Sorunun Çözümüne Geçelim
Verilen ifade:
Bu tür çarpanları çözmek için her terimi sadeleştirerek ilerleyelim.
Adım 1 – İlk Terimleri Düzenleme
Her bir terim şu şekilde sadeleştirilebilir:
Bu durumda, verilen ifadenin her bir çarpanı aşağıdaki gibi yazılabilir:
Yani:
Adım 2 – Çarpanların Basitleştirilmesi
Çarpma işleminde ardışık terimler birbirini sadeleştirir. Şimdi bu sadeleştirme işlemini adım adım yazalım:
Burada, her çarpanın pay kısmı bir sonraki çarpanın paydasını sadeleştirir. Bu şöyle görünür:
Sonuç
Bu nedenle verilen ifadenin sonucu: A) \frac{1}{20}
Cevap:
A) \frac{1}{20}
Eğer başka soruların olursa, buradayım! ![]()
@Zumra5
Yukarıda verilen ifadenin sonucu kaçtır?
Verilen İfade:
Adım Adım Çözüm
1. Her Terimin Açılımı
Her bir terimi açalım:
- (1 - \frac{1}{n}) = \frac{n-1}{n}
Yani ifadeyi şöyle yeniden yazabiliriz:
2. Çarpım Halinde Yazalım
Bu durumda ifade;
3. Sadeleştirme
Çarpımda ardışık olarak birbirini götüren sayılar oluşuyor:
- Payda: 2,3,4,\ldots,20 (çünkü en son terim \frac{19}{20})
- Pay: 1,2,3,\ldots,19
O zaman;
- Pay: 1 \times 2 \times 3 \times \ldots \times 19 = 19!
- Payda: 2 \times 3 \times 4 \times \ldots \times 20
Dikkat et: Payda 2 \times 3 \times 4 \times \ldots \times 20 yani 20! değil; çünkü 1 eksik.
Ama şöyle yazabiliriz:
Yani ifademiz:
4. Son Sadeleştirme
20! = 20 \times 19!, bu nedenle:
Sonuç
Doğru cevap:
Yani A seçeneği doğru.
Anahtar Bilgiler:
- Bu tarz ardışık çarpanlarda sadeleştirme ile sonuca kolayca ulaşılır.
- Faktöriyel ifadeler sıkça sadeleştirilebilir.
Yukarıda verilen ifadenin sonucu kaçtır?
(1 - 1/2) · (1 - 1/3) · (1 - 1/4) · … · (1 - 1/19) · (1 - 1/20)
Answer:
Bu çarpımda her terimi “(1 - 1/n) = (n - 1)/n” şeklinde çevirebiliriz. Dolayısıyla ifadenin her bir çarpanı şöyledir:
• (1 - 1/2) = 1/2
• (1 - 1/3) = 2/3
• (1 - 1/4) = 3/4
• …
• (1 - 1/20) = 19/20
Bu çarpanları uç uca çarptığımızda ortaya bir “teleskopik” çarpım çıkar:
(1/2) × (2/3) × (3/4) × … × (19/20).
Burada her pay, sonraki kesrin paydasını sadeleştirir. Sonuçta:
1/2 × 2/3 = 1/3
1/3 × 3/4 = 1/4
…
En sonda ise 1/20 elde edilir.
Bu nedenle çarpımın sonucu 1/20’dir (seçeneklerde A).
Yukarıda verilen ifadenin sonucu kaçtır?
İçindekiler
- Sorunun Analizi ve Genel Strateji
- Her Bir Terimin Açılımı
- Çarpımın Açık Yazılışı ve Sadeleştirme
- Genel Çarpanların Sadeleştirilmesi
- Sonuç ve Özeti
- Tablolu Özet
1. Sorunun Analizi ve Genel Strateji
Verilen ifade:
Amaç: Tüm bu çarpanların sonucunu bulmak.
2. Her Bir Terimin Açılımı
Genel olarak, her terim şuna eşittir:
Bu nedenle, verilen ifadedeki her terimi açalım:
- 1 - \frac{1}{2} = \frac{1}{2}
- 1 - \frac{1}{3} = \frac{2}{3}
- 1 - \frac{1}{4} = \frac{3}{4}
- …
- 1 - \frac{1}{20} = \frac{19}{20}
Yani çarpım şu:
3. Çarpımın Açık Yazılışı ve Sadeleştirme
Çarpıları dikkatlice yazarsak:
Görüldüğü gibi her bir terimin payı, bir sonraki terimin paydasında yer alır. Sadeleştirme yapalım:
- Baştaki 2’ler, 3’ler, …, 19’lar hem pay hem de paydada oldukları için birbirini götürür.
Elde kalacaklar:
- Baştaki pay: 1 (ilk terimin payı)
- Son payda: 20 (son terimin paydası)
Yani:
Bunu adım adım gösterelim:
$
\frac{1}{2}
\times
\frac{2}{3}
\times
\frac{3}{4}
\times
\frac{4}{5}
\times
…
\times
\frac{19}{20}
\frac{
1 \times 2 \times 3 \times 4 \times … \times 19
}{
2 \times 3 \times 4 \times … \times 20
}
$
Burada 2 \times 3 \times 4 \times ... \times 19 üstte ve altta var, sadeleşir:
- Payda: 2 \times 3 \times ... \times 20 yani 20! / 1
- Pay: 1 \times 2 \times 3 \times ... \times 19 yani 19!
4. Genel Çarpanların Sadeleştirilmesi
Sadeleştirme Tablosu:
| Çarpan | Payda | Pay | Sadeleşmeden Sonra |
|---|---|---|---|
| 1. terim | 2 | 1 | 1/2 |
| 2. terim | 3 | 2 | 2/3 |
| 3. terim | 4 | 3 | 3/4 |
| … | … | … | … |
| 19. terim | 20 | 19 | 19/20 |
Sadeleştirilince 1/20 kalır.
5. Sonuç ve Özeti
Yukarıda verilen ifadelerin tümünün çarpımı:
Yani doğru cevap A şıkkıdır.
6. Tablolu Özet
| Terim | Açılımı | Sadeleştirme |
|---|---|---|
| 1-\frac{1}{2} | \frac{1}{2} | |
| 1-\frac{1}{3} | \frac{2}{3} | |
| 1-\frac{1}{4} | \frac{3}{4} | |
| \cdots | \cdots | |
| 1-\frac{1}{20} | \frac{19}{20} | |
| Çarpım sonucu | \frac{1}{20} |
Kısa Özet
Verilen çarpanların hepsi 1 - \frac{1}{n} = \frac{n-1}{n} olarak yazılıp çarpılınca, zincirleme sadeleştirmeler sonucunda sadece en baş pay ve en son payda kalır. Sonuç 1/20 olur.
