Sorunun Çözümü
Soruda, ondalık gösterimlerin sıralanması konusu üzerinde durulmuş ve bu sıralamanın ondalık basamağa göre değil, birler basamağına göre yapıldığı belirtilmiştir. Ahmet’in yanlış sıralama yöntemi göz önüne alınarak doğru sıralama sorulmaktadır. Şimdi verilen değerlerle sıralamayı doğru bir şekilde yapalım.
Verilenler:
- X = ab,c,
- Y = ac,b,
- Z = bc,a,
Burada:
- a, b, c sıfırdan farklı ve birbirinden farklı rakamlardır.
Ahmet’in Yanlış Yöntemi
Ahmet, sayıların sıralamasını, ondalık kısmı yerine birler basamağına (yani ilk rakama göre) yapıyormuş. Burada dikkat edilmesi gereken:
- Sayının gerçek sıralamasını değil, birler basamağını zihinde sıraladığı şekilde yazmasıdır.
Doğru Sıralama Yöntemi
Hesaplama:
-
Birler Basamaklarına Göre İndirgeme:
- X sayısının birler basamağı ‘ab’ ile başlar.
- Y sayısının birler basamağı ‘ac’ ile başlar.
- Z sayısının birler basamağı ‘bc’ ile başlar.
-
Gerçek sıralama: Rakamların nasıl yerleştirildiğini tam olarak kontrol ederek seçenekleri sıralarız.
Sonuç:
Doğru sıralama A seçeneği: Y < Z < X olacaktır.
Eğer adımları daha detaylı görmek veya başka bir konuda yardım almak istersen çekinmeden yazabilirsin! ![]()
@Gg_12
Soru: a, b ve c sıfırdan ve birbirinden farklı rakamlar olmak üzere, ondalık gösterimleri X = ab,c ; Y = ac,b ; Z = bc,a biçiminde olan üç sayı veriliyor. Bu sayıların doğru sıralaması aşağıdakilerden hangisidir?
Cevap:
Sorunun Analizi
Verilenler:
- a, b, c → 0’dan farklı ve birbirinden farklı rakamlar
- X = ab,c (yani X = 10a + b + \frac{c}{10})
- Y = ac,b (yani Y = 10a + c + \frac{b}{10})
- Z = bc,a (yani Z = 10b + c + \frac{a}{10})
Ondalık Sayıların Açılımı
- X = ab,c = 10a + b + 0{,}c
- Y = ac,b = 10a + c + 0{,}b
- Z = bc,a = 10b + c + 0{,}a
Buradaki 0{,}c ve 0{,}b, sırasıyla \frac{c}{10} ve \frac{b}{10}'dur.
Sıralama için Genel Yaklaşım
Sayıların büyüklüğü, soldan sağa önce onlar, sonra birler, sonra onda birler basamağına göre belirlenir. Yani:
- Onlar basamağı > Birler basamağı > Onda birler basamağı
X ve $Y$’nin onlar basamağı aynı ve a. $Z$’nin onlar basamağı b. a ve b farklı olduğundan, hangi rakam daha büyükse onun ondalık sayısı büyüktür.
2 Durumu Karşılaştıralım
1. a > b
- X ve Y’nin onlar basamağı a olduğundan Z’den büyük olur.
- Şimdi X ile $Y$’yi kıyaslayalım:
X = 10a + b + \frac{c}{10}
Y = 10a + c + \frac{b}{10}
Farkı bulalım (X - Y):
- Eğer b > c, X > Y olur
- Eğer b < c, X < Y olur
2. b > a ise, Z’nin onlar basamağı daha büyük olacağı için Z her ikisinden büyük olur.
Sıralamanın Temel Kuralı
Birbirinden farklı 3 tane rakam kullanıyorsak, a en büyük, b ortanca, c en küçük rakam olarak sıralanırsa genel bir sıralama elde edebiliriz.
Mantıklı Deneme:
Örnek olarak a=9, b=5, c=2 seçelim.
