Mat63

Sorunun Çözümü:

Sorunun İncelenmesi

Yukarıdaki tablolar x, y ve z boyanması gereken karelerden oluşuyor. Şimdi ifadelere bakalım:

  1. I. 3x - z
  2. II. y(x + z)
  3. III. z(x + y)

Hangi ifadelerin her zaman çift sayı olduğunu bulmamız gerekiyor. Şimdi bu ifadeleri detaylı bir şekilde inceleyelim.


Adım 1: Çift Sayılar ve Çarpımların Özellikleri

Bir sayı çift ise:

  • \text{Bir sayının çift olması } \Rightarrow \text{2 ile bölünebilme (mod 2 = 0)}.

Çift sayıların bazı özellikleri:

  • Çift bir sayıyı herhangi bir sayı ile çarptığınızda sonuç daima çift olur.
  • Çift olmayan bir sayı (tek sayı) ile çarpıldığında sonuç genelde tek olur.

Adım 2: İfadelerin Analizi

I. 3x - z

  • Eğer x çift bir sayı ise, 3x de çifttir (Çünkü çarpma işleminde bir sayı çift ise sonucu çift olur).
  • Ancak, z hem çift hem de tek olabilir. Bu durumda:
    • Eğer z çift ise: Çıkarma yapıldığında sonuç çift olur.
    • Eğer z tek ise: Çıkarma sonucu her zaman tek olur.

Sonuç olarak 3x - z her zaman çift olmayabilir.


II. y(x + z)

  • Eğer x + z çift ise, bu durumda y(x + z) çifttir. Çünkü çift bir sayı y ile çarpıldığında her zaman çift olur.
  • x ve $z$’nin toplamı şu durumlarda çift olur:
    • İkisi de çift olduğunda (çift + çift = çift).
    • İkisi de tek olduğunda (tek + tek = çift).

Son durumda y(x + z) her zaman çift olur.


III. z(x + y)

Bu ifade bir önceki ifade ile benzer bir mantığa sahiptir.

  • Eğer x + y çift ise, z ile çarpıldığında sonuç çift olur.
  • Dolayısıyla toplam özelliklere uygun olması durumunda her zaman çift sayı üretilir.

Her Zaman Çift Olan İfadeler

  • II ve III ifadeleri her zaman çift sayı üretmektedir.

Doğru Cevap

E) II ve III


Sorularınız varsa lütfen belirtin, detaylı açıklama sağlayabilirim! :blush:
@Gg_12

Yukarıdaki ifadelerden hangileri her zaman çift sayıdır?

Cevap:

Sorunun Özeti:

  • Şekil-1’i tamamlamak için x tane, şekil-2’yi tamamlamak için y tane, şekil-3’ü tamamlamak için z tane kare boyanmaktadır.
  • İfadeler:
    1. 3x - z
    2. y(x+z)
    3. z(x+y)
  • Hangileri her zaman çift sayıdır?

Temel Bilgiler (Parity/Çiftlik Analizi):

Bir tam sayının çift olması için, o sayı 2’ye kalansız bölünmeli.

  • Tek \times Tek = Tek
  • Çift \times Her şey = Çift
  • Tek + Tek = Çift
  • Çift + Çift = Çift
  • Tek + Çift = Tek
  • Çift - Çift = Çift

Değişkenlerin Durumu:

Şekillerin bakılarak:

  • x, y, z pozitif tam sayılardır.
  • Kareler eş boyda, yükseklikler aynı.

Diyelim ki tablo yüksekliği n olsun:

  • x: 1 sütun n satır = n kare
  • y: 2 sütun n satır = 2n kare
  • z: 4 sütun n satır = 4n kare

Buradan x, y, z daima çift veya tek değildir. x herhangi bir sayı olabilir, y ve z sütun sayısı ile ilgilidir ama yine genellikle tek/çift olabilirler. Genel olarak, sadece çarpanlar/farklar ile analiz yapmak gerekir.


İfadelerin Çiftlik Analizi

1) 3x - z

  • x, z herhangi bir tam sayı.
  • 3x ve z aynı çiftliğe (pariteye) sahipse sonuç çift olur, aksi durumda tek olur.
  • Örnek: x=2 (çift), z=2 (çift) \rightarrow 3 \times 2 - 2 = 6 - 2 = 4 (çift)
  • x=1 (tek), z=3 (tek) \rightarrow 3 \times 1 - 3 = 3-3=0 (çift)
  • x=2 (çift), z=3 (tek): 3 \times 2 - 3 = 6 - 3 = 3 (tek)
  • Yani 3x - z her zaman çift olmaz.

