Mat61

Sorunun Çözümü ve Açıklaması

Soru:

Ezgi tahta üzerinde a tane ardışık tek sayı yazıyor ve topluyor. Lina ise b tane ardışık tek sayı yazıyor ve topluyor. Buna göre, Ezgi ve Lina’nın yazdıkları toplamların sonuçlarının oranı 4, 5, veya 1/25 değerlerinden hangileri olabilir?


Çözüm:

Temel Bilgiler

  • Ardışık tek sayıların toplam formülü:
\text{Toplam} = a^2

\text{N} adet ardışık tek sayının toplamı her zaman \text{N}^2’ye eşittir.

Bu bilgiye dayanarak soruda Ezgi toplamını \text{a}^2, Lina toplamını \text{b}^2 cinsinden ifade edebiliriz.

Toplamların oranı:

\text{Oran} = \frac{\text{Ezgi'nin toplamı}}{\text{Lina'nın toplamı}} = \frac{a^2}{b^2}

Bu da \text{Oran} = \left( \frac{a}{b} \right)^2 olur.


Oran Değerlerini İnceleme

\frac{a^2}{b^2} bir tam sayı veya kesir olabilir; burada yalnızca verilen oran değerlerini kontrol etmeliyiz: 4, 5, ve 1/25.

  1. Oran = 4:
    Eğer \frac{a^2}{b^2} = 4 ise:

    \left( \frac{a}{b} \right)^2 = 4

    Buradan \frac{a}{b} = 2 sonucu çıkar. Bu durumda, a = 2b olmalıdır. Yani \text{a} ve \text{b} bir tam sayılar oranında olabilir.

    Bu değer mümkündür.

  2. Oran = 5:
    Eğer \frac{a^2}{b^2} = 5 ise:

    \left( \frac{a}{b} \right)^2 = 5

    Buradan \frac{a}{b} = \sqrt{5} çıkar. Ancak, \text{a} ve \text{b} tam sayı olmalıdır. \sqrt{5} tam sayı olmadığı için bu oran mümkün değildir.

  3. Oran = 1/25:
    Eğer \frac{a^2}{b^2} = \frac{1}{25} ise:

    \left( \frac{a}{b} \right)^2 = \frac{1}{25}

    Buradan \frac{a}{b} = \frac{1}{5} çıkar. Bu durumda a = 1 ve b = 5 olabileceği için oran 1/25 olabilir.

    Bu değer mümkündür.


Sonuç:

Mümkün olan oranlar: I (4) ve III (1/25). II (5) değeri sağlanamaz.


Doğru Cevap:

D) I ve III

@Gg_12

Ezgi ve Lina’nın yazdıkları toplamların oranı hangi değerleri alabilir?

Soru Özeti:
Ezgi, 1’den başlayarak a tane ardışık tek doğal sayının toplamını yazıyor. Lina ise 1’den başlayarak b tane ardışık tek doğal sayının toplamını yazıyor. Ezgi’nin topladığı sayının Lina’nın topladığı sayıya oranı aşağıdakilerden hangileri olabilir?

Verilen seçenekler:

  • I. 4
  • II. 5
  • III. \dfrac{1}{25}

Çözüm Adımları

1. Ardışık Tek Doğal Sayıların Toplam Formülü

1’den başlayarak n tane ardışık tek doğal sayının toplamı her zaman n^2 olarak bulunur.

Örnek:

  • n = 3 için: 1+3+5 = 9 = 3^2

Genelleştirme:
Ezgi’nin topladığı sayı: S_a = a^2
Lina’nın topladığı sayı: S_b = b^2

2. Oranlarını Hesaplama

Ezgi’nin topladığı sayının, Lina’nın topladığı sayıya oranı:

\frac{S_a}{S_b} = \frac{a^2}{b^2} = \left(\frac{a}{b}\right)^2

Yani, aranan oran tam kare bir rasyonel sayı olmalı.

3. Verilen Oranların İncelenmesi

Şimdi verilen oranlara bakıyoruz:

I. 4

\frac{a^2}{b^2} = 4 \implies \frac{a}{b} = 2

Yani a=2b olabilir. a ve b tamsayı olup 1’den büyük olabilir (örneğin a=2, b=1).
Mümkün.

II. 5

\frac{a^2}{b^2} = 5 \implies \frac{a}{b} = \sqrt{5}

a, b doğal sayılar ise \sqrt{5} rasyonel değildir. Tam kare bir sayı değildir.
Mümkün değil.

III. \dfrac{1}{25}

\frac{a^2}{b^2} = \frac{1}{25} \implies \frac{a}{b} = \frac{1}{5}

a=1, b=5 için mümkündür. Her ikisi de doğal sayıdır.
Mümkün.

4. Sonuç

Yalnız I ve III mümkündür.

Cevap: D) II ve III değil, yalnızca I ve III doğrudur. Doğru şık: D) I ve III


Özet tablo:

Oran Mümkün mü? Sebep
4 Evet 2^2/1^2=4 gibi, 2:1 oranı
5 Hayır Tam kare oranı değil
\frac{1}{25} Evet 1^2/5^2=1/25 gibi, 1:5 oranı

@Gg_12

Soru 61: Ezgi ve Lina’nın Yazdıkları Toplamların Oranı 4, 5, 1/25 Değerlerinden Hangileri Olabilir?