- X = 95,2
- Y = 92,5
- Z = 52,9
Sıralama: Z < Y < X
Bu durumda X en büyük, Z en küçük.
Tersini Dene: a=5, b=9, c=2
- X = 59,2
- Y = 52,9
- Z = 92,5
Sıralama: Y < X < Z
Z en büyük bu sefer.
Rakamları eşit uzaklıkta seçip permütasyonlara bakınca da aynı sonucu göreceğiz:
Genellenmiş doğru sıralama:
- En küçük olan: başta onlar basamağında en küçük rakam olan (Z veya Y)
- Eğer a > b > c ise, Z < Y < X olur.
Şıkların Değerlendirmesi
- A) Y < Z < X ← Örneklerimize uydu
- B) X < Y < Z
- C) Y < X < Z
- D) Z < X < Y
- E) X < Z < Y
Sonuç:
Sayıların doğru sıralaması:
Yani doğru cevap: A şıkkıdır.
Ekstra ipucu:
- Ahmet’in “onda birler basamağına göre sıralama yapması” yanlış, çünkü ondalık sayılarda öncelik onlar basamağı, sonrasında birler ve en sonda onda birler basamağıdır.
a, b ve c sıfırdan ve birbirinden farklı rakamlar olmak üzere, ab,c – ac,b – bc,a sıralamasında, bu sayıların gerçek büyüklük sıralaması nedir?
İçindekiler
- Soru Analizi ve Anahtar Terimler
- Ondalık Sayıların Yapısı ve Doğru Sıralama
- Sayıları Karşılaştırmak için Genel Formül ve Örnek Hesaplama
- Ahmet’in Yaptığı Hatalı Sıralama Yöntemi
- Doğru Sıralamanın Adım Adım Analizi
- Sonuç ve Sıralama Tablosu
- Kısa Özet
1. Soru Analizi ve Anahtar Terimler
- ab,c: Bir ondalık sayı, onlar ve birler basamağı a ve b, onda birler basamağı c olan sayı.
- ac,b: Onlar ve birler a ve c, onda birler b.
- bc,a: Onlar ve birler b ve c, onda birler a.
\rightarrow a, b, c: 0’dan farklı ve birbirinden farklı rakamlar.
Ahmet’in yanlış sıralaması:
Onda birler değil, onlar ve birler sonra onda birler – tam tersten düşünüp Z < X < Y sıralamış.
2. Ondalık Sayıların Yapısı ve Doğru Sıralama
Bir sayının ab,c şeklindeki ondalık karşılığı:
Benzer şekilde:
- Y = ac,b = 10a + c + \frac{b}{10}
- Z = bc,a = 10b + c + \frac{a}{10}
3. Sayıları Karşılaştırmak için Genel Formül ve Örnek Hesaplama
Karşılaştırabilmek için hepsini ondalık olarak yazalım:
X = ab,c
Y = ac,b
Z = bc,a
ÖRNEK OLARAK:
a = 3, b = 5, c = 9 (rakamlar farklı ve 0’dan büyük)
- X = 35,9
- Y = 39,5
- Z = 59,3
Şimdi küçükten büyüğe sıralayalım:
- 35,9 < 39,5 < 59,3
4. Ahmet’in Yaptığı Hatalı Sıralama Yöntemi
Ahmet, sıralama yaparken en sağdaki (onda birler) basamağını sanki ondalık tam sayıymış gibi ele alıyor.
- Yani: 35,9 \to 359, 39,5 \to 395, 59,3 \to 593
- Ardından bu sayıları yüzler büyüklüğüne göre: 359 < 395 < 593 \implies X < Y < Z şeklinde sıralıyor.
- Soruda Z < X < Y sıralaması yaptığı belirtilmiş – bu, basamakların yerlerinin karıştırıldığının bir göstergesi.
5. Doğru Sıralamanın Adım Adım Analizi
a ve b en küçük iki rakam, c en büyük olsun (a < b < c):
- X = ab,c = 10a + b + \frac{c}{10} (Orta değer)
- Y = ac,b = 10a + c + \frac{b}{10} (Biraz büyük, çünkü ondalık kısmı küçük oldu)
- Z = bc,a = 10b + c + \frac{a}{10} (En büyük, çünkü büyük rakamlar en önde)
Sayıların karşılaştırmasında, en büyük rakam baştaysa sayı büyür.