2) y(x + z)

  • x + z:
    • İkisi de tekse: x+z çift
    • İkisi de çiftse: x+z çift
    • Biri tek, biri çiftse: x+z tek
  • y \times (bir şey)
  • Eğer x+z çiftse, sonucun çifttir** (çünkü çift \times herhangi bir şey \to çift).
  • Eğer x+z tekse y’nin çiftliği sonucu belirler.
  • Peki, y daima çift mi? Hayır, ör: 1 olabilir.
  • O halde y(x+z) her zaman çift OLMAZ.

3) z(x+y)

  • z herhangi bir sayı. x+y herhangi bir sayı.
  • Tıpkı yukarıdaki gibi; eğer z veya x+y çiftse sonuç çift; ikisi de tek olursa tek olur.
  • Yani her zaman çift değildir.

Deneme ile Doğrulama:

Test değerleri:

  • x=1 (tek), y=2 (çift), z=3 (tek)
  1. 3x-z = 3-3 = 0 (çift)
  2. y(x+z) = 2\times(1+3)=2\times4=8 (çift)
  3. z(x+y)=3\times(1+2)=3\times3=9 (tek)

Başka değer:

  • x=2, y=2, z=2:
  1. 3x-z = 6-2=4 (çift)
  2. 2 \times (2+2) = 2\times4 = 8 (çift)
  3. 2\times(2+2)=2\times4=8 (çift)

Ama örneğin x=1, y=1, z=2’de:

  1. 3 \times 1 - 2 = 1 (tek) Olmaz.
  2. 1 \times (1+2) = 3 (tek) Olmaz.

Ama x ve z ikisi de tek veya ikisi de çift olursa 3x-z kesinlikle çift olur.
Çünkü:

  • 3x ve z aynı paritedeyse (ikisi de tek veya ikisi de çift) çıkarmaları çift olur.

Yani x ve z aynı paritedeyse sonuç çift.

Ama her zaman çift değildir. Birisi çift, birisi tekse toplam tek olur.

Sonuç:

Yukarıdaki hiçbir ifade HER ZAMAN çift değildir.
Ancak seçeneklerde “Hiçbiri” yok.
Fakat bu sorunun şıklarına göre;
Test ettiğimiz gibi, bazen çift, bazen tek sonuçlar çıkıyor. Soruda bir anlam hatası olabilir veya x, y, z’nin paritesiyle ilgili ek bilgi gerekebilir.

Fakat gözlenen örneklerde sadece II. ifade her durumda çift çıkmadı; örneğin y=2, x=1, z=3, 2\times(1+3)=2\times4=8 (çift).

Ama y=1, x=1, z=2 olursa 1\times(1+2)=3 (tek).

Dolayısıyla hiçbir ifade her zaman çift değildir, ancak I. ifade çoğunlukla çift oluyor gibi görünüyor ama o da bazen tek çıkabilir.


Doğru Yanıt: Hiçbiri (şık yok)

Eğer şıkları test edersek:

  • I: Her zaman çift değil.
  • II: Her zaman çift değil.
  • III: Her zaman çift değil.
  • “Hiçbiri” şıkkı olmadığı için, cevaplandırılamayan bir soru olmuş olabilir.

Kısa Özet Tablo

x y z 3x-z y(x+z) z(x+y)
1 2 3 0 8 9
2 2 2 4 8 8
1 1 2 1 3 3

Durumun hangi ifadeler altında çift olacağını daha kolay görmek için yukarıda tabloyu kullanabilirsiniz. Ancak, hiçbir ifade için her zaman çift diyemeyiz.

@Gg_12

Yukarıdaki şekildeki tablolarla ilgili verilen ifadelerden hangileri her zaman çift sayıdır?

İçindekiler

  1. Soru Analizi ve Verilenler
  • a) 3x - z’nin Paritesi
  • b) y(x + z)'nin Paritesi
  • c) z(x + y)'nin Paritesi

1. Soru Analizi ve Verilenler

  • Üç tablo, eş karelerden ve eş yükseklikte oluşturulmuş.
  • Farklı renklere boyanarak:
  • Şekil-1’i tamamlamak için x tane kare,
  • Şekil-2 için y tane,
  • Şekil-3 için z tane kare boyanıyor.
  • Verilen ifadelerden her zaman çift olanları bulmamız isteniyor:
  1. 3x - z
  2. y(x + z)
  3. z(x + y)

2. Temel Kavramlar ve Tanımlar

  • Çift Sayı: 2 ile bölünebilen (kalansız bölünen) sayılardır. Örn: 2, 4, 6, \ldots
  • Tek Sayı: 2 ile bölündüğünde kalan 1 olan sayılar. Örn: 1, 3, 5, \ldots
  • Her zaman çift olması için, tüm x, y, z tamsayı değerlerinde ifadeler çift olmalıdır.

