9. Sınıf Geometri: Üçgenlerde Benzerlik ve Thales Teoremi Soru Çözümleri
Görseldeki 9. sınıf matematik (geometri) çalışma kağıdında yer alan benzerlik ve Thales Teoremi sorularını adım adım çözelim.
[KULLANILAN FORMÜL / KURAL:]
Bu sorularda temel olarak Temel Benzerlik Teoremi ve Thales Teoremi kullanılır:
- Üçgende Benzerlik: [DE] \parallel [BC] ise \frac{|AD|}{|AB|} = \frac{|AE|}{|AC|} = \frac{|DE|}{|BC|}
- Thales Teoremi: Paralel doğrular arasında kalan parçaların oranı birbirine eşittir: \frac{|AB|}{|BC|} = \frac{|DE|}{|EF|}
1. Bölüm: Üçgende Benzerlik Soruları
Soru 1 (Sol Üst)
Verilenler: [DE] \parallel [AB], |AD|=12, |DC|=8, |BE|=6, |EC|=x
[ÇÖZÜM ADIMLARI:]
Adım 1 — Orantıyı Kurma
[DE] \parallel [AB] olduğu için C köşesinden başlayan temel benzerlik oranını yazarız:
Adım 2 — Değerleri Yerine Yazma
|CA| = |CD| + |DA| = 8 + 12 = 20
|CB| = |CE| + |EB| = x + 6
Orantı: \frac{8}{20} = \frac{x}{x+6}
Adım 3 — Denklemi Çözme
Sadeleştirme yaparsak: \frac{2}{5} = \frac{x}{x+6}
İçler dışlar çarpımı: 2(x + 6) = 5x \implies 2x + 12 = 5x \implies 3x = 12 \implies x = 4
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
[CEVAP:] x = 4 \text{ cm}
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
Soru 2 (Sol Orta)
Verilenler: [DE] \parallel [BC], |AD|=8, |DB|=4, |AE|=10, |EC|=x
[ÇÖZÜM ADIMLARI:]
Adım 1 — Thales Teoremi Uygulama
Üçgenin kenarlarındaki parçaların oranı birbirine eşittir:
Adım 2 — Hesaplama
\frac{8}{4} = \frac{10}{x}
2 = \frac{10}{x} \implies 2x = 10 \implies x = 5
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
[CEVAP:] x = 5 \text{ cm}
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
2. Bölüm: Thales Teoremi (Paralel Doğrular)
Soru 1 (Sol Alt)
Verilenler: AD \parallel BE \parallel CF, |AB|=24, |BC|=8, |DE|=21, |EF|=x
[ÇÖZÜM ADIMLARI:]
Adım 1 — Paralel Doğrular Arasındaki Oran
Thales Teoremi’ne göre:
Adım 2 — Değerleri Yerine Koyma
\frac{24}{8} = \frac{21}{x}
3 = \frac{21}{x} \implies 3x = 21 \implies x = 7
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
[CEVAP:] x = 7 \text{ cm}
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
3. Bölüm: Kelebek (Kum Saati) Benzerliği
Soru 1 (Sağ Orta)
Verilenler: [AB] \parallel [CD], |BE|=4, |EC|=6, |CD|=9, |AB|=x
[ÇÖZÜM ADIMLARI:]
Adım 1 — Kelebek Benzerliğini Kurma
A ve B açılarının iç ters açılardan dolayı benzerlik oranı:
Adım 2 — Hesaplama
\frac{x}{9} = \frac{4}{6}
\frac{x}{9} = \frac{2}{3} \implies 3x = 18 \implies x = 6
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
[CEVAP:] x = 6 \text{ cm}
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
[TEMEL KAVRAMLAR:]
1. Thales Teoremi
- [Tanım:] En az üç paralel doğrunun, iki farklı kesen üzerinde ayırdığı karşılıklı doğru parçalarının uzunlukları orantılıdır.
- [Bu problemde:] Kenarlar arasındaki x değerlerini bulmak için kullanıldı.
[SIK YAPILAN HATALAR:]
Parça-Bütün Karışıklığı
- [Yanlış:] Soru 1’de \frac{8}{12} = \frac{x}{6} yazmak. (Bu sadece yan kenarlar parçalandığında doğrudur, tabanlar işin içindeyse bütüne oran alınmalıdır).
- [Doğru:] Tabanlar paralelse mutlaka tepeden tabana doğru “parça / bütün” oranı kullanılmalıdır.
Bu sayfadaki diğer sorular için (örneğin sağ alt köşedeki karmaşık kelebek sorusu) detaylı çözüm yapmamı ister misin?
