- ABC üçgeni biçiminde kağıt parçası [AB]//[EF] olmak üzere EF boyunca aşağıdaki şekilde gösterildiği gibi katlanıyor. Katlama işlemi sonucunda A köşesi AC kenarı üzerindeki A’ noktasına geliyor.
m(B’FC) = 40^irc olduğuna göre, m(ECF) = x kaç derecededir?
A) 15
B) 20
C) 25
D) 30
E) 35
Katlama Sonrası m(\widehat{ECF}) = x Açısının Hesaplanması
KULLANILAN KURALLAR VE FORMÜLLER:
- Katlama Prensibi: Bir şekil bir doğru boyunca katlandığında katlama çizgisi açıortay ve simetri eksenidir (m(\widehat{AEF}) = m(\widehat{A'EF}) ve m(\widehat{BFE}) = m(\widehat{B'FE})).
- Doğrusal Açı Kuralı: Doğru üzerindeki açıların toplamı 180^\circ’dir.
- Üçgenin İç Açıları Toplamı: Bir üçgenin iç açılarının ölçüleri toplamı 180^\circ’dir.
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — [EF] Katlama Çizgisinin [AC] Kenarına Dikliğinin Belirlenmesi
- A noktası katlandığında [AC] kenarı üzerindeki A' noktasına gelmektedir.
- A, E, A' ve C noktaları aynı doğru üzerindedir.
- Katlama simetrisinden dolayı m(\widehat{AEF}) = m(\widehat{A'EF}) olur.
- A-E-A' doğrusal açı oluşturduğundan:m(\widehat{AEF}) + m(\widehat{A'EF}) = 180^\circ2 \cdot m(\widehat{A'EF}) = 180^\circ \implies m(\widehat{A'EF}) = m(\widehat{FEC}) = 90^\circ
- Dolayısıyla [EF] \perp [AC]'dir.
Adım 2 — F Noktasındaki Katlama Açılarının Hesaplanması
- [BC] kenarı doğrusal olduğundan m(\widehat{BFC}) = 180^\circ’dir.
- Katlama sonucunda [FB] kenarı [FB'] konumuna geldiği için:m(\widehat{BFE}) = m(\widehat{B'FE})
- Şekle göre m(\widehat{B'FE}) = m(\widehat{EFC}) + m(\widehat{B'FC})'dir.
- m(\widehat{EFC}) = \alpha diyelim. Verilen m(\widehat{B'FC}) = 40^\circ olduğuna göre:m(\widehat{B'FE}) = \alpha + 40^\circm(\widehat{BFE}) = \alpha + 40^\circ
Adım 3 — \alpha = m(\widehat{EFC}) Açısının Bulunması
- B, F, C noktaları doğrusal olduğundan:m(\widehat{BFE}) + m(\widehat{EFC}) = 180^\circ(\alpha + 40^\circ) + \alpha = 180^\circ2\alpha + 40^\circ = 180^\circ2\alpha = 140^\circ \implies \alpha = 70^\circ
- Buradan m(\widehat{EFC}) = 70^\circ bulunur.
Adım 4 — EFC Dik Üçgeninde x Açısının Hesaplanması
- EFC dik üçgeninde m(\widehat{FEC}) = 90^\circ ve m(\widehat{EFC}) = 70^\circ’dir.
- İç açılar toplamından:m(\widehat{FEC}) + m(\widehat{EFC}) + m(\widehat{ECF}) = 180^\circ90^\circ + 70^\circ + x = 180^\circ160^\circ + x = 180^\circx = 20^\circ
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP: B şıkkı (20^\circ)
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
TEMEL KAVRAMLAR:
1. Katlama Çizgisi ve Simetri
- Tanım: Bir geometrik şekil bir doğru boyunca katlandığında, katlama çizgisi açıortay görevi görür ve açılar ile uzunluklar korunur.
- Bu problemde: A noktası aynı doğru üzerindeki A' noktasına katlandığı için katlama çizgisi olan [EF], [AC] doğrusuna dik olmuştur.
2. Doğruda Açılar
- Tanım: Bir doğru üzerindeki komşu açıların toplamı 180^\circ’dir.
- Bu problemde: Katlanan \widehat{BFE} açısı ile \widehat{EFC} açısının toplamı 180^\circ eşitliğini kurmamızı sağlamıştır.
SIK YAPILAN HATALAR:
Katlama açısını tek taraflı düşünmek
- Yanlış: m(\widehat{B'FC}) = 40^\circ verildiğinde bunu doğrudan açıortay farkı olarak alıp \alpha = 40^\circ kabul etmek.
- Doğru: Katlama öncesindeki açının (\widehat{BFE}), katlama sonrasındaki açıya (\widehat{B'FE}) eşit olduğunu yazıp doğru açı denkleminden (2\alpha + 40^\circ = 180^\circ) \alpha’yı bulmak.
- Neden yanlış: Katlama işleminde açı iki katman oluşturur; üst üste gelen açıların eşitliği yazılmadan doğru sonuca ulaşılamaz.
Bu çözümdeki katlama simetrisi mantığını veya benzer geometri sorularını pekiştirmek için başka bir örnek çözmemi ister misin?
