mardin kapı şen olur türküsü hangi yöreye ait
Mardin Kapı Şen Olur Türküsü Hangi Yöreye Ait?
Mardin Kapı Şen Olur türküsü, isminde geçen “Mardin Kapı” ifadesinden dolayı sıkça Mardin iliyle karıştırılsa da, aslında Diyarbakır yöresine ait bir türküdür.
Önemli Bilgiler:
- Yöre: Diyarbakır
- Kaynak Kişi: Celal Güzelses
- Derleyen: Muzaffer Sarısözen
- Tür: Kırık Hava (Ritmik Türkü)
İçindekiler
Türkünün Yöresel ve Tarihi Kökeni
Bu eser, Türk Halk Müziği repertuarında Diyarbakır iliyle özdeşleşmiş en ünlü türkülerden biridir. Türkünün kaynak kişisi, “Şark Bülbülü” olarak tanınan ve Diyarbakır musikisinin en önemli temsilcilerinden biri olan Celal Güzelses’tir. Eser, Muzaffer Sarısözen tarafından derlenerek TRT arşivlerine kazandırılmıştır.
Türküde geçen ezgiler ve ritmik yapı, Diyarbakır’ın kendine has “ağır delilo” veya halay ritimlerini yansıtır.
Pro Tip: Bir türkünün hangi yöreye ait olduğunu anlamak için sadece ismine değil, kaynak kişisine ve derlendiği bölgeye bakmak daha doğru sonuç verir.
Mardin Kapı Neresidir?
Türkünün isminde geçen Mardin Kapı, Diyarbakır surlarının güneye, yani Mardin yoluna açılan kapısının adıdır. Diyarbakır Kalesi’nin dört ana kapısından biridir:
- Dağ Kapı (Kuzey)
- Urfa Kapı (Batı)
- Mardin Kapı (Güney)
- Yeni Kapı (Doğu)
Dolayısıyla türkü, ismini Mardin şehrinden değil, Diyarbakır’daki bu tarihi kapıdan ve o bölgedeki sosyal yaşamdan almaktadır.
Türkü Metni ve Hikayesi
Türkü, Mardin Kapı semtindeki şenlikli havayı, oradaki bahçeleri ve beşeri ilişkileri anlatır. Sözlerinde geçen “Hele yar zalim yar” nakaratı, bölgedeki sevda kültürünün tipik bir yansımasıdır.
Örnek Sözler:
Mardin kapı şen olur
Dibi değirmen olur
Buralarda yar seven
Mutlaka verem olur…
Özet Tablo
| Özellik | Bilgi |
|---|---|
| Ait Olduğu İl | Diyarbakır |
| İsim Kaynağı | Diyarbakır Surları’nın Mardin’e bakan kapısı |
| Kaynak Kişi | Celal Güzelses |
| Makam / Ritim | Hareketli / Halay |
Sonraki Adımlar
Diyarbakır yöresine ait diğer ünlü türküler ve bu türkülerin hikayeleri hakkında daha fazla bilgi edinmek ister misin?