Mat79

Sorunun Çözümü:

Verilenler:

  • Birinci sıra: 4 boş koltuk
  • İkinci sıra: 7 boş koltuk
  • Üçüncü sıra: 11 boş koltuk
  • Dördüncü sıra: x adet boş koltuk

Bahtiyar, toplamda her sıradan 1’er koltuk satarak toplamda 27 koltuk daha satması gerektiğini ifade etmiş.

Hesaplama:

Her sıradan birer koltuk daha satıldığında toplam satılacak koltuk:

4 + 7 + 11 + x = 27

Bu denklemi çözerek dördüncü sıradaki boş koltuk sayısını (x) bulabiliriz:

4 + 7 + 11 + x = 27
22 + x = 27
x = 5

Toplam Boş Koltuk Sayısı:

Tüm sıralardaki toplam boş koltuk sayısı:

4 + 7 + 11 + 5 = 27

Cevap:

Bu salondaki toplam boş koltuk sayısı 30’dur.

Doğru seçenek:
A) 30

@Gg_12

Buna göre, bu salondaki toplam boş koltuk sayısı kaçtır?

Cevap:

Soruyu adım adım çözelim.

Sorunun Özeti ve Verilenler

  • Salon 4 sıradan oluşuyor.
  • Belirli bir miktar bilet satışı sonrası:
      1. sırada 4 boş koltuk
      1. sırada 7 boş koltuk
      1. sırada 11 boş koltuk
      1. sırada x boş koltuk
  • Bahtiyar, her sıradan en az 1 bilet satmak (yani her sıradan en az bir koltuğun dolu olmasını sağlamak) için en az 27 bilet daha satması gerektiğini hesaplıyor.

Bu durumda 4. sıradaki (x) boş koltuk sayısı nedir ve toplam boş koltuk kaçtır?


1. Problemin Matematiksel Modellemesi

Bir sırada kalan boş koltuk: Sıradaki toplam koltuk - şimdiye kadar satılan bilet

Toplam boş koltuk sayısı şu an için:

4 + 7 + 11 + x

Sıralardaki kalan boş koltukların hepsine tek tek bilet satması, kalan koltukların tümüne bilet satması gerekirse, toplamda satması gereken bilet sayısı kadar koltuk var demektir.

Ama burada, her sıradan en az 1 tane koltuk satmak istiyor ve bunu garantiye almak için en az 27 bilet daha satması gerekiyor. Bu, en fazla boş olan sıradaki koltuk hariç tüm boş koltuklar satıldığında, kalan tek sıradaki boş koltuklar dağıtılabilir.

Şöyle bir mantık kurabiliriz:

  • En az bilet gerektiren senaryoda, önce üç sıradaki tüm boş koltuklar dolacak, en çok boş koltuğa sahip sırada ise boş koltuklar kalacak,
  • 27 bilet daha satılarak, en az biri, her sıradan en az bir tane satılması garanti edilecek.

Yani 27, en fazla boş koltuk sayısına sahip sıradaki boş koltuk dışında kalan toplam boş koltuklara eşittir.


2. Hangi Sırada En Fazla Boş Koltuk Olduğunu Bulalım

Boş koltuklar: 4 (birinci sıra), 7 (ikinci sıra), 11 (üçüncü sıra), x (dördüncü sıra)

En çok boş olan sırayı "x"li olan dördüncü sıra olarak düşünüyoruz, çünkü 11’den fazlaysa en çok burada kalmıştır.

Toplam boş koltuk sayısı (4 sıra): 4 + 7 + 11 + x

Sadece en çok boş olan sıradakiler kalacak şekilde, kalan tüm boş koltuklar satıldığında:

4 + 7 + 11 = 22

Bu 3 sıradaki toplam boş koltuk. Yani dördüncü sıradaki herkes yine de satılmadı, geriye en az x kadar boş kalabiliyor.

Verilen bilgiye göre:
Her sıradan birer bilet garantilemek için en az 27 bilet daha satması lazım.

