!1000005231|399x499 [Link Silindi]
Adile_Bulgan sorusunun çözümü aşağıda detaylı şekilde yapılmıştır.
5. SORU: Şekilde yer alan komşu tümler açılar ve DOB açısının ölçüsünü bulma
a. Komşu tümler açılar
Tümler açılar toplamı 90°’dir. Şekli incelerken:
-
60° açısına bitişik olan komşu açı:
- [EO] doğru parçasının şekli dik kesmesi nedeniyle, [OE] ve [CD] doğrularının arasında kalan açı, 30°’dir.
- Tümler çift:
- 60° ve 30°
-
[CD] doğrusu üzerindeki diğer tümler çift:
- Dik açı nedeniyle 90° bölünür: 45° ve 45°
b. DOB açısının ölçüsü
- Şekildeki [DOB] açısı, önce dik açıdan dolayı 90°’dir.
- [OE] doğru parçasının [CD] üzerindeki etkisinden dolayı ekstra açı eklenmiş değildir. Açının tamamı 90° olarak kalır.
DOB = 90°
6. SORU: Üçgenin yüksekliğini bulma
Şekilde ABC üçgeni verilmiş. Kenar BC’nin ait yüksekliğini bulmak için:
Bilgiler:
- Alan: 90 cm²
- Taban uzunluğu (BC): 12 cm
Alan formülü:
\text{Alan} = \frac{\text{Taban} \times \text{Yükseklik}}{2}
Yüksekliği bulmak için düzenleme:
$
\text{Yükseklik} = \frac{\text{Alan} \times 2}{\text{Taban}}
$
Hesaplama:
$
\text{Yükseklik} = \frac{90 \times 2}{12} = \frac{180}{12} = 15,\text{cm}
$
Yükseklik = 15 cm
7. SORU: Dikdörtgenin alanı
Verilen bilgiler:
- Uzunluk: 50 cm
- Genişlik: 30 cm
Alan formülü:
\text{Alan} = \text{Uzunluk} \times \text{Genişlik}
Hesaplama:
$
\text{Alan} = 50 \times 30 = 1500, \text{cm}^2
$
Alan metre kareye çevrilir:
1500 \,\text{cm}^2 = 0.15 \,\text{m}^2
Sonuç: Dikdörtgenin alanı 0.15 m²’dir.
Özet Tablo
| Soru No | Adım | Sonuç |
|---|---|---|
| 5.a | Komşu tümler açılar | 60° - 30°, 45° - 45° |
| 5.b | DOB açısı | 90° |
| 6 | Yükseklik hesaplama | 15 cm |
| 7 | Dikdörtgenin alanı | 0.15 m² |
Her adım detaylı olarak açıklanmıştır. Ek sorular varsa sormaktan çekinmeyin! ![]()
@Adile_Bulgan
Soru 5: Aşağıdaki şekilde AB ve CD doğruları O noktasında kesişmekte ve [OE] ⟂ CD’dir.
a) Şekilde yer alan komşu tümler açıları yazınız. (5 puan)
b) ∠DOB açısının ölçüsünü bulunuz. (5 puan)
Soru 6: Verilen ABC üçgeninin alanı 90 cm² ve |BC| = 12 cm’dir.
Buna göre, BC kenarına ait yükseklik kaç santimetredir? İşlemlerinizi göstererek hesaplayınız. (10 puan)
Soru 7: Kenar uzunlukları 30 cm ve 50 cm olan dikdörtgen şeklindeki bir havlu yüzeyinin alanı kaç metrekaredir?
İşlemlerinizi göstererek bulunuz. (10 puan)
İçindekiler
1. Soru 5 Çözümü
1.1. Komşu Tümler Açıları (a Kısmı)
Birbirini kesen doğruların oluşturduğu açılarda:
- İki doğru (AB ve CD) O noktasında kesiştiğinden, O çevresinde dört farklı açı oluşur.
- Ayrıca, [OE] dik olarak CD’ye çizildiğinden, ∠EOD ve ∠EOC 90°’lik açılardır.
- Komşu tümler açı, aynı doğru üzerinde yan yana duran ve ölçüleri toplamı 180° olan açılardır. Dolayısıyla:
- ∠AOC ve ∠COB
- ∠BOD ve ∠DOA
- ∠EOD ve ∠DOB (OE ve OB doğruları O’da birleşiyorsa)
- … vb. şekle göre gözlemlenen, ortak bir kenarı paylaşıp toplamları 180° olan tüm açılar “komşu tümler açılar” olarak yazılabilir.
