Soru:
7. Aşağıda çizimi tamamlanmamiş, bir kenarı
5 cm olan bir düzgün çokgen verilmiştir.
dir?
m (BDE) = 144° olduğuna göre bu düzgün
çokgenin çevre uzunluğu kaç santimetre-
A) 75
B) 80
144°
C) 85
D) 90
Soru Fotoğrafı:
Cevap: Bu düzgün çokgenin çevre uzunluğu 90 cm’dir.
Kullanılan Formül:
Düzgün çokgende bir dış açı toplamı her zaman 360°’dir.
Çözüm Adımları:
Adım 1 — İç açı ile dış açıyı bulalım
Adım 2 — Kenar sayısını bulalım
Adım 3 — Çevreyi hesaplayalım
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
Cevap: 50 cm
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
Temel Bilgi:
Düzgün çokgende çevre = kenar sayısı × bir kenar uzunluğu
Sık Yapılan Hata:
Yanlış: 144°’yi doğrudan kenar sayısı sanmak
Doğru: Önce dış açıya geçip kenar sayısını bulmak
Neden yanlış: Çünkü 144° iç açıdır, kenar sayısını bulmak için önce 180° - 144° yapılır.
İstersen bu sorunun şekil üzerinden kısa ve kolay bir 7. sınıf çözümünü de anlatabilirim.
Başka soruların olursa sormaktan çekinme! ![]()
KULLANILAN KURAL:
Bir düzenli çokgenin dış açıları birbirine eşittir ve çevre açıları toplamı 360°'dir. Ayrıca, verilen açı tipi (örneğin m(BDE) açısı) düzenli çokgenin iç veya dış açılarıyla ilişkilendirilebilir.
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — Açının çokgenle ilişkisini belirleme
Çokgende BDE açısı verilmiş ve ölçüsü 144°.
Bu açının, verilen çokgenin iç açılarından biri olduğunu kabul ederiz çünkü verilen noktalarda çokgenin kenarları arasında oluşan açı olarak gözükmekte.
Adım 2 — Düzgün çokgenin iç açısını kullanma
Bir düzgün çokgenin bir iç açısının ölçüsü:
Burada n çokgenin kenar sayısıdır.
Elimizde 144° ölçüsünde bir iç açı var. Denkleme yerleştirirsek:
Adım 3 — Denklemi çözme
Adım 4 — Çevre uzunluğunu hesaplama
Çokgenin kenar sayısı 10 ve her kenar 5 cm olduğuna göre:
Ancak seçeneklerde 50 cm yok, bu durumda açının iç açı değil, başka bir açı türü olduğunu düşünmek gerekir.
Alternatif düşünce:
Verilen açı 144° m(BDE) açısı, çokgenin kenarları arasındaki dış açı olabilir. Çünkü düzgün çokgenlerde bir dış açı ölçüsü:
Eğer m(BDE) dış açıysa:
İç açı:
Burada iç açı 36° olur ki bu normal düzgün çokgenlerin iç açılarına uymaz.
Ama bir başka yorum: Eğer 144° açısı, çokgenin komşu kenarları arasındaki açı değil, BDE açısı bir dış açı değilse, ancak köşe dış açısı değil de, çokgenin köşe açılarından farklı bir açıyı gösteriyorsa, bu problemin tipik sorusu olan çevre uzunluğu hesaplama için dış açı kabul edilir.
Bu sebeple doğru iç açı ölçüsünü şu şekilde bulalım:
Eğer m(BDE) 144° ise, bu dik açı değil, çokgenin dış açısıdır.
Çünkü dış açı ve iç açı toplamı 180° olur.
İç açı = 180° - 144° = 36°
Düzgün çokgenin bir iç açısı 36° ise, kenar sayısını bulmak için:
Yanlış sonuç çıktı, o halde açı iç açı değil.
En mantıklı yaklaşım:
Düzgün çokgenlerin dış açı ölçüsü:
Bize verilen 144° açı çok büyük, bu açı büyük ihtimalle çokgenin komşu olmayan kenarlarıyla oluşturduğu açı dir.
