Verilen sorunun çözümü
Soru: Yukarıda düzgün çokgenlerin kenar sayıları ile içlerine yazılan rasyonel ifadeler arasında bir kural vardır. Bu kurala göre altıgen içinde “-1/2” ifadesinin sonucu nedir?
Adım 1: Varsayılan kuralların analizi
Yukarıda verilen örneklerde:
- Üçgen (3 kenar):\frac{-1}{2} = \frac{1}{8}
- Kare (4 kenar):\frac{-1}{3} = \frac{1}{81}
- Dörtgen (3/4 değeri):\frac{27}{64}
Kurala göre düzgün çokgen içerisine yazılan kesirlerin değeri:
Kenar sayısı ile beraber farklı bir özelleştirilmiş ilişki kuruluyor.
Adım 2: Altıgenin analizi
Altıgenin kenar sayısı 6’dır. İçeriği verilen ifade ise:
Adım 3: Örneklerin formüllerinden çıkarım yapılması
Yukarıdaki kurallardan hareketle bir örüntü oluşturabiliriz:
Genel olarak:
- Kenar sayısı ne kadar fazlaysa, rasyonel ifadenin üssü büyüyor.
- Eğer verilen ifade \frac{-1}{2} altıgen için uygulanacaksa:
$$ (-1)^6 / …
Kenarı belir doğal.
Bu kurala göre, altıgenin içine -1/2 yazılırsa sonucu ne olur?
Cevap:
Verilenleri Analiz Edelim
Üstteki tabloda bazı düzgün çokgenler ve köşelerine yazılan kesirlerle, elde edilen sonuçlar şöyle verilmiş:
- Üçgen, -\frac{1}{2} → \frac{1}{8}
- Kare, -\frac{1}{3} → \frac{1}{81}
- Üçgen, \frac{3}{4} → \frac{27}{64}
Kuralı Bulalım
Adım 1: Kenar sayısı ve içteki sayı arasındaki ilişki:
- Üçgen = 3 kenar (n=3)
- Kare = 4 kenar (n=4)
- Altıgen = 6 kenar (n=6)
Adım 2: İşlemlerde yapılan matematiksel işlemi bulalım.
Örneklerle İnceleyelim
1. -\frac{1}{2} (üçgen = 3 kenar)
Ama sonuç pozitif. Demek ki mutlak değeri veya önündeki eksi yok edilmiş.
Fakat verilen sonuç: +\frac{1}{8}
2. -\frac{1}{3} (kare = 4 kenar)
Cevap pozitif. Güzel.
3. \frac{3}{4} (üçgen = 3 kenar)
Cevap pozitif. Güzel.
Kuralı buluyoruz:
İçte yazan rasyonel sayının, çokgenin kenar sayısı kadar kuvvetini alıyoruz.
Genelleme: Eğer çokgenin kenar sayısı n, içteki sayı x ise:
Soruya Uygulayalım:
Altıgen → n=6
İçte yazan sayı: -\frac{1}{2}
Çünkü çift kuvvet olduğu için negatifliği gider.
Sonuç
Doğru cevap:
Şık: B) \frac{1}{64}
Önemli Noktalar:
- Çift üste yükseltilen negatif sayı pozitife döner.
- İçte yazılı kesir, kenar sayısı kadar üst alınır.
Yukarıda verilen düzgün çokgenlerin kenar sayıları ile içerlerine yazılan rasyonel ifadelerin arasında bir kural vardır. Bu kurala göre (−1/2) ifadesinin sonucu kaçtır?
Answer:
Bu soruda, düzgün çokgenin kenar sayısını üs olarak kullanıp verilen kesri bu üsle kuvvetlendirmemiz isteniyor. Örneğin:
- Üçgen (3 kenarlı) için (−1/2)³ = −1/8, (−1/3)⁴ = 1/81 gibi.
- Altıgen (6 kenarlı) için verilen kesir (−1/2) olduğundan,(−\tfrac{1}{2})^6 = \tfrac{1}{64}.
Dolayısıyla cevap 1/64 (B şıkkı) olacaktır.
Yukarıdaki çokgenlerdeki kural nedir? \text{Altıgen içinde } -\frac{1}{2} ifadesinin sonucu nedir?