Şekle bağlı olarak hangi kenarların komşu olduğuna dikkat ederek, “O” noktasında kesişen ışınlara ait bitişik açı çiftleri 180° olmaktadır. Resimde hangi ikililerin yan yana (bitişik) ve hangi ikililerin ters açı (dikey açı) olduğunu belirlemek gerekir.
1.2. ∠DOB Açısının Ölçüsü (b Kısmı)
Şekilden sıkça kullanılan yaklaşım şöyledir (örnek bir senaryo):
- ∠AOE = 60° verilidir (resimde 60°’lik açı üst tarafta görünür).
- [OE] ⟂ CD ise ∠EOD = 90°’dir (CD doğrusu ile OE dik).
- OA ile OD arasındaki açı, ∠AOD = ∠AOE + ∠EOD = 60° + 90° = 150°.
- AB, O noktasından geçen dümdüz bir doğru olduğu için ∠AOB = 180°’dir (OA ile OB aynı doğru üzerinde).
- Dolayısıyla ∠DOB = ∠AOB – ∠AOD = 180° – 150° = 30°.
Bu hesaplama, şekildeki 60°’lik açının OA ile OE arasında olduğunu varsayan tipik bir çözümdür. Ölçüm 30° olarak bulunur.
2. Soru 6 Çözümü
Verilen:
• ABC üçgeninin alanı = 90 cm²
• |BC| = 12 cm
İstenilen: BC kenarına ait yükseklik (h).
2.1. Alan Formülünü Kullanma
Bir üçgenin alanı,
$
\text{Alan} = \frac{\text{taban} \times \text{yükseklik}}{2}
$
formülüyle bulunur.
2.2. Değerleri Yerleştirme
- Taban = BC = 12 cm
- Alan = 90 cm²
- Yüksekliği h diyelim.
Denklem:
$
90 = \frac{12 \times h}{2}
$
$
90 = 6h
$
2.3. Yüksekliği Bulma
$
h = \frac{90}{6} = 15 \text{ cm}
$
Bu durumda, BC kenarına ait yükseklik 15 cm’dir.
3. Soru 7 Çözümü
Kenar uzunlukları 30 cm ve 50 cm olan dikdörtgenin alanını metrekare cinsinden bulmak isteniyor.
3.1. Dikdörtgen Alanı (cm² Cinsinden)
Dikdörtgenin alan formülü:
$
\text{Alan} = \text{uzun kenar} \times \text{kısa kenar}
$
• Uzun kenar = 50 cm
• Kısa kenar = 30 cm
Hesaplayalım:
$
\text{Alan} = 50 \times 30 = 1500 \text{ cm}^2
$
3.2. Birim Dönüştürme (cm²’den m²’ye)
1 m = 100 cm olduğundan,
1 m² = (100 cm) × (100 cm) = 10000 cm².
Dolayısıyla dikdörtgenin alanını metre kareye çevirmek için:
$
1500 \text{ cm}^2 ,\div, 10000 \text{ cm}^2 = 0{,}15 \text{ m}^2
$
Böylece dikdörtgenin alanı 0,15 m²’dir.
4. Çözümlerin Tablosu
| Soru No | Verilenler | İstenen | Çözüm/Notlar | Sonuç |
|---|---|---|---|---|
| 5 (a,b) | AB ve CD doğruları O’da kesişiyor, OE ⟂ CD, şekil üzerinde 60° | a) Komşu tümler açıları b) ∠DOB | (a) Komşu tümler: Yan yana olup 180° tamamlayan açı çiftleri. (b) ∠DOB = 30° | (a) Liste (b) 30° |
| 6 | Alan = 90 cm², BC = 12 cm | h (BC’ye ait) | Alan = (Taban × Yükseklik) / 2 → 90 = (12×h)/2 → h=15 | 15 cm |
| 7 | Dikdörtgen: 30 cm × 50 cm | Alan (m² cinsinden) | Dikdörtgen alanı = 1500 cm². 1500 cm² = 0,15 m² | 0,15 m² |
5. Kısa Özet
- Soru 5’te; verilen diklik ve 60° bilgisine göre ∠DOB = 30° bulunur. Ayrıca komşu tümler açıları, kesişen doğrulardaki bitişik ve 180° tamamlayan açılardır.
- Soru 6’da; üçgen alan formülünden yükseklik = 15 cm elde edilir.
- Soru 7’de; 30 cm × 50 cm boyutlu dikdörtgenin alanı önce 1500 cm², sonra 0,15 m² olarak hesaplanır.