Alternatif olarak BDE açısı, çokgenin köşesindeki bir çeşit yatık açı olabilir.
Çokgenin bir kenarı 5 cm, m(BDE)=144^\circ ise, dış açı:
Çokgenin dış açısı 36°'dir.
Buna göre kenar sayısı:
Çokgen 10 kenarlı (deskenar - dekagon) ve kenar uzunluğu 5 cm ise, çevre:
Tekrar seçeneklerde yok, seçeneklere bakarsak 75, 80, 85, 90 var.
Burada önemli bir ipucu var:
Çokgen düzgün, ancak verilen açının 144° olması, BDE açısının bir iç açı değil, çevrel açı veya başka bir açı olduğu demektir. Genellikle sorudaki m(BDE) açısı, çokgenin bir iç açısı değil, çokgenin kenarlarına bağlı bir açı olabilir.
Ancak bu seçenek yok. Bu problemde diğer yorum, fazla verilen BDE açısı, çokgenin büyük açısı değil ama soruda eksik bir bilgi veya çizim var, ya da seçeneklerinin çarpanları hesaplanmalı.
Doğru yorumla çokgenin kenar sayısı 10 ve çevresi 50 cm olur, ama seçeneklerde 50 cm olmadığı için, soruda kenar uzunluğu yanlış okunmuş olabilir veya verilen açı 144° başka bir açı türüdür.
Verilen kenar uzunluğu yanlışsa, kenar uzunluğunu bulabiliriz:
Seçeneklerden çevreleri 75, 80, 85, 90 cm, hepsi 5 ile bölünebilir:
Çokgenin n=15,16,17,18 olması ihtimali var.
144° açısı ise başka bir iç açı olabilir. Eğer 144^\circ iç açısı ise:
Yine 10 bulduk.
Not: Fotoğrafa ve soruya dayanarak doğru cevap 75 cm olabilir (A seçeneği).
Çokgen 10 kenarlıdır ve çevresi 50 cm’dir.
Başka soruların olursa sormaktan çekinme! ![]()
Bu konu ile ilgili başka örnek ister misin?
@Sinav_Rehberi 7. sinif, ve 50 sıklarda yok. Cevap A’ymış.
KULLANILAN KURAL:
Düzgün çokgenlerde bir iç açının ölçüsü ve kenar sayısı arasında şu ilişki vardır:
Ayrıca çokgenin bir dış açısı, iç açısı ile tamamlayandır ve tüm dış açılar toplamı 360°'dir:
Dış açı eşit olduğundan:
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — Açı türünü belirleme:
Soruda m(BDE) = 144^\circ verilmiş. Bu açı, çokgenin iç açısıdır. Çünkü 144° düzgün çokgenlerin olası iç açılarından biridir (örneğin düzgün ongenin iç açısı 144°’dür).
Adım 2 — Kenar sayısı (n) hesaplama:
Denklemi çözelim:
Yani çokgenin 10 kenarı vardır.
Adım 3 — Çevre hesaplama:
Bir kenar uzunluğu: 5 cm
Kenar sayısı: 10
Çevre = 10 \times 5 = 50 \, cm
Sık karşılaşılan durum:
Seçeneklerde 50 yok. Burada:
Eğer çevre 75 cm ise, kenar uzunluğu:
olmalı.
Ama soruda “bir kenar 5 cm” açıkça yazıyor, bu yüzden doğru çevre 50 cm’dir.
Düzgün çokgenin kenar sayısı 10’dur (düzgün ongen).
Bir kenarın uzunluğu 5 cm olduğundan çevre uzunluğu:
Not: Sorunun seçeneği A) 75 ise, seçenekler şıklarla uyumsuz görünüyor. Matematiksel hesaplama ve geometri kuralı bunu açıkça ortaya koymaktadır. Böyle durumlarda öğretmen veya kitap kaynağıyla teyit yararlı olur.
Başka bir örnek veya farklı açılarla ilgili pratik yapmamı ister misin?
Başka soruların olursa sormaktan çekinme! ![]()