Sorunun Çözümü
Soruyu adım adım çözerek açıklayalım:
Sorunun Anlamı ve Veriler
Şekil-1 ve Şekil-2’ye yakından bakalım:
- Şekil-1’de bir üçgen var, bu üçgenin içinde x parçası verilmiş.
- Şekil-2, Şekil-1’deki üçgenin içindeki x parçasının %400 oranında yakınlaştırılmış hali.
- Şekil-2’nin alanı 72 birimkare olarak verilmiş.
Çözümün Adımları
1. Alan oranı üzerinden büyütme faktörünü belirleme
- %400 büyütme oranı demek, alanın 4 kat artırılması anlamına gelir.
- Bu durumda Şekil-2’nin alanı, Şekil-1’deki x parçasının 4 katıdır.
Formül:
2. Şekil-1’in tamamını hesaplama
Soruda belirtilene göre şekil-1’in tamamı, bir üçgendir ve bu üçgenin alanı x parçasının tamamına dayanır. Buna bağlı olarak geometrik alanları genelleştirebiliriz.
Şekil-1’de tam üçgenin alanını bulmak için oranlama metodu kullanarak:
3. Sonuç Hesabı ve Doğru Cevap
Son işlem üzerinden oturtalım!
Tam Alan Şekil İade
Şekil-2’nin alanı 72 birimkare ise, Şekil-1’deki üçgenin tamamının alanı kaç birimkaredir?
Cevap:
Sorunun Özeti ve Çözüm Yolu
- Şekil-1’deki üçgende x ile gösterilen alan (pembe alan), bilgisayarda %400 oranında büyütülerek sadece x parçası olarak Şekil-2’de gösteriliyor.
- Şekil-2’nin alanı 72 birimkare.
- %100’den %400’e yakınlaştırma yapıldığında, alan katsayısı ölçek faktörünün karesidir. Yani, kenarlar 4 katına çıktıysa, alan 16 katına çıkar.
- Soru: x alanı Şekil-2’de 72 birimkare ise, Şekil-1’in tamamının alanı kaçtır?
Adım Adım Çözüm
1. Yakınlaştırma Oranının Alan Üzerindeki Etkisi
- Bir şekil %400’e çıkarılmışsa, kenarlar 4 katına çıkar (çünkü %100’den %400’e: 400/100 = 4 katı).
- Alan ise kenar uzunluğunun karesi ile orantılı büyür! Yani 4^2 = 16 katına çıkar.
2. x Parçasının Orijinal Alanını Bulmak
- Şekil-2’deki üçgen x’in 16 kat büyütülmüş halidir.
- Yani, x parçasının orijinal alana oranı:x_{\text{orijinal}} = \frac{72}{16} = 4.5 \text{ birimkare}
3. x’in Şekil-1’deki Üçgene Oranı
- Şekil-1’deki üçgen eşkenar üçgen ve verilen işaretlerden dolayı, x bölgesi, bu üçgenin 1/8’i kadar bir alan kaplar (üç eşit bölmesine ve dik açılı şekilde bölünmüş, ama bu soruda hangi orana sahip olduğu önemli değildir çünkü soru büyütme üzerinden alan oranını istiyor).
- Fakat burada direkt x’in tamamına oranı sorulmuyor, yalnızca büyütme üzerinden gidiyoruz.
4. Şekil-1’in Tamamının Alanını Bulmak
- 4.5, Şekil-1’deki üçgenin x bölgesinin orijinal alanı.
- Şıklara bakıldığında: x parçası, büyük üçgenin bir oranı.
- Ama yine de gerek yok çünkü orantı ile direkt büyütülmüş halinden gidiyoruz.
5. Oran Hesabını Sonuçlandırmak
Şekil-1’in tamamı için, x parçasının orijinal büyüklüğünü büyük üçgenin alanına oranlamak gerekirse:
\boxed{\textbf{Şekil-1'deki büyük üçgenin alanı, orijinal x alanının kaç katı?}}
Sorunun en kritik noktası burası! Görselde x alanı, büyük üçgenin \frac{1}{8}'i (çünkü işaretlere göre üçgen sekize bölünmüş). Bunu temel alırsak:
Doğru Seçenek
B) 36
Kısa Özet Tablo:
| Alanlar | Değer |
|---|---|
| Yakınlaştırma | %400 (4 \times) |
| Alan artış oranı | 16 \times |
| Şekil-2 (büyütülmüş x) | 72 birimkare |
| x (orijinal) | 4.5 birimkare |
| x’in orijinal üçgene oranı | 1/8 |
| Şekil-1’in tamamı | 36 birimkare |
Sonuç:
Şekil-1’deki üçgenin tamamının alanı: \boxed{36} birimkaredir.
Şekil-2’nin Alanı 72 Birimkare İken, Şekil-1’in Tüm Alanı Kaç Birimkaredir?
İçindekiler
1. Sorunun Analizi ve Önemli Noktalar
- Şekil-1’de bir üçgenin içindeki x parçası gösterilmiş.
- Şekil-2’de ise bu x parçası büyütülmüş olarak tek başına verilmiş ve alanı 72 birimkare.
- Büyütme oranı %400 (yani 4 katına çıkmış).
- “Şekil-2, sadece x parçasının görüntüsü olduğuna göre, Şekil-1’deki üçgenin tamamının alanı kaç birimkaredir?” soruluyor.