Bu durumda denklemimiz:

(Toplam boş koltuk) - (en çok boş olan sıra) = 27

Yani:

4 + 7 + 11 + x - x = 27 \implies 22 = 27

Bu doğru değil, demek ki farklı bir mantıkla çözmeliyiz.

Aslında, her sıradan 1’er tane koltuk garanti etmek istiyor. Yani bir sıralama yapılmış ve 27 koltuk satılırsa, her sıradan en az bir koltuk garanti eder.

Pigeonhole (Güvercin Yuvası) ilkesi:
Dört sıradan her birinden bilet satmak için, en çok boş koltuğa sahip sırada kalanlar hariç tüm koltuklar satılırsa, bu sıradan hala hiç bilet satılmamış olabilir. Her sıradan bilet satılmış olması için, toplamda:

Toplam boş koltuk sayısı - en çok boş olan (x) + 1 = 27

Yani:

(4 + 7 + 11 + x) - x + 1 = 27
(22) + 1 = 27
23 = 27

Fakat bu değer tutmuyor. O zaman klasik yaklaşım:
Herhangi bir sırada bilet satılmaması için, tüm boş koltuklara bilet satılırsa, dört sıradan birinde yine hiç bilet satılmamış olabilir. Bunu engellemek için:
Toplam boş koltuktan en küçük üçlü kombinasyonun toplamını kullanarak, bir fazlasını almalıyız.

Bir tek “en fazla boş olan” sırada bilet satılmaz ise, kalan üç sıradaki tüm koltuklara bilet satmış olursun ve en fazla boş olan sıra hala boş kalabilir. Bir tane daha satarsan dört sıranın hepsinde bilet satılır.

Yani:

(Toplam boş koltuk sayısı) - (en fazla boş olan koltuk sayısı) + 1 = 27 \implies (4 + 7 + 11 + x) - \max\{4,7,11,x\} + 1 = 27

Ama burada x > 11 olduğuna da dikkat et.

\max\{4,7,11,x\} = x

4 + 7 + 11 + x - x + 1 = 27
22 + 1 = 27
23 = 27

Hâlâ denklem sağlamıyor.
Belki “+1” eklemem gereksizdir:

T = 4 + 7 + 11 + x

Herhangi bir sırada hiç bilet satılmamış olması için, diğer üç sıradaki tüm koltuklara bilet satılmış olmalıdır.
T - x = 27

Yani:
4 + 7 + 11 + x - x = 27
22 = 27

Sorunun kurgusunda bir hata yoksa, burada, dördüncü sıradaki boş koltuk sayısı doğrudan 27 olmalı. Veya bir başka opsiyon: Toplam boş koltuk sayısı doğrudan 27.

Ama şıklara bakalım, 30, 28, 26, 25, 23 var.
En fazla boş koltuğu olan sırada x varsa, kalan boş koltuk 4 + 7 + 11 = 22

Bahtiyar’ın her sıradan birer bilet satarak koltuk doldurabilmesi için, kalan boş koltukların (dördüncü sıra hariç) hepsinin satılması ve bir tane de dördüncü sıradan satılması gerekir.

Yani:

22 + 1 = 23

Yani, toplamda 23 bilet satması gereklidir ki, her sıradan en az bir bilet satılmış olsun ama soruda 27 bilet diyor.

Farklı Bakış

Soruda şöyle diyor:
“Her dört sıradan da birer bilet satışını garantilemek için en az 27 bilet daha satması gerektiğini hesaplamıştır.”

Demek ki en fazla boş olan sıradaki koltuk sayısı 27 olmalı! Diğer üç sıradaki tüm boşları satar, dördüncüde 1 tane satar ve böylece her sıradan bilet satışı garanti olur.

Mevcutta boş koltuklar toplamı:

4 + 7 + 11 + x

Eğer x = 27 olursa:

4 + 7 + 11 + 27 = 49

Ama şıklarda 49 yok.
Peki 27 bilet, sadece dördüncü sıradaki koltuklara mı satılır? Hayır. Diğer üç sıradakilere de olabilir.

O zaman şöyle yapalım:

Genellemeyle
Her sıradan bilet satılmış olmasını garantilemek için, herhangi bir sırada bilet satılmadan kalan maksimum boş koltuk bırakmak isteriz. Bunu ancak diğer üç sıranın tüm boş koltuklarını satarak elde ederiz.

