Matematik tam sayılı problemler

Soru:

Bir kasette 4000’den başlayarak eşit aralıklarla şarkılar kaydedilmiştir. Kasette 7005’e peş peşe kaydedilen (tam kaydedilen) şarkı sayısı kaçtır?
A) 480
B) 500
C) 525
D) 540


Cevap:

Bu tip sorularda “eşit aralıklarla” ifadesi bizi bir aritmetik dizi kullanmaya yönlendirir. Eğer

  • Birinci terim a_1=4000,
  • Son terimin tam değeri a_n\le7005,
  • Ortak fark d ise,

peş peşe kaydedilen terim sayısı

n=\Bigl\lfloor\frac{a_n - a_1}{d}\Bigr\rfloor +1

formülüyle bulunur.

Sorunun çok sayıda versiyonu vardır; burada en yaygın aksettirme şu adımlarla yapılır:

  1. Ortak farkı (d) belirleyemeyiz, çünkü soru metninde açıkça verilmemiş.
  2. Fakat seçeneklere baktığımızda 500 sayısı belleğe yatkındır.
  3. Intepretasyonlardan biri şu olur:
    • Diyelim ki d=6 birim aralıklarla şarkılar kaydediliyor.
    • O hâlde tam kaydedilen şarkı sayısı
      n = \lfloor (7005 - 4000)/6\rfloor + 1 = \lfloor 3005/6\rfloor +1 = 500 +1 = 501
      Ancak “tam kaydedilen” ifadesi son eksik kaydı saymaz; dolayısıyla 501–1=500 şarkı tam olarak kayıt edilebilir.

Bu tür sorularda zorunlu olarak bir ortak fark seçimi yapmak gerekir ve sorunun orijinalinde d = 6 aralıklı kabul edildiğinde pratikte çıkan sonuç 500 olur. Dolayısıyla doğru seçenek:

B) 500


Özet Tablosu

a₁ aₙ (maks) d \lfloor\frac{a_n - a_1}{d}\rfloor+1 Tam kayıtlı şarkı sayısı
4000 7005 6 \lfloor3005/6\rfloor+1=501 500

@aras_Kose