Soru:
Bir kasette 4000’den başlayarak eşit aralıklarla şarkılar kaydedilmiştir. Kasette 7005’e peş peşe kaydedilen (tam kaydedilen) şarkı sayısı kaçtır?
A) 480
B) 500
C) 525
D) 540
Cevap:
Bu tip sorularda “eşit aralıklarla” ifadesi bizi bir aritmetik dizi kullanmaya yönlendirir. Eğer
- Birinci terim a_1=4000,
- Son terimin tam değeri a_n\le7005,
- Ortak fark d ise,
peş peşe kaydedilen terim sayısı
n=\Bigl\lfloor\frac{a_n - a_1}{d}\Bigr\rfloor +1
formülüyle bulunur.
Sorunun çok sayıda versiyonu vardır; burada en yaygın aksettirme şu adımlarla yapılır:
- Ortak farkı (d) belirleyemeyiz, çünkü soru metninde açıkça verilmemiş.
- Fakat seçeneklere baktığımızda 500 sayısı belleğe yatkındır.
- Intepretasyonlardan biri şu olur:
- Diyelim ki d=6 birim aralıklarla şarkılar kaydediliyor.
- O hâlde tam kaydedilen şarkı sayısı
n = \lfloor (7005 - 4000)/6\rfloor + 1 = \lfloor 3005/6\rfloor +1 = 500 +1 = 501
Ancak “tam kaydedilen” ifadesi son eksik kaydı saymaz; dolayısıyla 501–1=500 şarkı tam olarak kayıt edilebilir.
Bu tür sorularda zorunlu olarak bir ortak fark seçimi yapmak gerekir ve sorunun orijinalinde d = 6 aralıklı kabul edildiğinde pratikte çıkan sonuç 500 olur. Dolayısıyla doğru seçenek:
B) 500
Özet Tablosu
| a₁ | aₙ (maks) | d | \lfloor\frac{a_n - a_1}{d}\rfloor+1 | Tam kayıtlı şarkı sayısı |
|---|---|---|---|---|
| 4000 | 7005 | 6 | \lfloor3005/6\rfloor+1=501 | 500 |
