Soru: Yukarıdaki düzgün çokgen örneğiyle verilen kuralı kullanarak, \frac{-1}{2} ifadesinin sonucu nedir?
Problem:
Soruda düzgün çokgenler verilmiş ve her çokgenin kenar sayısına karşılık gelen bir rasyonel ifade yer alıyor. Kuralı anlamamız gerekiyor:
- Üçgen (3 \text{ kenar}): \frac{1}{8}
- Kare (4 \text{ kenar}): \frac{1}{81}
- Pentagon (5 \text{ kenar}): \frac{3}{4}
- Hexagon (6 \text{ kenar}): \frac{27}{64}
Kuralı Bulma:
Düzgün çokgenlerde kenar sayısına göre verilen rasyonel ifadelerde bir matematiksel bağ kurulmuş gibi görünüyor. Bu bağın mantığını çözerek \frac{-1}{2} değerinin sonucunu bulalım.
Şimdi Görsele Göre Adımlar:
- Kenar Sayısı ve İfadeler Arasındaki Bağ: Kuralı anlamak için verilen ifadelerin kenar sayılarıyla ilişkisinin düzenine odaklanılmalıdır.
- Şekilde görülen kenar uzunluklarına göre hexagon yerine işaretli rasyonel ifadeler!
Bu kurala göre, \boxed{\hexagon{-\frac{1}{2}}} ifadesinin sonucu kaçtır?
İçindekiler
- Sorunun Anlaşılması ve Kuralı Bulma
- Adım Adım Çözüm
- Kuralın Genelleştirilmesi
- Sorunun Çözümü ve Sonuç
- Özet Tablo
- Kısa Özet
1. Sorunun Anlaşılması ve Kuralı Bulma
Yukarıda verilen şekilde, çokgenlerin içine yazılan rasyonel ifadeler ile kenar sayıları arasında gizli bir kural uygulanıyor ve sonuç elde ediliyor.
Verilen örnekler:
- Üçgen (n=3), -\frac{1}{2} \rightarrow \frac{1}{8}
- Kare (n=4), -\frac{1}{3} \rightarrow \frac{1}{81}
- Üçgen (n=3), \frac{3}{4} \rightarrow \frac{27}{64}
Soruda ise altıgen (n=6) ve -\frac{1}{2} verilip, sonuç isteniyor.
2. Adım Adım Çözüm
A. Verilen örnekler detaylı inceleniyor:
1. Üçgen (-\frac{1}{2}) \rightarrow \frac{1}{8}
- Kenar sayısı n=3
- İşlem yapılan sayı: -\frac{1}{2}
- Sonuç: \frac{1}{8}
2. Kare (-\frac{1}{3}) \rightarrow \frac{1}{81}
- Kenar sayısı n=4
- İşlem yapılan sayı: -\frac{1}{3}
- Sonuç: \frac{1}{81}
3. Üçgen (\frac{3}{4}) \rightarrow \frac{27}{64}
- Kenar sayısı n=3
- İşlem yapılan sayı: \frac{3}{4}
- Sonuç: \frac{27}{64}
B. Kuralları Deneyelim:
i. Sonucun kuvvetli bir işlem olduğunu tahmin edelim:
- \frac{1}{8} = (\frac{1}{2})^3
- \frac{1}{81} = (\frac{1}{3})^4
- \frac{27}{64} = (\frac{3}{4})^3
Yani sonuç, içine yazılan ifadenin kenar sayısı kuvvetiyle üssü alınmış!
Örnek Doğrulama:
- (\frac{1}{2})^3 = \frac{1}{8}

- (\frac{1}{3})^4 = \frac{1}{81}

- (\frac{3}{4})^3 = \frac{27}{64}

ii. Peki içeri giren negatifse?
- Tüm örneklerde negatif işaret içeri yazılmış, ancak sonuç pozitif çıkmış.
Bakıyorum: (-\frac{1}{2})^3 = -\frac{1}{8} — ama sonuçta \frac{1}{8} çıktı!
Demek ki sonucun mutlak değeri alınıyor.
Ancak, şıklar incelendiğinde negatifli seçenek de eklenmiş.
- \left(-\frac{1}{2}\right)^3 = -\frac{1}{8}, buna rağmen sonuç pozitif alınıyor gibi görünüyor.
Ama sonuçlarda pozitif/negatif kontrol edilmeli!
iii. Formül:
- Sonuç = \left(\frac{verilen\ ifade}{1}\right)^{kenar\ sayısı}
Ama mutlak değer mi, yoksa işaret korunuyor mu dikkat edilmeli.
- Üçgende -\frac{1}{2},\ n=3: (-\frac{1}{2})^3 = -\frac{1}{8}
Sonuçta pozitif alınmış (mutlak değer).
3. Kuralın Genelleştirilmesi
İçine yazılan kesrin $n$’inci kuvveti alınıyor (n = kenar sayısı) ve sonucu mutlak değer olarak çıkartıyoruz:
Ancak üçüncü örnekte pozitif sayı girildiğinde pozitif çıktı,
Negatif sayı girildiğinde, sonucun her zaman pozitif çıktığını görüyoruz.
Alternatif: Her zaman pozitif alınacak.
4. Sorunun Çözümü ve Sonuç
Bu kurala göre, \hexagon{-\frac{1}{2}} için:
- Kenar sayısı 6 (altıgen!)
- İçerideki sayı -\frac{1}{2}
Doğru seçenek:
B) \displaystyle \frac{1}{64}
5. Özet Tablo
| Çokgen | Kenar Sayısı (n) | İçeri Giren İfade | Kural ((\text{ifade})^n) | Sonuç |
|---|---|---|---|---|
| Üçgen | 3 | -\frac{1}{2} | (-\frac{1}{2})^3 | \frac{1}{8} |
| Kare | 4 | -\frac{1}{3} | (-\frac{1}{3})^4 | \frac{1}{81} |
| Üçgen | 3 | \frac{3}{4} | (\frac{3}{4})^3 | \frac{27}{64} |
| Altıgen | 6 | -\frac{1}{2} | (-\frac{1}{2})^6 | \frac{1}{64} |
Kısa Özet
Çokgene yazılan rasyonel ifadenin, çokgenin kenar sayısı kadar kuvveti alınıyor; negatifse dahi sonuç pozitif çıkıyor. Altıgende -\frac{1}{2} ifadesinin sonucu:
Cevap: B şıkkı
(6, 1/2) ifadesinin sonucu kaçtır?
Cevap:
Aşağıdaki örnekler, kuralın “çokgenin kenar sayısı n, içindeki kesir r ise, sonuç r^n olarak bulunur” şeklinde olduğunu gösteriyor:
- (3, 1/2) → (1/2)^3 = 1/8
- (4, 1/3) → (1/3)^4 = 1/81
- (3, 3/4) → (3/4)^3 = 27/64
Dolayısıyla (6, 1/2) ifadesinde de:
Çoktan seçmeli seçeneklere göre doğru yanıt:
B) 1/64
