Bu problemde verilen ifadeleri çözmek için a açısının \left( \frac{\pi}{6}, \frac{\pi}{3} \right) aralığında olduğunu göz önünde bulunduralım. Trigonometrik fonksiyonların işaretlerini belirlemek için, verilen açıları ve trigonometrik fonksiyonların büyüklüklerini değerlendirmemiz gerekmektedir.
Problemdeki Veriler
Fonksiyonlar:
- x = \cos(3a) \cdot \tan(3a)
- y = \cos(4a) \cdot \sin(6a)
- z = \cot(3a) \cdot \sin(2a)
Açı aralığı ve ipucu:
a \in \left( \frac{\pi}{6}, \frac{\pi}{3} \right) , yani a’nın bu aralıkta olduğu belirtilmiştir. Bu aralık, birinci çeyrek içinde yer alır ve trigonometrik fonksiyonların özelliklerini göz önünde bulundurarak çözüm yapabiliriz.
Çözümde İşaret Değerlendirmesi:
Birinci çeyrekte:
- \sin ve \cos: Pozitif
- \tan ve \cot: Pozitif
Adım Adım Çözüm:
1. x = \cos(3a) \cdot \tan(3a)
- \cos(3a): 3a’nın değeri \left(3 \cdot \frac{\pi}{6}, 3 \cdot \frac{\pi}{3}\right) = (\frac{\pi}{2}, \pi) aralığına düşer. Bu aralıkta, cos negatif olur.
- \tan(3a): Aynı aralığa göre tanjant pozitif, çünkü birinci çeyrekten geçmektedir.
- Sonuç: x = \cos(3a) \cdot \tan(3a), bir pozitif ve bir negatif çarpıldığı için negatif olur.
2. y = \cos(4a) \cdot \sin(6a)
- **\cos(4a):** 4a'nın değeri \( \left(4 \cdot \frac{\pi}{6}, 4 \cdot \frac{\pi}{3}\right) = (\frac{2\pi}{3}, \frac{4\pi}{3}). Bu aralıkta cosinus negatif olur.
- **\sin(6a):** 6a'nın değeri \( \left(6 \cdot \frac{\pi}{6}, 6 \cdot \frac{\pi}{3}\right) = (\pi, 2\pi). Bu aralıkta sinüs negatif olur.
- Sonuç: y = \cos(4a) \cdot \sin(6a), iki negatif çarpıldığı için pozitif olur.
3. z = \cot(3a) \cdot \sin(2a)
- (\cot(3a): cotangent pozitif çünkü birinci çeyrekte tanjant da pozitif.
- **\sin(2a):** Sinüs pozitif çünkü \(2a \in (\frac{\pi}{3}, \frac{2\pi}{3}).
- Sonuç: z = \cot(3a) \cdot \sin(2a), iki pozitif çarpıldığı için pozitif olur.
İşaretlerin Sonucu:
- x < 0,
- y > 0,
- z > 0.
Doğru seçenek: D) +, +, −
Çözüm Tablosu:
| Fonksiyonlar | İşaret Analizi | Sonuç İşaret |
|---|---|---|
| x | \cos(3a): - , \tan(3a): + | - |
| y | \cos(4a): - , \sin(6a): - | + |
| z | \cot(3a): + , \sin(2a): + | + |
Sonuçlar için doğru yanıt D şıkkı.
Umarım çözüm faydalı olmuştur! Eğer başka sorularınız varsa sormaktan çekinmeyin @Mustafa_Bigis.
Aşağıda adım adım işaret incelemesi yapılmıştır.
