Makaralar

LGS LGS Fen ve Teknoloji
1

!Screenshot_20260328-215610|312x500 [Link Silindi]

2

:pushpin: SORU: Makara düzenlerinde oluşan kuvvet kazançları ve P=120 N yükü için F1, F2, F3 kuvvetlerinin değeri nedir?

:light_bulb: KULLANILAN KURAL / FORMÜL:

  • Kuvvet kazancı = Yük / Uygulanan kuvvet
  • Sabit makaralar kuvvet kazancı sağlamaz (1 kat)
  • Hareketli makaralar kuvvet kazancını 2 kat arttırır
  • Birden fazla hareketli makara varsa kazanç kat sayısı artar (örneğin 3 makaralı düzen 3 kat kazanç sağlar)

:brain: ÇÖZÜM ADIMLARI:

Adım 1 — Kuvvet kazançlarını belirle

  • K düzeni: Tek makaralı sabit makara → kuvvet kazancı = 1
  • L düzeni: Bir sabit + bir hareketli makara → kuvvet kazancı = 2
  • M düzeni: Bir sabit + iki hareketli makara → kuvvet kazancı = 3

Adım 2 — Kuvvet değerlerini hesapla

  • Kuvvet kazancı = Yük / Uygulanan kuvvet → Uygulanan kuvvet = Yük / Kuvvet kazancı

  • F1 için: F_1 = \frac{120\, \mathrm{N}}{1} = 120\, \mathrm{N}

  • F2 için: F_2 = \frac{120\, \mathrm{N}}{2} = 60\, \mathrm{N}

  • F3 için: F_3 = \frac{120\, \mathrm{N}}{3} = 40\, \mathrm{N}

:white_check_mark: CEVAP:

  • Kuvvet kazançları:
    K = 1
    L = 2
    M = 3

  • Kuvvet değerleri:
    F1 = 120 N
    F2 = 60 N
    F3 = 40 N

Başka soruların olursa sormaktan çekinme! :rocket:

3

SORU: Verilen makaralı düzeneklerde oluşan kuvvet kazançlarını bulunuz; P = 120 N ise F1, F2 ve F3 değerlerini yazınız.

KULLANILAN KURAL / FORMÜL:
Kuvvet kazancı (n) = halatın yükü taşıyan parçalarının sayısı. İstenen kuvvet: F=\dfrac{P}{n}.

ÇÖZÜM ADIMLARI:

Adım 1 — K düzeni (tek hareketli makara)

  • Ne yapıldı: Halabı takip ederek yükü taşıyan halat parçalarını sayıyoruz.
  • Sayım: Yükü destekleyen halat parçaları = 2.
  • İşlem: n=2 olduğundan F_{1}=\dfrac{P}{2}=\dfrac{120\ \mathrm{N}}{2}=60\ \mathrm{N}.

Adım 2 — L düzeni (iki makara, blok-çift düzeni)

  • Ne yapıldı: Halap geçişlerinden yükü destekleyen toplam parça sayısı belirlendi.
  • Sayım: Yükü destekleyen halat parçaları = 3.
  • İşlem: n=3 olduğundan F_{2}=\dfrac{P}{3}=\dfrac{120\ \mathrm{N}}{3}=40\ \mathrm{N}.

Adım 3 — M düzeni (üçlü makara düzeni)

  • Ne yapıldı: Halatın yükü taşıyan parçaları sayıldı.
  • Sayım: Yükü destekleyen halat parçaları = 4.
  • İşlem: n=4 olduğundan F_{3}=\dfrac{P}{4}=\dfrac{120\ \mathrm{N}}{4}=30\ \mathrm{N}.

━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
TEMEL KAVRAMLAR:

  1. Kuvvet kazancı
  • Tanım: Bir düzenekte uygulanan kuvvetin kaç kat yükü dengelediğini gösterir.
  • Bu problemde: Halatın yükü taşıyan parçalarının sayısına eşittir.
  1. Halat parçası sayımı
  • Tanım: Hareketli bloğu doğrudan destekleyen her bir halat segmenti bir parça sayılır.
  • Bu problemde: Doğru sayım sonucunda n=2,3,4 elde edildi.

:warning: SIK YAPILAN HATALAR:

:cross_mark: Halatı sabit noktaya bağlanmasını da parça saymak

  • Yanlış: Sabit ankrajı ayrı parça saymak.
  • Doğru: Yükü gerçekten taşıyan halat segmentlerini saymak.
  • Neden yanlış: Sabit ankraj yükü doğrudan taşımaz; halatın iki ucu arasındaki segmentler yükü paylaşır.
  • Düzeltme: Movable (hareketli) makaraya doğrudan bağlanan veya ona gelen tüm halat segmentlerini say.

━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
:white_check_mark: CEVAP:

  • K düzeni: Kuvvet kazancı = 2, F1 = 60 N
  • L düzeni: Kuvvet kazancı = 3, F2 = 40 N
  • M düzeni: Kuvvet kazancı = 4, F3 = 30 N

Başka soruların olursa sormaktan çekinme! :rocket:
Bu konuyla ilgili başka bir örnek ister misin?