İçindekiler
- Verilenleri Analiz Etme
- Kurala Ulaşma Adımları
- Kuralla Uygulama ve Çözüm
- Çözümün Tabloyla Gösterimi
- Sonuç ve Özet
1. Verilenleri Analiz Etme
Verilen örnekler:
- \triangle (üçgen): -\dfrac{1}{2} → -\dfrac{1}{8}
- \square (kare): -\dfrac{1}{3} → \dfrac{1}{81}
- \triangle (üçgen): \dfrac{3}{4} → \dfrac{27}{64}
Şekillerin içindeki kesirli sayı ile sonuç arasında bir ilişki var. Çokgenin köşe sayısı ve içindeki sayının bir bağıntısı oluşturulmuş.
2. Kurala Ulaşma Adımları
Örnekleri detaylıca inceleyelim:
- \triangle (3 kenarlı) içindeki -\dfrac{1}{2}, sonuç -\dfrac{1}{8}
- \square (4 kenarlı) içindeki -\dfrac{1}{3}, sonuç +\dfrac{1}{81}
- \triangle içinde \dfrac{3}{4}, sonuç \dfrac{27}{64}
İlk gözlenenler:
- Sonuçlarda pay ve payda üsse yükseltilmiş:
- -\dfrac{1}{2}, -\dfrac{1^3}{2^3} = -\dfrac{1}{8}
- -\dfrac{1}{3}, (\boxed{1^4}) / (3^4) = \dfrac{1}{81}
- \dfrac{3}{4}, 3^3 / 4^3 = \dfrac{27}{64}
Yani:
- Çokgenin köşe sayısı kadar üst alınmış.
Genelleme:
- n: çokgenin kenar (köşe) sayısı
- İçerideki kesir: \dfrac{a}{b}
- Sonuç: \dfrac{a^n}{b^n}
- Eksiler korunmuş! (Bak: -\dfrac{1}{2}, -\dfrac{1}{8}; -\dfrac{1}{3}, +\dfrac{1}{81}: işaret kontrol edilmeli)
Fakat ikinci örnekte işaret pozitife dönmüş. Bunu inceleyelim:
İşaret Analizi
-
- örnek: (-1/2), n=3 ⇒ (-1)^3 = -1, 2^3=8 → -\dfrac{1}{8}
-
- örnek: (-1/3), n=4 ⇒ (-1)^4 = +1, 3^4=81 → +\dfrac{1}{81}
Demek ki işaret, payın işareti ve üssün (köşe sayısının) tek veya çift oluşuna göre belirleniyor.
Kuralı daha genel yazarsak:
n= çokgenin köşe sayısı
Negatif taban çift üste pozitif olur, tek üste negatif kalır.
3. Kuralla Uygulama ve Çözüm
Soru: Altıgen (6 kenar), içeride -\dfrac{1}{2} var.
Yani:
- n = 6
- a = -1
- b = 2
Formüle Uygulama:
- (-1)^6 = 1 (çift kuvvet → pozitif)
- 2^6 = 64
Yani:
Seçenekler:
A) -\dfrac{1}{64}
B) \boxed{\dfrac{1}{64}}
C) -\dfrac{1}{32}
D) \dfrac{1}{32}
Doğru cevap: B şıkkı
4. Çözümün Tabloyla Gösterimi
| Çokgen Türü | Kenar Sayısı (n) | İçerideki Kesir | Formül | Sonuç |
|---|---|---|---|---|
| Üçgen | 3 | -\dfrac{1}{2} | (-1/2)^3 | -\dfrac{1}{8} |
| Kare | 4 | -\dfrac{1}{3} | (-1/3)^4 | \dfrac{1}{81} |
| Üçgen | 3 | \dfrac{3}{4} | (3/4)^3 | \dfrac{27}{64} |
| Altıgen | 6 | -\dfrac{1}{2} | (-1/2)^6 | \dfrac{1}{64} |
5. Sonuç ve Özet
- Kural: Çokgenin içindeki kesir, çokgenin kenar (köşe) sayısı kadar üst alınır: \left(\frac{a}{b}\right)^n = \frac{a^n}{b^n}
- Eğer negatif taban çift üste sahipse sonuç pozitif olur; tek üste sahipse negatif olur.
- Altıgen ve -\dfrac{1}{2} için sonuç:(-\frac{1}{2})^6 = \frac{1}{64}
- CEVAP: (B) \dfrac{1}{64}
| Çokgen | Kenar | İçerideki Kesir | Sonuç |
|---|---|---|---|
| Altıgen | 6 | -\dfrac{1}{2} | \dfrac{1}{64} |
Cevap: B şıkkı - \dfrac{1}{64}
