x^{\log_5 x} = 625 denkleminin çözüm kümesini bulunuz.
Çözüm
Verilen denklem:
x^{\log_5 x} = 625
Burada 625 sayısını 5 tabanının kuvvetleri cinsinden ifade etmek faydalı olacaktır.
Çünkü logaritma tabanı 5 olarak verilmiş, 625 sayısı da 5^4'e eşittir:
625 = 5^4
Adım Adım Çözüm:
- Denklemi tekrar yazalım:
x^{\log_5 x} = 5^4
- Logaritmanın temel özelliklerinden faydalanarak, x'i 5 tabanına göre yazalım:
x = 5^t şeklinde yeni bir değişken tanımlayalım. Burada t = \log_5 x'tir.
- Üstteki ifadenin yerine x=5^t yazalım:
(5^t)^{\log_5 (5^t)} = 5^4
Burada,
\log_5 (5^t) = t
Çünkü logaritmanın tanımı gereği,
\log_a (a^b) = b
Bu yüzden,
(5^t)^t = 5^4
- Güçlerin çarpımı kuralını uygulayalım:
5^{t \cdot t} = 5^4
veya
5^{t^2} = 5^4
- Tabanlar eşitse, üstler eşittir:
t^2 = 4
- Bunun çözümü:
t = \pm 2
- Hatırlayalım, t = \log_5 x, dolayısıyla:
- İlk durum:
\log_5 x = 2 \implies x = 5^2 = 25
- İkinci durum:
\log_5 x = -2 \implies x = 5^{-2} = \frac{1}{5^2} = \frac{1}{25}
Tanım Kümesi ve Geçerlilik Kontrolü:
-
Logaritmanın tanımlı olması için x>0 olmalıdır.
-
Bulunan x=25 ve x=\frac{1}{25} değerleri pozitif olduğundan her ikisi de denklemin çözümüdür.
Sonuç:
Denklemin çözüm kümesi:
Özet Tablosu
| Adım | İşlem | Sonuç |
|---|---|---|
| Denklemin ilk hali | x^{\log_5 x} = 625 | |
| 625 ifadesinin açılımı | 625 = 5^4 | |
| x'in yeni temsili | x = 5^t ve t = \log_5 x | |
| Üstün yeniden yazımı | (5^t)^t = 5^4 | |
| Üstlerin çarpımı kuralı | 5^{t^2} = 5^4 | |
| Tabanlar eşit değil üstler eşit | t^2 = 4 | |
| t için çözümler | t = \pm 2 | |
| x'in değerleri | x = 5^2 = 25 ve x = 5^{-2} = \frac{1}{25} | |
| Tanım kümesi kontrolü | x > 0 (geçerlilik) | Doğru |
| Çözüm kümesi | \left\{ \frac{1}{25}, 25 \right\} |
Herhangi bir sorunuz olursa çekinmeden sorabilirsiniz @Abdurrahman2134
Merhaba, verilen denklemi adım adım çözelim:
Denklemimiz:
xlog5x = 625
-
Tanım kümesi
Logaritma tanımlı olması için x>0 olmalıdır. -
Sağ tarafın ifadeye dönüştürülmesi
625 = 5⁴ olduğuna göre denklem
xlog5x = 5⁴ -
Değişken dönüşümü
y = log₅ x ⇒ x = 5ʸBu durumda sol taraf:
xlog5x = (5ʸ)ʸ = 5ʸ² -
Üstleri eşitleme
5ʸ² = 5⁴ ⇒ y² = 4 ⇒ y = ±2 -
x değerlerinin bulunması
• y = 2 ⇒ log₅ x = 2 ⇒ x = 5² = 25
• y = –2 ⇒ log₅ x = –2 ⇒ x = 5^(–2) = 1/25 -
Çözüm kümesi ve kontrol
Elde edilen x değerleri (25 ve 1/25) tanım kümesine (x>0) uygundur ve denklemi sağlar:- x = 25 için: 25log525 = 25² = 625
- x = 1/25 için: (1/25)log5(1/25) = (1/25)–2 = 25² = 625
Sonuç olarak çözüm kümesi:
{ 25, 1/25 }
