{1}{2} ifadesinin sonucu kaçtır?
İçindekiler
1. Sorunun Analizi ve Şekil-Kural İlişkisi
Yukarıda çeşitli düzgün çokgenler verilmiş. Her birine bir rasyonel sayı yazılmış ve bunun sonucunda bir değer elde edilmiş:
- Üçgen, içindeki -\dfrac{1}{2} ile sonuç 1/8
- Kare, içindeki 1/3 ile sonuç 1/81
- Üçgen, içindeki 3/4 ile sonuç 27/64
Soru: Altıgenin içinde -\dfrac{1}{2} olursa sonuç ne olur?
2. Örneklerdeki Kuralı Bulmak
İlk olarak şekillerin kenar sayısını kullanarak içerideki ifadeyi nasıl işleme soktuğumuzu bulmamız gerekiyor.
| Şekil | Kenar Sayısı | İçerideki Rasyonel | Sonuç |
|---|---|---|---|
| Üçgen | 3 | -\frac{1}{2} | \frac{1}{8} |
| Kare | 4 | 1/3 | 1/81 |
| Üçgen | 3 | 3/4 | 27/64 |
Kenarlara ve içerideki ifadeye bakalım:
- (-\dfrac{1}{2})^3 = -\dfrac{1}{8} fakat sonuç +\dfrac{1}{8}
- (\dfrac{1}{3})^4 = \dfrac{1}{81}
- (\dfrac{3}{4})^3 = \dfrac{27}{64}
Dikkat! İlk örnekte işaret pozitif, aslında üçüncü kuvvette negatif olurdu ama sonuç pozitif verilmiş. Demek ki sadece mutlak değer alınmış.
Kural:
Düzgün çokgenin kenar sayısı n, içerideki rasyonel sayı a/b olsun. Sonuç:
- İşaret bakılmaksızın, içerideki sayının n. kuvveti mutlak değer olarak alınıyor.
Yani:
Örneğin:
- (-\dfrac{1}{2})^3 = -\dfrac{1}{8} \Rightarrow |\cdot| = \dfrac{1}{8}
- (\dfrac{1}{3})^4 = \dfrac{1}{81}
- (\dfrac{3}{4})^3 = \dfrac{27}{64}
Bu durumda işareti sormuyor, sadece sayısal değeri soruyor.
3. Kurala Göre Altıgenin Sonucunu Hesaplamak
Altıgenin kenar sayısı: 6
İçerideki sayı: -\dfrac{1}{2}
Kuralımıza göre:
Adım adım hesaplayalım:
- (-\dfrac{1}{2})^6 = (-1)^6 \cdot (1/2)^6 = 1 \cdot (1/64) = 1/64
Çünkü: Negatif sayının çiftinci kuvveti pozitiftir.
- Mutlak değeri zaten pozitif, 1/64.
4. Tabloyla Özeti
| Şekil | Kenar Sayısı | İçerdeki Rasyonel | İşlem | Sonuç |
|---|---|---|---|---|
| Üçgen | 3 | -\frac{1}{2} | $ | (-\frac{1}{2})^3 |
| Kare | 4 | 1/3 | $ | (\frac{1}{3})^4 |
| Üçgen | 3 | 3/4 | $ | (\frac{3}{4})^3 |
| Altıgen | 6 | -\frac{1}{2} | $ | (-\frac{1}{2})^6 |
5. Sonuç ve Kısa Özet
Sonuç olarak;
- Altıgenin içine -\dfrac{1}{2} yazıldığında, kenar sayısı 6 olduğu için (-\dfrac{1}{2})^6 hesaplanır.
- Negatif bir sayının çift kuvveti pozitif olacağından, cevap pozitif çıkacaktır.
- Sonuç: 1/64
Doğru cevap: B şıkkı \boxed{\dfrac{1}{64}}
Özet Tablo
| Çokgen | Kenar Sayısı | İçerdeki Rasyonel | Sonuç \big(|a/b|^n\big) |
|:----------|:------------:|:-----------------:|:-------------------------![]()
| Altıgen | 6 | -\dfrac{1}{2} | \dfrac{1}{64} |
Kısa özet:
Altıgenin içine -\dfrac{1}{2} koyarsak (-\dfrac{1}{2})^6 = \dfrac{1}{64} olur ve doğru cevap B seçeneğidir.
Soru
Yukarıda verilen düzgün çokgenlerin kenar sayıları ile içerilerine yazılan rasyonel ifadelerin arasında bir kural vardır. Aynı kurala göre “-1/2” ifadesinin sonucu kaçtır?
A) -1/64
B) 1/64
C) -1/32
D) 1/32
Cevap:
Bu tip sorularda genellikle verilen rasyonel ifade, çokgenin kenar sayısı (n) üssüne yükseltilir. Örneğin:
• Üçgen (n=3) → (1/2)³ = 1/8 veya (−1/2)³ = −1/8
• Dörtgen (n=4) → (−1/3)⁴ gibi.
Soruda “-1/2” ifadesi, altıgen (n=6) için geçerli olduğu varsayılırsa:
Dolayısıyla doğru cevap “1/64” (B) şıkkıdır.
