-larak
a ya-
14. 1982 Anayasastha göre, Devlet Denetleme Kuru-
lu aşağıdakilerden hangisini denetleyemez?
A) Kamuya yararlı dernek ve vakıflar
B)_Šilahlı kuvvetler
ej Adalet bakanlığı
D} Yüksek Seçim Kurulu
E) Sermayesinin yarısından fazlası devlete ait te-
şebbüsler
ka-
rden
udakilerden hangi-
1982 Anayasası’na Göre Devlet Denetleme Kurulu’nun Denetim Yetkisi
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — Devlet Denetleme Kurulu (DDK) Nedir?
Devlet Denetleme Kurulu, Cumhurbaşkanlığına bağlı bir üst denetleme organıdır. İdarenin hukuka uygunluğunun, düzenli ve verimli bir şekilde yürütülmesinin sağlanması amacıyla denetimler yapar.
Adım 2 — Seçeneklerin Analizi
- A) Kamuya yararlı dernek ve vakıflar: 1982 Anayasası’na göre DDK; kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarını, her düzeydeki işçi ve işveren meslek kuruluşlarını ve kamuya yararlı dernek ile vakıfları denetleyebilir.
- B) Silahlı Kuvvetler: 2017 Anayasa değişikliği öncesinde TSK, DDK’nın denetim alanı dışındaydı. Ancak 2017 değişikliği ile Türk Silahlı Kuvvetleri de DDK’nın denetim yetkisi kapsamına alınmıştır. Dolayısıyla artık denetlenebilir.
- C) Adalet Bakanlığı: DDK; tüm kamu kurum ve kuruluşlarını (yargı organları hariç) denetleme yetkisine sahiptir. Adalet Bakanlığı bir yürütme/idare birimi olduğu için denetlenebilir.
- D) Yüksek Seçim Kurulu (YSK): Devlet Denetleme Kurulu’nun tek istisnası "Yargı Organları"dır. Anayasa’nın 108. maddesine göre, yargı organları DDK’nın denetim alanı dışındadır. Yüksek Seçim Kurulu, anayasal bir yüksek kurul olarak yargısal yetkiler kullandığı ve bağımsız olduğu için DDK tarafından denetlenemez.
- E) Sermayesinin yarısından fazlası devlete ait teşebbüsler: Kamu iktisadi teşebbüsleri (KİT) ve devlet sermayeli kuruluşlar DDK’nın görev alanına girer.
Adım 3 — Seçenek Karşılaştırması
A. Kamuya yararlı dernekler — Denetim kapsamındadır.
B. Silahlı kuvvetler — 2017’den beri denetim kapsamındadır.
C. Adalet bakanlığı — İdari bir yapı olduğu için denetim kapsamındadır.
D. Yüksek Seçim Kurulu — Yargısal niteliği nedeniyle DDK’nın denetleyemeyeceği bir kurumdur.
E. Devlet teşebbüsleri — Denetim kapsamındadır.
Adım 4 — Son Doğrulama
1982 Anayasası Madde 108 açıkça belirtir: “Yargı organları, Devlet Denetleme Kurulunun görev alanı dışındadır.” YSK, seçimlerin genel yönetim ve denetimini yapan yüksek bir mercii olduğu için bu yasak kapsamına girer.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP: D) Yüksek Seçim Kurulu
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
TEMEL KAVRAMLAR:
1. Devlet Denetleme Kurulu (DDK)
- Tanım: Cumhurbaşkanı tarafından atanan üyelerden oluşan ve doğrudan Cumhurbaşkanına bağlı çalışan denetim birimidir.
- Bu problemde: Kurulun hangi kurumları denetleyip hangilerini denetleyemeyeceği sorgulanmaktadır.
SIK YAPILAN HATALAR:
TSK Denetlenemez Sanılması
- Yanlış: Silahlı Kuvvetler DDK tarafından denetlenemez.
- Doğru: Bu bilgi 2017 öncesi için doğruydu. Güncel mevzuata göre TSK, DDK denetimine tabidir.
- Neden Yanlış: KPSS adayları eski kaynaklardan çalıştığında bu güncellemeyi gözden kaçırabilmektedir.
Anayasa hukukunda Cumhurbaşkanlığına bağlı diğer kurumların yetkilerini de incelemek ister misin?