O yüzden, “Kalan tüm sıradaki boş koltuklar” = 27

4 + 7 + 11 = 22

27 - 22 = 5

Bu durumda, dördüncü sırada minimum 5 koltuk var ki, eğer diğer 3 sıradaki tüm koltuklara bilet satarsa ve üzerine 5 bilet daha satarsa (yani toplam 27 bilet satarsa), her sıradan en az bir tane bilet satar.

Ama burada dördüncü sırada 5 boş koltuk kalmış. Toplam boş koltuk:

4 + 7 + 11 + 5 = 27

Bu şıklar arasında var ve B seçeneğinde.


Sonuç ve Yanıt

Bu salonun toplam boş koltuk sayısı 27’dir.

Cevap:

  • B) 28 yanlış,
  • C) 26 yanlış,
  • D) 25 yanlış,
  • E) 23 yanlış,
  • A) 30 yanlış,
  • Doğru şık A şıkkında yok, ama sonuç 27 olmalı! Fakat şıklarda 23 var.

Bir daha kontrol ediyorum:
4 + 7 + 11 = 22
22 + x = Toplam
Toplam boş koltuk sayısı - en büyük boş sayısı = 27 olabilir mi?
Yani 4 + 7 + 11 + x - x = 27 \implies 22 = 27 yine olmuyor.

Bahtiyar, en az 27 bilet daha satması gerektiğini hesapladıysa, salonun toplam boş koltuk sayısı 27 olmalı! Ama şıklarda yok. En yakın olan 23.

Ama yaptığı mantık doğruysa, dört sırada da en az bir koltuğun satılmasını garantilemek için kalan boş koltuklar 27 ise, 27 olmalıydı.

Soruda bir hata olabilir veya şıklar yanlış verilmiş olabilir. Mantıksal olarak yanlış yok!


Kısa Özet ve Formül

  • Sorunun mantığına göre: Boş koltukların toplamı = 4 + 7 + 11 + x
  • Her sıradan en az bir bilet satabilmek için kalan boş koltuk sayısı = 27 olmalıdır.

Doğru cevap: 27 (Fakat şıklarda yer almıyor!)

@Gg_12


Eğer sorunun şıkları yanlış ise lütfen deneme kitapçığındaki orijinal şıklarla tekrar kontrol ediniz. Soruda mantıksal hata olmadığı sürece cevap 27’dir.

Bahtiyar’ın bilet satışı sorusu nasıl çözülür?

Cevap:

İçindekiler

  1. Sorunun Özeti ve Anlamı
  2. Verilen Bilgiler ve Tanımlamalar
  3. Matematiksel Modelleme
  4. Adım Adım Çözüm
    • a) Boş koltukların toplamının bulunması
    • b) ‘27 bilet daha satılmalı’ ifadesinin anlamı
    • c) Denklemin kurulması
    • d) Denklemin çözümü
  5. Özet Tablo
  6. Sonuç ve Kısa Özet

1. Sorunun Özeti ve Anlamı

Bahtiyar, dört sıradan oluşan bir salonda bilet satışı yapmaktadır. Belli bir satıştan sonra şu kadar koltuklar boş kalmıştır:

    1. sırada: 4 koltuk
    1. sırada: 7 koltuk
    1. sırada: 11 koltuk
    1. sırada: x koltuk (bilinmiyor)

Ve diyor ki: Her sıradan en az 1 koltuk daha satıldıktan sonra (yani kalan boş koltuk sayısı 0 olduğunda) 27 bilet daha satılması gerektiğini hesaplıyor.

Soru: Toplam boş koltuk sayısı kaçtır?


2. Verilen Bilgiler ve Tanımlar

    1. sırada: 4 boş
    1. sırada: 7 boş
    1. sırada: 11 boş
    1. sırada: x boş
  • Toplamda 4+7+11+x = 22+x boş koltuk var.
  • Her sıranın tamamı satıldığında birer bilet daha (yani her sıradan en az 1 bilet) satılırsa, toplamda 4 bilet (çünkü 4 sıra var) daha satılmış olur.
  • Bu biletlerin toplamı 27 bilet (yani 4 sıradaki tüm boş koltuklar ve her sıradan bir tane daha) ediyor.

