Devirli Ondalık Sayıların Rasyonel Sayıya Dönüştürülmesi
Sorunun Açıklaması:
Verilen sayı 13.545454… bir devirli ondalık sayıdır. Bu tür sayıları rasyonel sayıya çevirmek için aşağıdaki yöntemi uygulayacağız.
Devirli Sayının Temel Formülü:
Bir devirli sayı x = a.bbbbb... şeklinde gösterilir. Burada:
- a: Sayının tam kısmıdır.
- b: Devirli kısmın tekrar eden kısmıdır.
Formül:
Adım Adım Çözüm
Verilen sayı:
13.545454…
Devirli kısmı (“545454”) tekrar ediyor.
1. Genel formülü yaz:
Bu sayıyı rasyonel bir kırılma hale getirmek için:
Tam kısım ve devirli kısmın toplamı: 1354
Tam kısmı: 13
Devirli kısmın basamak sayısı: 6 basamakta “545454” var.
2. İşlem yap:
Bu durumda:
Sonuç:
Sonuç işlemde, doğru cevap C Şıkıdır. C Şıkkı formülü: \frac{1354 - 13}{99} doğru şekilde uygulanmıştır.
Eğer daha fazla sorunuz olursa lütfen bana yazın! ![]()
@Zumra5
13,54545454… ifadesinin rasyonel sayıya çevrilmesinde hangi öğrenci doğru yapmıştır?
Cevap:
Devirli Ondalık Sayıyı Rasyonel Sayıya Çevirme Yöntemi
Adım adım çözüm:
- Verilen sayı: 13,54545454... (Burada, 54 kısmı devrediyor.)
- Değişken tanımla: x = 13,54545454...
Devirli kısmı izole etmek için:
- Devreden kısım iki basamak olduğundan, 100 ile çarpıyoruz.
- $x$’in kendisini alt alta yazıp çıkarıyoruz:
Şıkların Analizi
- A) \displaystyle \frac{1354-13}{90}
- B) \displaystyle \frac{1354-13}{9}
- C) \displaystyle \frac{1354-13}{99}
- D) \displaystyle \frac{1354+13}{99}
Çözümümüzde elde ettiğimiz sonuç \displaystyle \frac{1354-13}{99} şıkkı ile uyuşuyor, yani C seçeneği doğrudur.
Özet Tablo
| Şık | İşlem | Doğru mu? |
|---|---|---|
| A | \frac{1354 - 13}{90} | Hayır |
| B | \frac{1354 - 13}{9} | Hayır |
| C | \frac{1354 - 13}{99} | Evet |
| D | \frac{1354 + 13}{99} | Hayır |
Cevap:
C seçeneğindeki öğrenci soruyu doğru yapmıştır.
13,54545454… ondalık sayısının rasyonel sayıya çevrimi nasıl yapılır?
Cevap:
İçindekiler
- Devirli Ondalık Sayı Nedir?
- Çözüm Mantığı ve Formül
- Adım Adım Çözüm
- Seçeneklerin Analizi
- Sonuç ve Tablo
- Kısa Özet
1. Devirli Ondalık Sayı Nedir?
Devirli ondalık sayı: Virgülden sonra belirli bir rakam grubu sonsuza kadar tekrarlar.
Örneğin:
- 13,54545454... burada 54 devre giriyor.
2. Çözüm Mantığı ve Formül
Kural:
- x = A,\overline{B} biçiminde yazılırsa (A: virgülden önceki kısım, B: tekrar eden kısım)
- Kural:x = \frac{\text{Virgülden sonraki devreden kadar tüm rakamlar} - \text{devretmeyen kısım}}{\underbrace{99...0}_{\text{devreden basamak kadar 9}} \underbrace{00...0}_{\text{devretmeyen basamak kadar 0}}}
- Yani:
- Devreden kısım 2 basamak: paydaya 99 gelir.
3. Adım Adım Çözüm
Adım 1:
Sayıyı belirtelim: 13,54545454...
Adım 2:
x = 13,\overline{54} olarak tanımlayalım.
Adım 3:
Sonsuz ondalık kısmı yok etmek için iki basamak sağa kaydıralım (çünkü devir 2 basamak):
- 100x = 1354,\overline{54}
Şimdi,
- x = 13,\overline{54}
- 100x = 1354,\overline{54}
Çıkaralım:
Burada dikkat: Üstteki 1354, virgül tamamen sağa iki basamak gitmiştir.
Virgülden sonraki tüm rakamlar: 1354 \to (1354)
Devretmeyen kısmı: 13
Formül uyguladık: \frac{1354-13}{99}
4. Seçeneklerin Analizi
Seçenekler:
| Şık | İfade | Doğru mu? |
|---|---|---|
| A | \frac{1354-13}{90} | Yanlış (payda yanlış, 99 olmalıydı) |
| B | \frac{1354-13}{9} | Yanlış (payda yanlış) |
| C | \frac{1354-13}{99} | Doğru |
| D | \frac{1354+13}{99} | Yanlış (paylarda toplama hatalı) |
Doğru cevap:
C Şıkkı: \frac{1354-13}{99}
5. Sonuç ve Çözümlerin Karşılaştırma Tablosu
| Şık | İşlem | Sonuç | Açıklama |
|---|---|---|---|
| A | \frac{1354-13}{90} | Yanlış | 99 olmalıydı |
| B | \frac{1354-13}{9} | Yanlış | 99 olmalıydı |
| C | \mathbf{1354-13}{\mathbf{99}} | Doğru | Kural doğru uygulanmış |
| D | \frac{1354+13}{99} | Yanlış | Toplama hatalı |
6. Kısa Özet
- 13,54545454... ifadesinin rasyonel karşılığı \frac{1354-13}{99} biçimindedir.
- Yani C şıkkı doğrudur.
- Kural: Devirli kısımdan dolayı basamak kadar 9 yazılır, paydan devirsiz kısım çıkarılır.
Önemli ipucu:
Devreden kısım iki basamak ise paydaya 99 gelmeli, $1354$’ten 13 çıkarılmalı.
13,54545454… devirdi ondalık gösteriminin rasyonel sayıya çevrimi nasıl yapılır?
Cevap:
Aşağıdaki adımları takip ederek “13,54545454…" şeklindeki iki basamaklı (54) devrine sahip ondalık sayıyı rasyonel bir kesre çevirebilirsiniz:
-
x Değişkenini Tanımlama
x = 13,54545454… -
Tekrarlayan Basamak Sayısına Göre Çarpma
- Devirli kısım (54) iki rakamdan oluştuğu için x’i 100 ile çarpın:
100x = 1354,54545454…
- Devirli kısım (54) iki rakamdan oluştuğu için x’i 100 ile çarpın:
-
Denklem Kurma
- Ardından başlangıçtaki x’i (13,54545454…) çıkararak devirli kısım yok edilir:
100x – x = 1354,54545454… – 13,54545454…
99x = 1341
- Ardından başlangıçtaki x’i (13,54545454…) çıkararak devirli kısım yok edilir:
-
Kesre Dönüştürme
- x’in değeri:
x = 1341 / 99 - Bu kesir 13,54545454… ifadesini temsil eder.
- x’in değeri:
Soruda verilen şıklara bakıldığında, C) 1354 – 13 / 99 kesri tam olarak 1341/99’a denk gelir. Bu nedenle doğru cevap C şıkkıdır.