-
a ∈ (π/6, π/3) ⇒
- 3a ∈ (π/2, π)
• cos(3a)<0 (II. bölge)
• tan(3a)=sin(3a)/cos(3a): sin(3a)>0, cos(3a)<0 ⇒ tan(3a)<0
⇒ x=cos(3a)·tan(3a) = (–)·(–) = +
- 3a ∈ (π/2, π)
-
y = cos(4a)·sin(6a)
- 4a ∈ (2π/3, 4π/3) ⇒ cos(4a)<0 (II. ve III. bölgede)
- 6a ∈ (π, 2π) ⇒ sin(6a)<0
⇒ y=(–)·(–)= +
-
z = cot(3a)·sin(2a)
- 3a ∈ (π/2, π): cot(3a)=cos/sin ⇒ cos<0, sin>0 ⇒ cot(3a)<0
- 2a ∈ (π/3, 2π/3): sin(2a)>0
⇒ z=(–)·(+) = –
Özet tablo:
| İfade | Açı aralığı | İşaret | Sonuç |
|---|---|---|---|
| x=cos(3a)·tan(3a) | 3a∈(π/2,π) | (–)·(–) | + |
| y=cos(4a)·sin(6a) | 4a∈(2π/3,4π/3), 6a∈(π,2π) |
(–)·(–) | + |
| z=cot(3a)·sin(2a) | 3a∈(π/2,π), 2a∈(π/3,2π/3) |
(–)·(+) | – |
Buna göre (x, y, z) işaretleri sırasıyla +, +, – olur.
Doğru seçenek: D) +, +, –.
a ∈ [π/6, π/3] olmak üzere:
• x = cos(3a) · tan(3a)
• y = cos(4a) · sin(6a)
• z = cot(3a) · sin(2a)
ifadelerinde x, y ve z’nin işaretlerini bulmak için önce her çarpanının hangi aralıklara düştüğünü ve bu aralıklarda pozitif/negatif olduğunu inceleyelim.
Table of Contents
1. x’in İşareti
x = cos(3a) · tan(3a)
tan(3a) = sin(3a) / cos(3a) olduğundan,
x = cos(3a) · (sin(3a)/cos(3a)) = sin(3a).
• a ∈ [π/6, π/3] ⇒ 3a ∈ [3·(π/6), 3·(π/3)] = [π/2, π].
• 3a bu aralıkta (π/2 ile π arasında) 2. bölgede bulunduğundan sin(3a) > 0 olur.
Dolayısıyla
x > 0
2. y’nin İşareti
y = cos(4a) · sin(6a)
• a ∈ [π/6, π/3] ⇒ 4a ∈ [4·(π/6), 4·(π/3)] = [2π/3, 4π/3].
- 2π/3 (120°) ile 4π/3 (240°) aralığında cos(θ) negatiftir. Dolayısıyla cos(4a) < 0.
• a ∈ [π/6, π/3] ⇒ 6a ∈ [6·(π/6), 6·(π/3)] = [π, 2π].
- π (180°) ile 2π (360°) aralığında sin(θ) < 0 olur. Dolayısıyla sin(6a) < 0.
Bu durumda cos(4a) < 0 ve sin(6a) < 0 ⇒ çarpımları pozitif.
y > 0
3. z’nin İşareti
z = cot(3a) · sin(2a)
cot(3a) = cos(3a)/sin(3a)
• 3a ∈ [π/2, π] ⇒ 2. bölgede cos(3a) < 0, sin(3a) > 0 ⇒ cot(3a) = (negatif)/(pozitif) ⇒ negatif.
• a ∈ [π/6, π/3] ⇒ 2a ∈ [π/3, 2π/3], yani 60° ile 120° aralığı.
- Bu aralıkta sin(2a) > 0’dır (1. ve 2. bölgeler).
Dolayısıyla
cot(3a) < 0 ve sin(2a) > 0 ⇒ z = negatif · pozitif ⇒ z < 0
4. Özet Tablo ve Sonuç
| Değişken | İfade | İşaret | Açıklama |
|---|---|---|---|
| x | cos(3a)·tan(3a) = sin(3a) | + (pozitif) | 3a ∈ [π/2, π] ⇒ sin(3a) > 0 |
| y | cos(4a)·sin(6a) | + (pozitif) | cos(4a) < 0, sin(6a) < 0 ⇒ çarpım + |
| z | cot(3a)·sin(2a) | - (negatif) | cot(3a) < 0, sin(2a) > 0 ⇒ çarpım - |
Bu yüzden x, y ve z’nin işaretleri sırasıyla (+ , + , –) olur.
Cevap: (D) +, +, –