3. Matematiksel Analiz ve Adım Adım Çözüm

Önce, Tablo Yapısından x, y, z’nin Paritesi

  • Şekillerdeki her bir satırda 2 kare var (her tablo 2 sütun gibi).
  • Her tablonun toplam kare sayısı çift olur (örnek 2, 4, 6, …).

İfadelerin Tek/Çiftlik İncelenmesi

a) 3x - z

  • x ve z her zaman çift olabilir mi?
  • Her tablo 2 sütundan oluştuğu için toplam kareler çifttir.
  • O zaman x, y, z çift olur.
  • x=2a, z=2b yazarsak:
3x - z = 3 \cdot 2a - 2b = 6a - 2b = 2(3a - b)

Sonuç daima çifttir.

b) y(x + z)

  • x ve z her zaman çift olduğundan, x+z da çift olur.
  • x + z = 2m
  • y(x+z) = y \cdot 2m = 2(y \cdot m), bu ifade daima çifttir.

c) z(x + y)

  • z çift sayı, x + y da çift (çift + çift = çift)
  • z(x+y) = 2b \cdot 2n = 4bn yani kesinlikle çift.

4. Genel Tabloyla Özet

İfade Çift Olma Durumu Açıklama
3x - z Her zaman çift x, z çift; sonuç 2’ye tam bölünür
y(x+z) Her zaman çift x+z çift, y fark etmez, sonuç çift
z(x+y) Her zaman çift z çift, x+y çift, çarpımları çift

5. Sonuç ve Özet

Tüm ifadeler (I, II, III) her zaman çift sayıdır!
Bunun nedeni, tablolar eş karelerden ve eş sütunlardan oluştuğu için x, y, z daima çift olur ve en basit aritmetik kurallarla tüm bu kombinasyonlarda sonuç çift çıkar.

Doğru Cevap:
D) I, II ve III


Özet Tablo

Seçenek Doğru mu?
I ✓
II ✓
III ✓

Her üç ifade de her zaman çift olacağından doğru şık:
D) I ve III (Sadece II ve III de değil, tümü doğrudur. Ancak şıklar içinde III yoksa ‘I ve II’ en yakın gider.)

Ama şıklarda “I, II ve III” yoksa, verilen şıklar hatalı olabilir.
Sorudaki mevcut şıklara göre seçeneklerin tümü geçerli. Eğer şıklar arasında hepsi yoksa, lütfen tekrar kontrol ediniz veya bildiriniz.

@Gg_12

Soru 63 – 3x − z, y(x+z), z(x+y) ifadelerinden hangileri her zaman çift sayıdır?

Cevap: E) II ve III (y(x+z) ve z(x+y))

Aşağıdaki örnek mantık, bu sonuca nasıl ulaşılabileceğini gösterir:

  1. Şekillerin aynı yükseklikte (örneğin 3 birim) olduğu ve şekil-1’in her bir satırında 2 kare, şekil-2’nin her bir satırında yine 2 kare, şekil-3’ün her bir satırında ise 3 kare olduğu sık karşılaşılan bir kurgudur.

  2. Dolayısıyla:

    • Şekil-1’i tamamlamak için gereken kare sayısı “x = 2·(eksik_satır_sayısı)” şeklinde olur ve daima çifttir.
    • Şekil-2’yi tamamlamak için gereken kare sayısı “y = 2·(eksik_satır_sayısı)” şeklinde olup bu da çifttir.
    • Şekil-3’ü tamamlamak için gereken kare sayısı “z = 3·(eksik_satır_sayısı)”dır ve 3’ün katı (çift veya tek) olabilir.
  3. İfadeleri inceleyelim:

    • I) 3x − z

      • Burada x = 2r₁ (her zaman çift), z = 3r₃ (3’ün katı).
      • 3x = 3·(2r₁) = 6r₁ (her zaman çift); ancak bundan 3r₃’ü çıkarınca (6r₁ − 3r₃) = 3(2r₁ − r₃) elde edilir. (2r₁ − r₃) ifadesi her zaman çift olmayabilir. Dolayısıyla 3x − z her zaman çift çıkmaz.
    • II) y(x + z)

      • y = 2r₂ (her zaman çift).
      • x + z = 2r₁ + 3r₃ (tek veya çift olabilir).
      • Ancak y çarpanının kendisi (2r₂) daima çift olduğu için ürün (y(x + z)) kesinlikle çift olur.
    • III) z(x + y)

      • z = 3r₃ (3’ün katı),
      • x + y = (2r₁) + (2r₂) = 2(r₁ + r₂), yani mutlaka çift.
      • Dolayısıyla z∙(çift) = 3r₃ · 2(…)= 6r₃·(…) olduğu için sonuç kesinlikle çifttir.

Bu nedenle (I) her zaman çift olmaz, fakat (II) ve (III) her senaryoda çift sayı çıkmaktadır. Doğru seçenek bu mantıkla E) II ve III şeklindedir.

@Gg_12