m , n ve p pozitif tam sayılar olmak üzere
T = 6m + 4 = 8n + 6 = 3p + 1
olduğuna göre, üç basamalı en küçük T değeri kaçtır?
A) 122
B) 112
C) 118
D) 120
E) 132
Bölünebilme ve EKOK Problemi
KULLANILAN FORMÜL / KURAL:
- Ortak katların en küçüğü: \text{EKOK}(a, b, c)
- Eşitliğin her tarafına aynı sabit sayı eklenerek ortak çarpan parantezine alma yöntemi:
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — Eşitlikleri İnceleme ve Sabit Terim Ekleme
Verilen eşitlikteki bölenler ile kalanlar arasındaki farkı inceleyelim:
- 6 - 4 = 2
- 8 - 6 = 2
- 3 - 1 = 2
Her bir ifadede bölen ile kalan arasındaki fark 2’dir. Bu nedenle eşitliğin her tarafına 2 ekleyelim:
İfadeleri ortak çarpan parantezine alalım:
Bu durum, T + 2 sayısının 6, 8 ve 3 sayılarının ortak bir katı olduğunu gösterir.
Adım 2 — EKOK Hesabı
6, 8 ve 3 sayılarının en küçük ortak katını bulalım:
Buradan, T + 2 sayısının 24’ün pozitif bir tam sayı katı olması gerektiği anlaşılır (k \in \mathbb{Z}^+):
Adım 3 — Üç Basamaklı En Küçük Değerin Belirlenmesi
T sayısının üç basamaklı (T \ge 100) en küçük pozitif tam sayı olması istendiğinden:
Bu eşitsizliği sağlayan en küçük pozitif tam sayı k = 5’tir.
k = 5 değerini yerine yazarak T sayısını bulalım:
(Sağlama: m=19, n=14, p=39 olur ve tümü pozitif tam sayıdır.)
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP: C şıkkı — 118
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
TEMEL KAVRAMLAR:
- Bölen-Kalan İlişkisi: Bir bölme işleminde bölen ile kalan arasındaki fark sabitse, sayıya bu fark kadar ekleme yapılarak tam bölünme elde edilir.
- EKOK (En Küçük Ortak Kat): Birden fazla sayma sayısının ortak katlarının en küçüğüdür.
SIK YAPILAN HATALAR:
Hatalı Yaklaşım: Eşitlikteki kalanları doğrudan toplayıp çıkarmak veya sadece 6 ile 8’in EKOK’unu alıp 3’ü hesaba katmamak.
Doğru Yaklaşım: Eşitliğin her terimine aynı sayıyı (+2) ekleyerek tüm terimleri katsayılarının tam katı haline getirmek.
Benzer bir EKOK ve bölünebilme sorusu çözerek konuyu daha da pekiştirmek ister misin?
