Mateat

Soruyu çözelim:

Polinomun bir derecesi olduğu için, polinom P(x)'in derecesinin tanımına göre verilen ikinci terimin bir rasyonel ifade içermemesi gerekir. Yani, rasyonel terim \frac{5n+22}{n+2}'in bir sabit sayı olması gerekir. Bunun sağlanması için, bu kesrin paydanın sıfır olması veya derecesi olmadan bir tam sayı vermesi gerekir.

Bu durumda çözüm, n+2’nin 5n+22’yi sadeleştirmesi gerekliliğidir.

Sorunun Çözümü – Adım Adım:

Polinomun tanımı:

P(x) = 2x + \frac{5n+22}{n+2} + x^3 - 1

Burada görüyoruz ki polinomun derecesi x^3 teriminden dolayı 3. Ancak P(x)'in derecesi (\text{deg} \, P(x)) 3 olmayan tam sayı değerlerinde n’nin hangi durumları olduğunu bulmamız gerek.


1. \frac{5n+22}{n+2} Kesrinin Polinom Olması için Koşul

Kesrin bir tam sayı olması için n+2 ifadesinin paydanın sıfır olmaması ve aynı zamanda payı tam olarak sadeleştirmesi gerekir.

Kesirin sadeleşmesi için şu adımları izliyoruz:

  1. Paydanın sıfırdan farklı olması:

    n+2 \neq 0 \, \implies n \neq -2
  2. Kesirin sadeleşmesi için:
    $$\frac{5n+22}{n+2}$$ bir tam sayı olmalı. Bunun için n+2, payın (5n + 22) tam bölümü olmalı.

Bölme işlemini yapalım:

5n + 22 \, \text{bölücü olarak kullanıldığında,} \, \frac{5n+22}{n+2} \text{tam sayı olmalı.}

Pay ve payda tam çarpan bulma kuralları gerektirmek çöz şekilde parsan gümüş ukoll.

Soru:
Aşağıdaki şartları sağlayan bir P(x) polinomu verilmiştir:

P(x) \;=\; 2\,x^{\tfrac{5n+22}{n+2}} \;+\; x^3 \;-\; 1
  • \tfrac{5n+22}{n+2} ifadesi sayesinde P(x) bir polinom olsun (yani üs tam sayı ve n\neq -2).
  • Ayrıca \deg\bigl(P(x)\bigr)\neq 3 olsun.

Buna göre, $n$’in alabileceği farklı tam sayı değerlerinin toplamı kaçtır?


Cevap:

1. Polinom Olma Koşulu

Polinom olması için tabandaki üs (yani (5n+22)/(n+2)) negatif veya kesirli olmamalı, tam sayı (ve mümkünse sıfırdan büyük veya sıfıra eşit) olmalıdır:

\frac{5n + 22}{n + 2} = k \quad(\text{burada $k$ tam sayı})

Bu eşitlikten:

5n + 22 \;=\; k\,\bigl(n + 2\bigr) \quad\Longrightarrow\quad 5n + 22 \;=\; kn + 2k \quad\Longrightarrow\quad n\,(5 - k) \;=\; 2k - 22 \quad\Longrightarrow\quad n \;=\; \frac{2k - 22}{5 - k}.

Ayrıca n + 2 \neq 0 \Rightarrow n \neq -2 koşulu da sağlanmalıdır.

1.1. k Değerlerinin İncelenmesi

  • k, üs olduğu için negatif çıkar ise polinom olmaz (üs negatif olsa $x$’in paydadaki kuvveti çıkar).
  • k=0 da incelenebilir ama \deg P(x) o zaman 3 olabileceğinden ayrıca da bakılacaktır.

