A) 85
140°
m(EDC) = 55°, m(DEF) =x
B) 80
[BA // [EF, m(ÁBC) = 140°, m(BCD) = 95
Yukarıdaki verilere göre, x kaç derecedir?
C) 75
D) 70
E) 65
Doğruda Açılar: m(\widehat{DEF}) = x Açısının Hesaplanması
KULLANILAN FORMÜLLER VE KURALLAR:
- Karşı Durumlu Açılar (U Kuralı): Birbirine paralel iki doğru arasında kalan ve birbirine bakan açıların toplamı 180^\circ’dir (\alpha + \beta = 180^\circ).
- İç Ters Açılar (Z Kuralı): Paralel iki doğru arasında kalan ters yönlü açılar birbirine eşittir.
- Yardımcı Paralel Doğru Çizimi: Kırılma noktalarından verilen paralellere ([BA ve [EF) paralel doğrular çizilerek açılar adım adım taşınır.
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — B ve C Noktaları Arasındaki Açıyı Bulma
- B ve C noktalarından [BA ve [EF ışınlarına paralel yatay doğrular çizelim.
- [BA ışını sola doğru yönelmiştir. B köşesindeki iç açı m(\widehat{ABC}) = 140^\circ olduğuna göre, BC doğru parçasının sağa doğru olan yatay eksenle yaptığı dar açı (U kuralı gereği):
180^\circ - 140^\circ = 40^\circ
Adım 2 — C Köşesindeki Açıyı Parçalama
- C noktasından geçen yatay paralel doğrunun altında kalan açı, B noktasındaki 40^\circ’lik açı ile iç ters (Z kuralı) olduğundan 40^\circ’dir.
- m(\widehat{BCD}) = 95^\circ olarak verilmiştir.
- C noktasından geçen yatay doğrunun üstünde kalan açı (CD kolu ile yatay doğru arasındaki açı):
95^\circ - 40^\circ = 55^\circ
Adım 3 — D Köşesindeki Açı Bağıntısını Kurma
- D noktasından geçen yatay paralel doğruyu çizelim.
- CD doğru parçasının bu yatay doğru ile yaptığı açı, iç ters açılardan dolayı 55^\circ’dir.
- Soruda tepe açısı m(\widehat{EDC}) = 55^\circ olarak verilmiştir.
- D noktasındaki yatay doğrunun sol tarafında kalan açıyı bulalım:
- Yatay eksen üzerindeki doğru açı toplamı 180^\circ’dir.
- DE kolunun yatay doğrultu ile yaptığı açı:
180^\circ - (55^\circ + 55^\circ) = 180^\circ - 110^\circ = 70^\circ
Adım 4 — x Açısını Belirleme
- [EF ışını sağa doğru paralel bir doğrudur.
- DE doğrusu ile [EF ışını arasındaki m(\widehat{DEF}) = x açısı, D noktasında bulunan 70^\circ’lik açı ile iç ters açı oluşturur (Z kuralı):
x = 70^\circ
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP: D şıkkı (70^\circ)
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
TEMEL KAVRAMLAR:
1. Zikzak ve U Kuralı
- Tanım: Paralel iki doğru arasında zikzak yapan doğrularda aynı yöne bakan açıların toplamı, zıt yöne bakan açıların toplamına eşittir veya her kırılma noktasından paralel çizilerek çözülür.
- Bu problemde: B, C ve D kırılma noktalarından çizilen yardımcı paraleller sayesinde açılar adım adım E noktasına taşınmıştır.
SIK YAPILAN HATALAR:
BA ve EF Işınlarının Zıt Yönlü Olduğunu Unutmak
- Yanlış: [BA sola, [EF sağa bakarken doğrudan zikzak kuralını yönleri eşitlemeden uygulamak.
- Doğru: Işınların baktığı yönlere dikkat etmek veya her kırılma noktasına paralel çizerek açıları taşımak.
- Neden yanlış: Zıt yönlü paralel kollarda açılar doğrudan birbirine eşitlenemez, bütünler açılarının (180^\circ - \alpha) hesaba katılması gerekir.
Benzer bir doğrudan açılar sorusu oluşturup pratik yapmamızı ister misin?