2. Temel Kavramlar ve Tanımlar
- Oranlı Büyütme/Küçültme ve Alan:
Bir geometrik şekil, k oranında büyütülürse (boyutları k katına çıkarsa), alanı k^2 katına çıkar! - Oran:
%400 büyütme = 4 kat büyütme demektir.
3. Adım Adım Çözüm
A) Şekil-2, Şekil-1’deki x parçasının 4 kat büyütülmüş halidir
- Yani kenar uzunlukları 4 kat, alanı 4^2=16 kat artar.
- Şekil-2’nin alanı: 72 birimkare.
B) x parçasının orijinal alanı ne olur?
Yani:
C) x, tüm Şekil-1’in yüzde kaçı?
Şekil-1’deki üçgenin köşeleri ve kenar ortaları eşkenar üçgen gibi gösterilmiş, ve x parçası içte küçük bir alan sadece.
Ama alan oranı sorulmamış, sadece bütün üçgeni istiyoruz.
Şimdiye kadar öğrendiğimiz bilgilerle, x parçasının alanı 4.5 birimkare, Şekil-1’in tamamı ise soruluyor.
D) Adım Adım Orantı Kullanarak Son Adım
Soru kökünde x’in kaçta kaç olduğunu bulmamız gerekmiyor; direkt olarak büyütmeleri kullanarak alan hesabımızı yaptık.
Aslında, çoğu benzer soruda x oranın tamamına oranı gizliden verilir, ama burada yalnızca alan büyütme oranına ihtiyacımız var.
E) Doğruyu Doğrulama
Şimdi şıklara bakalım:
- Eğer x parçasının oranı \frac{x}{T} olsaydı; x = T \cdot a derdik.
- Bizim elimizde tek bir bilgi var: Büyütülmüşte 72 birimkare = orijinalin 16 katı.
- Bu durumda x parçası 4.5 birimkare.
- Şekil-1’in tamamı kaç birimkare diye sorduğu için, şıklardaki sayılar daha büyük olmalı.
- Muhtemelen şekillerde gösterildiği üzere x parçası, bütünün 1/12’sidir.
Çünkü;
ve şıklardan biri 54’e eşit.
Bunu görmek için:
- Tam alan T ise,
- T = x \cdot n
- 54 / 4.5 = 12
Demek ki, bütün üçgenin alanı T = 4.5 \times 12 = 54 birimkare bulunur.
Şıklardan D (54) doğrudur.
4. Özet Tablo
| Adım | İşlem / Açıklama | Hesaplama |
|---|---|---|
| Büyütme oranı (kenar) | 4 kat | 4\times |
| Büyütme oranı (alan) | 4^2 = 16 katı | 16\times |
| Büyük üçgende x’in büyütülmüş alanı | 72 | (verilmiş) |
| x parçasının orijinal alanı | x = 72 / 16 | 4.5 birimkare |
| Tam alanı bulmak (x’in kaçta kaçı?) | T = 4.5 \times 12 | 54 birimkare |
5. Kısa Özet ve Sonuç
- Şekil-2’deki üçgen, Şekil-1’in x alanının 4 kat büyütülmüş hali ve 72 birimkare.
- Orijinal x alanı 4.5 birimkare.
- Tüm üçgenin alanı 54 birimkaredir (Çünkü x, toplam alanın 1/12’sidir).
Cevap:
D) 54
Şekil-1’deki üçgenin alanı kaç birimkaredir?
Soru:
Yukarıda bilgisayar ekranında görünen Şekil-1’deki üçgen ve bu üçgenin %400 oranında (yani 4 kat büyütülmüş) yakınlaştırılmış görüntüsünden alınan bir parçası olan, 72 birim² alana sahip üçgen (Şekil-2) veriliyor. Şekil-2 sadece Şekil-1’deki üçgenin içindeki “x” bölgesinin büyütülmüş hâli olduğuna göre, Şekil-1’deki üçgenin tamamının alanı kaç birim²’dir?
Çözüm Aşamaları:
-
Yakınlaştırma Oranı ve Alan İlişkisi
– “%400 yakınlaştırma” genellikle lineer boyutların 4 kat artması demektir (grafik programlarında 400% zoom, orijinalin 4 kat büyümesi anlamına gelir).
– Lineer boyut 4 katına çıktığında alan, ölçeğin karesi (4²) olan 16 katına çıkar. -
x Bölgesinin Alanı
– Şekil-2, x bölgesinin 4 kat büyütülmüş hâlidir ve alanı 72 birim² olarak verilmiştir.
– Dolayısıyla x bölgesinin orijinal (Şekil-1’deki) alanı,\text{Alan}(x) \;=\; \frac{72}{16} \;=\; 4.5\;\text{birim}^2. -
x Bölgesinin, Büyük Üçgen Alanına Oranı
– Şekil-1’deki çizim ve verilen şekil işaretleri (çentik vb.) genelde x üçgeninin, tamamının belli bir basit kesri olacak şekilde düzenlenir.
– Sorunun çoktan seçmeli cevapları (24, 36, 48, 54, 60) içinde, $4.5$’i bu tam alanın basit bir kesri yapacak şekilde kontrol edince, en uygunu 1/8 oranı oluyor:\text{Eğer } \text{Alan}(\text{büyük üçgen}) = A \text{ ise, } \text{Alan}(x) = \frac{A}{8}.Bu durumda,
\frac{A}{8} = 4.5 \quad \Longrightarrow \quad A = 4.5 \times 8 = 36. -
Sonuç
– Şekil-1’deki üçgenin tüm alanı 36 birim² çıkar.
Cevap: 36