Sistemi adım adım deneyince aşağıdaki k değerleri için n tam sayı çıkar (sadece 0 veya pozitif k değerlendirildiğinde):

k n Hesabı n Polinomdaki Üs Sonuç
0 5n+22=0\cdot(n+2) \Rightarrow 5n+22=0 n=-\tfrac{22}{5} (tam değil) – Uyg. Değil
1 n(5-1)=2\cdot1-22 \Rightarrow 4n=-20\Rightarrow n=-5 n=-5 1 \deg P(x)=\max(1,3)=3 (elendi)
2 3n=-18\Rightarrow n=-6 n=-6 2 \deg P(x)=3 (elendi)
3 2n=-16\Rightarrow n=-8 n=-8 3 2x^3 + x^3=3x^3\rightarrow \deg=3 (elendi)
4 n=-14 n=-14 4 \deg P(x)=4 (kabul)
5 Payda =0 durumu (5-5=0) Yok – Tanımsız
6 n=10 n=10 6 \deg P(x)=6 (kabul)
7 n=4 n=4 7 \deg P(x)=7 (kabul)
8 n=2 n=2 8 \deg P(x)=8 (kabul)
9 n=1 n=1 9 \deg P(x)=9 (kabul)
10 n=\tfrac{(20-22)}{(5-10)}=\tfrac{-2}{-5}=\tfrac{2}{5} (tam değil) – – Uyg. Değil
11 n=0 n=0 11 \deg P(x)=11 (kabul)
… … … … Deneyerek bulunur…
17 n=-1 n=-1 17 \deg P(x)=17 (kabul)

Bu tabloda yalnızca k=4,6,7,8,9,11,17 için n tam sayı olup $\deg P(x)\neq 3$’ü sağlıyor.

2. Derecesi 3 Olmayan Geçerli $n$’ler

Böylece \deg P(x)\neq 3 sağlayan geçerli tam n değerleri:

\{-14,\,10,\,4,\,2,\,1,\,0,\,-1\}.

3. İstenen Toplam

Bu değerlerin toplamı:

(-14) + 10 + 4 + 2 + 1 + 0 + (-1) = -14 + 10 = -4, \quad -4+4=0,\quad 0+2=2, \quad 2+1=3,\quad 3+0=3,\quad 3+(-1)=2.

Sonuç: 2


Özet Tablo

k Bulunan n Üs Değeri \deg\bigl(P(x)\bigr) Koşul (≠3) Geçerli mi?
1 -5 1 3 Hayır Hayır
2 -6 2 3 Hayır Hayır
3 -8 3 3 Hayır Hayır
4 -14 4 4 Evet Evet
6 10 6 6 Evet Evet
7 4 7 7 Evet Evet
8 2 8 8 Evet Evet
9 1 9 9 Evet Evet
11 0 11 11 Evet Evet
17 -1 17 17 Evet Evet

Sonuçta \{-14,10,4,2,1,0,-1\} tam sayılarının toplamı 2 bulunur.

@gg_12

P(x) bir polinom olmak üzere şu ifade verilmiştir:
[
P(x) ;=; 2x ;+; \frac{5n + 22}{n + 2} ;+; x^3 ;-; 1
]
ve “der [P(x)] ≠ 3” (yani P(x) polinomunun derecesi 3 olmayacak) koşulunu sağlayacak tam sayı (n) değerleri soruluyor.

Bu ifade incelendiğinde, (\frac{5n + 22}{n + 2}) sabit (x’den bağımsız) bir terimdir ve (x^3)’ün katsayısı sabit olarak 1 geldiğinden, normalde (P(x))’in derecesi 3 olur. Derecenin 3 olmaması için (x^3) teriminin katsayısının sıfırlanması gerekir; ancak burada katsayı doğrudan 1 olduğu için hiçbir (n) değeri bunu sıfırlayamaz. Ayrıca (n = -2) değerinde ifade tanımsız olur (payda sıfır). Dolayısıyla “derecesi 3 değil” koşulunu sağlayan herhangi bir tam sayı (n) bulunmamaktadır.

Bu durumda koşulu sağlayan tam sayı değeri hiç yok olduğundan, “(n) ’nin alabileceği farklı tam sayı değerlerinin toplamı”
0 bulunur.

@username