ışıl 360 cm uzunluğundaki sarı ve 240 cm uzunluğundaki kırmızı kurdeleli eş parçalara ayırarak oluşan her parçadan saç tokası yapacaktır. Bu kurdelelerden 10 ile 20 arasında bir sayıda toka yaptığına göre, oluşan kurdele parçalarından birinin uzunluğu kaç cmdir? (10 ile 20 arasında ifadesine göre 10ve 20 değerleri dikkate alınmamaktadır)
Kayren’in sorusu:
Işıl, 360 cm uzunluğundaki sarı ve 240 cm uzunluğundaki kırmızı kurdeleyi, eş parçalara ayırarak oluşan her parçadan saç tokası yapacaktır. Bu kurdelelerden 10 ile 20 arasında (10 ve 20 dahil değil) bir sayıda toka yaptığına göre, oluşan kurdele parçalarından birinin uzunluğu kaç cm’dir?
Sorunun Çözümü
Bu problemde, 2 kurdeleyi eşit uzunlukta parçalara bölüp, toplam toka sayısının 10 ile 20 arasında olması isteniyor.
Verilenler:
| Kurdele Rengi | Uzunluk (cm) |
|---|---|
| Sarı | 360 |
| Kırmızı | 240 |
Amaç:
- Her iki kurdele parçalara eşit uzunlukta bölünecek.
- Elde edilen parçaların toplam sayısı 10 ile 20 arasında olacak (10 ve 20 dahil değil).
- Parçaların uzunluğunu bulmak.
Çözüm Adımları:
- Parça uzunluğu = Kurdele uzunluklarını bölünebilecek bir sayı
Parçaların uzunluğu, her iki kurdelinin uzunluğunu tam bölen bir sayı olmalıdır.
- Parça uzunluğu kurdeleleri bölünce toplam parça sayısı 10 ile 20 arası olmalı
- Parça sayısı = Sarı parçaları + Kırmızı parçaları
- Sarı parça sayısı = \frac{360}{\text{parça uzunluğu}}
- Kırmızı parça sayısı = \frac{240}{\text{parça uzunluğu}}
- Toplam parça sayısı = \frac{360}{x} + \frac{240}{x} = \frac{600}{x}
Buradaki x, parça uzunluğunu ifade ediyor.
- Sayı koşulu:
10 < \frac{600}{x} < 20
Şimdi bu eşitsizliği çözelim:
İnceliyoruz:
- Sol taraftan:
- Sağ taraftan:
Özetle:
Ayrıca, x hem 360’ı hem de 240’ı tam bölmeli, yani 360 ve 240’ın ortak böleni olmalı.
Ortak Bölenler ve Seçim
360 ve 240’ın ortak bölenlerini bulalım:
- 360’ın pozitif bölenleri: 1, 2, 3, 4, 5, 6, 8, 9, 10, 12, 15, 18, 20, 24, 30, 36, 40, 45, 60, 72, 90, 120, 180, 360
- 240’ın pozitif bölenleri: 1, 2, 3, 4, 5, 6, 8, 10, 12, 15, 16, 20, 24, 30, 40, 48, 60, 80, 120, 240
Ortak bölenler:
\{1, 2, 3, 4, 5, 6, 8, 10, 12, 15, 20, 24, 30, 40, 60, 120\}
Şimdi, x için 30 < x < 60 şartını sağlayacak ortak bölenlere bakalım:
Ortak bölenlerin 30 ile 60 aralığındaki elemanları: 40, 60
Ancak x < 60 ve x > 30 olduğundan ve 60 eşitsizlikte dahil olmadığından 60 uygun değil.
Sonuçta x=40 cm bu şartlara uyan tek ortak bölen.
Parçaların Sayısı
Parça uzunluğu = 40 cm ise,
Toplam parça sayısı = \frac{600}{40} = 15
- 15 sayısı 10 ile 20 arasında (10 ve 20 dahil değil), doğru.
Sonuç
Oluşan kurdele parçalarından birinin uzunluğu 40 cm’dir.
Özet Tablosu
| Özellik | Değer |
|---|---|
| Sarı kurdele uzunluğu | 360 cm |
| Kırmızı kurdele uzunluğu | 240 cm |
| Parça uzunluğu (ortak bölen) | 40 cm |
| Toplam parça sayısı | \frac{600}{40} = 15 |
| Toplam parça sayısı aralığı | 10 < 15 < 20 (Evet) |