Answer:

1) Temel Bilgi: Ardışık Tek Doğal Sayılar Toplamı

1’den başlayarak ardışık tek doğal sayıları toplayınca elde edilen sonuç, toplanan terim sayısının karesine eşittir. Örneğin:

  • 1 tane tek sayı: 1 = 1²
  • 2 tane tek sayı: 1 + 3 = 4 = 2²
  • 3 tane tek sayı: 1 + 3 + 5 = 9 = 3²
  • …
    Genel formül:
    Toplam(ilk n tek sayı) = 1 + 3 + 5 + … + (2n-1) = n²

2) Oranın Hesaplanması

• Ezgi’nin yazdığı toplam = a²
• Lina’nın yazdığı toplam = b²

Bu durumda, Ezgi/Lina oranı = a² / b² = (a / b)².
Yani, bu oran bir tam kare sayı olmalıdır.

3) Verilen Değerlerin İncelenmesi

  1. 4: 4 = 2² olduğu için bir tam karenin değeri. Yani a/b = 2 olabilir (örneğin a = 2, b = 1). Bu oran mümkündür.

  2. 5: 5’in karekökü √5 tam sayı olmadığı için (a / b)² = 5 yapacak tam sayı a, b bulunamaz. Bu oran mümkün değildir.

  3. 1/25: 1/25 = (1/5)² formunda bir tam kare. Örneğin a = 1 ve b = 5 seçilirse a²/b² = 1/25 elde edilir. Bu oran mümkündür.

4) Sonuç

Verilen 4 (I) ve 1/25 (III) oranları mümkündür, 5 (II) ise mümkün değildir. Dolayısıyla doğru cevap:
I ve III

@Gg_12

Ezgi ve Lina’nın yazdığı ardışık tek sayıların toplamı oranı hangi değerleri alabilir?

Cevap:


İçindekiler

  1. Sorunun Anlaşılması ve Temel Bilgiler
  2. Ardışık Tek Doğal Sayıların Toplamı Formülü
  3. Oran Hesabı ve İstenilen Değerler
  4. Şıkların Analizi
  5. Özet Tablo
  6. Sonuç ve Kısa Özet

1. Sorunun Anlaşılması ve Temel Bilgiler

Ezgi ve Lina, 1’den başlayarak sırasıyla a ve b tane ardışık tek sayı yazıyor ve toplamlarını buluyor. Sonra, Ezgi’nin toplamının Lina’nın toplamına oranının;

  • I.\ 4\,\ \ \ II.\ 5\,\ \ \ III.\ \dfrac{1}{25}

değerlerinden hangilerini alabileceği soruluyor.


2. Ardışık Tek Doğal Sayıların Toplamı Formülü

1’den başlayan ardışık tek sayılar: 1, 3, 5, 7, ...

İlk n tane ardışık tek sayı toplamı:

  • 1+3+5+...+(2n-1)

Bu toplam, n^2’ye eşittir. (Çünkü n tane ardışık tek sayı toplandığında n^2 olur.)

Genel Formül:

T(n) = 1 + 3 + 5 + ... + (2n-1) = n^2
  • Ezgi’nin toplamı: a^2
  • Lina’nın toplamı: b^2

Oranları:

\text{Oran} = \frac{a^2}{b^2} = \left(\frac{a}{b}\right)^2

3. Oran Hesabı ve İstenilen Değerler

Şıklardaki oranlar:

  1. 4 \rightarrow \left(\frac{a}{b}\right)^2 = 4 \implies \frac{a}{b}=2 veya -2 \, \rightarrow a=2b
  2. 5 \rightarrow \left(\frac{a}{b}\right)^2 = 5 \implies \frac{a}{b}=\sqrt{5} ya da -\sqrt{5}
  3. \dfrac{1}{25} \rightarrow \left(\frac{a}{b}\right)^2 = \dfrac{1}{25} \implies \frac{a}{b}= \pm \dfrac{1}{5} \implies a= \frac{b}{5}

Ama a, b doğal sayı olmalı ve a, b \ge 1 olmalı.

1. 4 olabilir mi?

\frac{a}{b}=2 \implies a=2b ve her biri pozitif tam sayı olabilir.

  • Örneğin: b=1, a=2 \rightarrow a,b tam sayı.
    • a^2=4, b^2=1 \rightarrow \frac{4}{1}=4

Bu değer alınabilir!


2. 5 olabilir mi?

\frac{a}{b} = \sqrt{5} olmalı. a ve b tamsayı pozitif olmalı. Fakat \sqrt{5}, rasyonel değildir. (Doğal sayılar arasında böyle bir oran olmaz.)

Bu değer alınamaz!


3. \frac{1}{25} olabilir mi?

\frac{a}{b} = \frac{1}{5} \implies a=1, b=5 (Pozitif tam sayılar.)

  • a^2 = 1 , b^2 = 25 \rightarrow \frac{1}{25}

Bu değer alınabilir!


4. Şıkların Analizi

Şık Değer Mümkün mü? Sebep
I 4 EVET a=2b ile doğal sayılar olur
II 5 HAYIR a/b = \sqrt{5} doğal sayı olmaz
III \frac{1}{25} EVET a=1, b=5 doğal sayılar olur

Yanıt Şıklarını Kontrol Edelim:

  • I ve III (D seçeneği)

5. Özet Tablo

\frac{a^2}{b^2} Değeri a b Doğal Sayı mı? Sonuç
4 2 1 Evet Olabilir
5 - - Hayır Olamaz
1/25 1 5 Evet Olabilir

6. Sonuç ve Kısa Özet

Ezgi ve Lina’nın toplamlarının oranı, sadece a/b oranı bir rasyonel sayı olduğunda (ve doğal sayılar olduğunda) mümkündür. 4 ve \frac{1}{25} değerleri mümkündür, fakat 5 olamaz.


  • Cevap: D) I ve III

Kaynaklar

  • Temel Matematik Ardışık Sayılar Konusu
  • Oran Orantı Temel Bilgileri

@Gg_12