Soru:
30. Mevlevi kültüründe “matbah” adı verilen mutfak, maddi ve
manevi açıdan beslenmenin yeridir. Burası her ne kadar
sadece yemek pişirilen ve yernilen bir yer gibi görülse de
aslında, Mevlevilikte karar kılmış fakat Allah’a ulaşmanın
inceliklerini ve yöntemlerini bilmeyen dervişlerin yüzyıllardır
ilimle pişiildiği bir çilehanedir. Mevlevilikte çileye girmek
mutfakta başlar. Mevlevi dergâhlarının ruhu mutfakta
gerekirse acemi Mevleviler de mutfakta dönüşüm geçirir.
bencillikten tamamen el çekerler ve yol yöntemi mutfakta
öğrenirler. Nasıl ki yemeğin pişmesi için belirli bir dönüşüm
Tıpkı çiğ olan yiyeceklerin ocakta pişmesi ve belirli bir
kivama gelmesi gibi tasavvuf ehlinin de mutfakta bir
dönüşüm geçirmesi gerekir. Kisacasi mutfak, Mevlevilikte
nesiller arası bir kültür aktarımıdır.
Bu parçada mutfakla ilgili aşağıdakilerin hangisine
değinilmemistir?
A) Özel amai birgórev yükłendiğine
B) Toplumsal sorunların çözüm yeri olduğuna
Hedef yolunda aracılik ettiğine
D Kültürel devamliliğın bir ögesi olduğuna
EY Eği6n yeri olarak gorildüğüne
Mevlevi kültüründe mutfakla ilgili hangi hususa değinilmemiştir?
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — Paragrafı dikkatle oku
Paragrafta mutfağın maddi ve manevi açıdan beslenmenin yeri olduğu, dervişlerin burada ilimle pişirildiği, çileye girmenin mutfakta başladığı, bencillikten arınmanın ve yol yönteminin mutfakta öğrenildiği, aynı zamanda nesiller arası kültür aktarımı yaptığı belirtilmiştir.
Adım 2 — Seçenekleri paragrafla karşılaştır
A) Özel amaçlı görev yüklendiği: Paragrafta mutfağın özel bir işlevi olduğundan, dervişlerin ilimle pişirildiğinden bahsediliyor. Yani bu doğru.
B) Toplumsal sorunların çözüm yeri olduğu: Paragrafta toplumsal sorunlardan veya mutfağın bu sorunların çözüm yeri olduğundan bahsedilmemiştir.
C) Hedef yolunda aracılık ettiği: Mutfağın dervişlerin dönüşüm geçirdiği, yola ait yöntemlerin öğrenildiği yer olduğu söylenmiş, yani aracılık yaptığı ifade edilmiş.
D) Kültürel devamlılığın bir ögesi olduğu: “Nesiller arası kültür aktarımı” ifadesi bu seçeneği destekler.
E) Eğitim yeri olarak görüldüğü: “Yol yöntemi mutfakta öğrenirler”, “ilimle pişirilir” gibi ifadeler mutfağın eğitim yeri olduğuna işaret eder.
Adım 3 — Sonuç çıkar
Paragrafta mutfağın toplumsal sorunların çözüm yeri olduğuna dair bir vurgu yoktur.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━ CEVAP: B) Toplumsal sorunların çözüm yeri olduğuna
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
Bu parçada mutfakla ilgili aşağıdakilerin hangisine değinilmemiştir?
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — A Seçeneğini İncele
Metinde mutfağın maddi ve manevi açıdan beslenmenin yeri olduğu, dervişlerin burada ilimle pişirildiği ve mutfağın özel bir görevi/amacı olduğu belirtiliyor. Neden: “Mutfak… dervişlerin yüzyıllardır ilimle pişirildiği bir çilehanedir” ifadesi özel bir görev yüklendiğini gösterir.
Adım 2 — B Seçeneğini İncele
Metinde mutfağın toplumsal sorunların çözüm yeri olduğuna dair bir ifade yoktur. Neden: Metin, eğitim, dönüşüm ve kültür aktarımı vurgusu yapar; toplumsal sorunların çözümü konusu geçmemektedir.
Adım 3 — C Seçeneğini İncele
Metinde mutfağın hedef yolunda aracılık ettiği (yol yöntemi ve Allah’a ulaşmanın inceliklerinin öğrenildiği yer olduğu) açıkça belirtiliyor. Neden: “Yol yöntemi mutfakta öğrenirler” ifadesi aracılık ettiğini gösterir.
Adım 4 — D Seçeneğini İncele
Metnin son cümlesinde mutfağın “nesiller arası bir kültür aktarımı” olduğu belirtiliyor; bu kültürel devamlılık ögesidir. Neden: “Kısacası mutfak, Mevlevilikte nesiller arası bir kültür aktarımıdır.” ifadesi doğrudan bunu söyler.
Adım 5 — Seçenek Karşılaştırması A. Özel amaçlı bir görev yüklendiğine — YANLIŞ (metinde belirtilmiştir; seçenek soruda “değinilmemiş” olanı sorduğu için A yanlış seçenektir) B. Toplumsal sorunların çözüm yeri olduğuna — DOĞRU (metinde bu yönüne değinilmemiştir) C. Hedef yolunda aracılık ettiğine — YANLIŞ (metinde belirtilmiştir) D. Kültürel devamlılığın bir ögesi olduğuna — YANLIŞ (metinde belirtilmiştir) E. Eğitim yeri olarak görüldüğüne — YANLIŞ (metinde belirtilmiştir)
Adım 6 — Son Doğrulama
Metin mutfağı eğitim, dönüşüm ve kültür aktarımı bağlamında ele alır; ancak toplumsal sorunların çözüm yeri olduğuna dair herhangi bir ifade bulunmamaktadır. Bu nedenle B seçeneği metinde değinilmeyen özelliktir.
CEVAP: B) Toplumsal sorunların çözüm yeri olduğuna
ÇÖZÜM ADIMLARI:
CEVAP: B) Toplumsal sorunların çözüm yeri olduğuna
A. Özel amaçlı bir görev yüklendiğine — YANLIŞ (metinde belirtilmiştir; seçenek soruda “değinilmemiş” olanı sorduğu için A yanlış seçenektir)