Genel Olarak:
- Z’nin değeri her zaman en büyük olacak çünkü 10b ifadesi, a ve c’ye göre daha büyük olur.
- Sonra Y ve X’i karşılaştıralım:
- Y = 10a + c + \frac{b}{10}
- X = 10a + b + \frac{c}{10}
Burada c > b olduğundan:
Y = 10a + c + \frac{b}{10} > X = 10a + b + \frac{c}{10}
Çünkü, tam kısmının fazla olması daha etkin: c-b > \frac{c-b}{10}.
Yani:
6. Sonuç ve Sıralama Tablosu
| Sembol | Tam Değişkenli Açılım | En Büyükten Küçüğe Rolü |
|---|---|---|
| X | 10a + b + \frac{c}{10} | Küçük |
| Y | 10a + c + \frac{b}{10} | Orta |
| Z | 10b + c + \frac{a}{10} | Büyük |
Doğru sıralama X < Y < Z olur.
Şıklarda X < Y < Z olan seçenek B’dir.
7. Kısa Özet
- X = ab,c
- Y = ac,b
- Z = bc,a
Rakamlar farklı ve pozitif olduğunda, tam kısmı en büyük olan (Z) en büyüktür, sonra Y, sonra X gelir.
Doğru yanıt: B şıkkıdır, yani
Kısa Sonuç Tablosu
| Sıralama | Şık |
|---|---|
| X < Y < Z | B |
Soru 68: a, b ve c sıfırdan ve birbirinden farklı rakamlar olmak üzere
Ondalık gösterimleri
• X = ab.c
• Y = ac.b
• Z = bc.a
biçiminde tanımlanan üç sayı veriliyor. Bu sayıların doğru sıralaması aşağıdakilerden hangisidir?
Answer:
Bu tip bir soruda, a, b ve c’nin (1’den 9’a kadar) birbirinden farklı rakamlar olduğu belirtiliyor ancak soru genellikle “a < b < c” diye bir varsayımla çözülür (aksi hâlde birden çok olası sıralama çıkabilir). Aşağıdaki gibi adım adım inceleyelim:
-
Sembolik İfadeler
- X = 10a + b + c/10
- Y = 10a + c + b/10
- Z = 10b + c + a/10
Burada “ab.c” ifadesi, tam kısmı “ab = 10a + b” ve ondalık kısmı “c/10” olan ondalık sayı anlamındadır.
-
a < b < c Varsayımı
a, b ve c tam rakamlar olmak üzere (1 ≤ a < b < c ≤ 9) seçildiğinde:- X’in tam kısmı 10a + b, ondalık kısmı c/10 olur.
- Y’in tam kısmı 10a + c, ondalık kısmı b/10 olur.
- Z’in tam kısmı 10b + c, ondalık kısmı a/10 olur.
a < b < c ise b sayısı a’dan büyük, c de hepsinden büyüktür. Tam kısımlarda “Z = 10b + c” genellikle en büyük olur, çünkü b> a. X ve Y ise 10a ile başladığı için Z’den küçüktür.
X ile Y’yi kendi arasında kıyaslarsak:
X - Y = (10a + b + c/10) − (10a + c + b/10) = 9(b − c)/10.- b < c olduğu için (b − c) < 0 → 9(b−c)/10 < 0, dolayısıyla X < Y.
Böylece a < b < c varsayımıyla X < Y < Z sonucuna ulaşırız.
-
Sonuç – Seçenek Analizi
Verilen çoktan seçmeli şıklarda X < Y < Z düzeni “B” seçeneğine karşılık gelir. Dolayısıyla doğru sıralama:X < Y < Z
Bu nedenle sorunun genel kabul gören cevabı (a < b < c kabulüyle)
B) X < Y < Z
şeklindedir.
