2
Matematik dersinde öğretmen tahtaya A(3, 0) ve B(7, 0)
noktalarından geçen bir parabol çiziyor.
Daha sonra C(a, 0) ve parabol üzerinde D(x, 4) noktalarını
gösterip |AC| = |BC|= |CD| olduğunu söylüyor.
Buna göre, çizilen parabolün eksenleri kestiği noktaları
köşe kabul eden üçgenin alanı kaç birimkaredir?
A) 20
105
B)4
C) 25
D) 50
E)2
3
Parabol ve Eksenleri Kestiği Noktalar ile Alan Hesabı
KULLANILAN FORMÜL / KURAL:
- İki nokta arasındaki uzaklık: d = \sqrt{(x_2 - x_1)^2 + (y_2 - y_1)^2}
- x eksenini x_1 ve x_2 noktalarında kesen parabol denklemi: y = k(x - x_1)(x - x_2)
- Tabanı x ekseni üzerinde olan üçgenin alanı: \text{Alan} = \frac{\text{Taban} \times \text{Yükseklik}}{2}
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — C(a, 0) Noktasının ve |CD| Uzaklığının Bulunması
A(-3, 0) ve B(7, 0) noktaları ile C(a, 0) noktası aynı doğru (x ekseni) üzerindedir.
|AC| = |BC| verildiğinden dolayı C noktası, A ve B noktalarının orta noktasıdır:
Buradan eşit olan uzaklıkların değeri:
Adım 2 — D(x, 4) Noktasının Belirlenmesi
C(2, 0) ile D(x, 4) noktaları arasındaki uzaklık formülü uygulanırsa:
Dolayısıyla parabol üzerindeki nokta D(5, 4) veya D(-1, 4) olur.
Adım 3 — Parabol Denkleminin Yazılması ve Başkatsayının Bulunması
Parabol x eksenini x = -3 ve x = 7 noktalarında kestiği için denklemi:
D(5, 4) noktası parabol denklemini sağlamak zorundadır:
Böylece parabolün denklemi elde edilir:
Adım 4 — Parabolün y Eksenini Kestiği Noktanın Bulunması
Parabolün y eksenini kestiği noktayı bulmak için denklemde x = 0 yazılır:
y eksenini kestiği köşe noktası \left(0, \frac{21}{4}\right) olur.
Adım 5 — Eksenleri Kestiği Noktaların Oluşturduğu Üçgenin Alanı
Köşe noktaları A(-3, 0), B(7, 0) ve E\left(0, \frac{21}{4}\right) olan üçgende:
- Taban (|AB|): 7 - (-3) = 10 \text{ birim}
- Yükseklik (h): E noktasının ordinatının mutlak değeri olan \frac{21}{4} \text{ birim}
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP: B) \frac{105}{4}
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
TEMEL KAVRAMLAR:
- Simetri Ekseni: Parabolün tepe noktasından geçen doğru x = r = \frac{x_1 + x_2}{2} doğrusudur. Burada C noktası parabolün tepe noktasının apsisidir (x = 2).
- Üçgenin Alanı: x ekseni üzerindeki doğru parçası taban alındığında, y ekseni üzerindeki köşe doğrudan yüksekliği verir.
SIK YAPILAN HATALAR:
Hatalı Yaklaşım: Eksenleri kestiği noktaları köşe kabul eden üçgen yerine, tepe noktasını da alarak dörtgen alanı veya tepe noktası üçgeni hesaplamak.
Doğru Yaklaşım: Soruda belirtilen eksenleri kestiği noktalar x ekseninde 2 tane (A ve B), y ekseninde 1 tane olmak üzere toplam 3 tanedir ve bu 3 nokta doğrudan üçgenin köşeleridir.
Bu çözüm adımlarında takıldığın bir nokta var mı, benzer bir analitik-parabol sorusu daha çözmek ister misin?