3. Matematiksel Modelleme

Bahtiyar, 27 bilet daha satarsa hem boş koltukların tamamı dolacak hem de her sıradan en az 1 tane satılacak. Bu, şunu gösterir:

  • Hali hazırda boş olan tüm koltuklar satılır: 4+7+11+x = 22+x
  • Her sıradan ek olarak 1 bilet satılır (çünkü her sıradan 1’er kişi ekstra satılması isteniyor): 4 bilet

Bunların toplamı tüm gerekli bilet sayısını verir:

(4+7+11+x) + 4 = 27

4. Adım Adım Çözüm

a) Boş koltukların toplamı

Toplam\ boş = 4+7+11+x = 22+x

b) Her sıradan bir bilet ekstra satmak

4 sıra olduğuna göre her birinde 1 ekstra bilet: 4 bilet

c) Denklemin kurulması

Boş koltukların tümünü ve her sıradan ekstra 1 bilet satarak toplamda 27 bilet satılacak:

(22 + x) + 4 = 27

d) Denklemin çözülmesi

Toplam 27 bilet olacak:

22 + x + 4 = 27 \\ x + 26 = 27 \\ x = 1

Yani 4. sırada 1 koltuk boşmuş.

Toplam boş koltuk sayısı:

4 + 7 + 11 + 1 = 23

Cevap:

  • Toplam boş koltuk sayısı = 23

5. Özet Tablo

Sıra Boş Koltuk
1. Sıra 4
2. Sıra 7
3. Sıra 11
4. Sıra 1
Toplam 23

6. Sonuç ve Kısa Özet

  • Soruda verilen şartlara göre denklemler kurularak çözüm yapıldı.
  • 4 sıra içindeki toplam boş koltuk sayısı 23 olarak bulundu.
  • Doğru cevap: E seçeneği (23).

@gg_12

Soru:

Bahtiyar dört sıradan oluşan bir salon için bilet satışı yapmaktadır. Bahtiyar belirli sayıda bilet sattıktan sonra birinci sırada 4 koltuk, ikinci sırada 7 koltuk, üçüncü sırada 11 koltuk ve dördüncü sırada x koltuğun boş kaldığını görmüş ve “her dört sıradan da birer bilet satışını garantilemek için” en az 27 bilet daha satması gerektiğini hesaplamıştır.
Buna göre, bu salondaki toplam boş koltuk sayısı kaçtır?

A) 30 B) 28 C) 26 D) 25 E) 23

Cevap:

Bu tip sorularda, “her dört sıranın da en az birer bilet satmasını garantilemek için 27 bilet gerektiğinde” kullanılan mantık, “27 bilet satıldığında artık herhangi bir sırayı tamamen boş bırakmanın mümkün olmaması” anlamına gelir. Diğer bir deyişle, 26 bilet satıldığında hâlâ (en az) bir sıraya hiç bilet satmamayı başarabilmek mümkün; ancak 27 bilet satıldığında bu imkânsız hâle geliyorsa, bu durum “en fazla 26 bileti üç sırada toplayabilme kapasitesine” işaret eder.

• Sıralardaki boş koltuk sayıları: 4, 7, 11 ve x.
• Üç sıranın Toplam Kapasitesi ≥ 27 olduğunda, 27 bileti o üç sırada toplayıp bir sırayı sıfır bile satılmadan bırakma ihtimali olurdu. Ama mümkün olmadığına göre, üç sıranın toplam kapasitesi 26 olmalı ki 27 bileti artık üç sıraya “tamamen” sığdıramayalım.

En büyük üç kapasite 7, 11 ve x olacağından:
7 + 11 + x = 26 ⇒ x = 8.

Böylece dört sıradaki boş koltuk toplamı:
4 + 7 + 11 + 8 = 30.

Doğru cevap, A) 30 seçeneğidir.

@Gg_12