I. Mars’taki gök gürültüleri, Dünya’da duyduklarımızdan daha az ses çıkarmaktadır.
II. Mars’ta da Dünya’daki gibi şimşek çaktığını tespit eden bilim insanlarına göre Mars’ta çakan şimşeklerde, Dünya’dakilerden çok daha az elektrik enerjisi açığa çıkmaktadır.
Numaralanmış II. cümleyle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
A) I. cümlede anlatılanlar tanımlanmıştır.
B) I. cümlede sözü edilen durumun gerekçesi açıklanmıştır.
C) I. cümlede verilen durumun koşulu belirtilmiştir.
D) I. cümlede söylenenler, örnekle somutlaştırılmıştır.
Cümleler Arası Anlam İlişkileri: Gerekçe (Neden-Sonuç) Analizi
KULLANILAN FORMÜL / KURAL: Gerekçe bildiren cümleler; bir yargının hangi nedenden veya bilimsel dayanaktan ötürü gerçekleştiğini açıklayan, “Neden?”, “Hangi gerekçeyle?” sorularına cevap veren cümlelerdir.
ÇÖZÜM VE SEÇENEK ANALİZİ
-
Cümlelerin İncelenmesi:
- I. Cümle: Mars’taki gök gürültülerinin Dünya’dakilere kıyasla daha az ses çıkardığı belirtilerek ortaya bir durum/sonuç konmuştur.
- II. Cümle: Mars’taki şimşeklerin Dünya’dakilere göre çok daha az elektrik enerjisi açığa çıkardığı ifade edilmiştir. Gök gürültüsünün daha az ses çıkarmasının fiziksel nedeni, yani gerekçesi açıklanmıştır (“Neden daha az ses çıkarır? Çünkü daha az elektrik enerjisi açığa çıkmaktadır.”).
-
A) II. cümlede “Bu nedir?” sorusuna yanıt veren bir kavram tanımı yapılmadığı için yanlıştır.
-
B) I. cümledeki durumun (az ses çıkmasının) bilimsel sebebi ve dayanağı ortaya konduğundan doğrudur.
-
C) Herhangi bir şarta veya koşula bağlılık (
-se / -sa,üzerevb.) bildirilmediği için yanlıştır. -
D) İddiayı desteklemek amacıyla somut bir örnek verilmemiş, doğrudan olayın enerjiye dayalı nedeni açıklanmıştır.
CEVAP: B — I. cümlede sözü edilen durumun gerekçesi açıklanmıştır.
SINAV NOTU / PÜF NOKTASI: Paragraf sorularında iki cümle arasına zihninizden “Çünkü…” bağlacını getirebiliyorsanız, ikinci cümle birinci cümlenin gerekçesini (nedenini) bildirmektedir.