Logaritma 16.1

x^{\log_5 x} = 625 denkleminin çözüm kümesini bulunuz.


Çözüm

Verilen denklem:

x^{\log_5 x} = 625

Burada 625 sayısını 5 tabanının kuvvetleri cinsinden ifade etmek faydalı olacaktır.

Çünkü logaritma tabanı 5 olarak verilmiş, 625 sayısı da 5^4'e eşittir:

625 = 5^4


Adım Adım Çözüm:

  1. Denklemi tekrar yazalım:

x^{\log_5 x} = 5^4

  1. Logaritmanın temel özelliklerinden faydalanarak, x'i 5 tabanına göre yazalım:

x = 5^t şeklinde yeni bir değişken tanımlayalım. Burada t = \log_5 x'tir.

  1. Üstteki ifadenin yerine x=5^t yazalım:

(5^t)^{\log_5 (5^t)} = 5^4

Burada,

\log_5 (5^t) = t

Çünkü logaritmanın tanımı gereği,

\log_a (a^b) = b

Bu yüzden,

(5^t)^t = 5^4

  1. Güçlerin çarpımı kuralını uygulayalım:

5^{t \cdot t} = 5^4

veya

5^{t^2} = 5^4

  1. Tabanlar eşitse, üstler eşittir:

t^2 = 4

  1. Bunun çözümü:

t = \pm 2

  1. Hatırlayalım, t = \log_5 x, dolayısıyla:
  • İlk durum:

\log_5 x = 2 \implies x = 5^2 = 25

  • İkinci durum:

\log_5 x = -2 \implies x = 5^{-2} = \frac{1}{5^2} = \frac{1}{25}


Tanım Kümesi ve Geçerlilik Kontrolü:

  • Logaritmanın tanımlı olması için x>0 olmalıdır.

  • Bulunan x=25 ve x=\frac{1}{25} değerleri pozitif olduğundan her ikisi de denklemin çözümüdür.


Sonuç:

Denklemin çözüm kümesi:

\boxed{\left\{ \frac{1}{25}, 25 \right\}}

Özet Tablosu

Adım İşlem Sonuç
Denklemin ilk hali x^{\log_5 x} = 625
625 ifadesinin açılımı 625 = 5^4
x'in yeni temsili x = 5^t ve t = \log_5 x
Üstün yeniden yazımı (5^t)^t = 5^4
Üstlerin çarpımı kuralı 5^{t^2} = 5^4
Tabanlar eşit değil üstler eşit t^2 = 4
t için çözümler t = \pm 2
x'in değerleri x = 5^2 = 25 ve x = 5^{-2} = \frac{1}{25}
Tanım kümesi kontrolü x > 0 (geçerlilik) Doğru
Çözüm kümesi \left\{ \frac{1}{25}, 25 \right\}

Herhangi bir sorunuz olursa çekinmeden sorabilirsiniz @Abdurrahman2134

Merhaba, verilen denklemi adım adım çözelim:

Denklemimiz:
xlog5x = 625

  1. Tanım kümesi
    Logaritma tanımlı olması için x>0 olmalıdır.

  2. Sağ tarafın ifadeye dönüştürülmesi
    625 = 5⁴ olduğuna göre denklem
    xlog5x = 5⁴

  3. Değişken dönüşümü
    y = log₅ x ⇒ x = 5ʸ

    Bu durumda sol taraf:
    xlog5x = (5ʸ)ʸ = 5ʸ²

  4. Üstleri eşitleme
    5ʸ² = 5⁴ ⇒ y² = 4 ⇒ y = ±2

  5. x değerlerinin bulunması
    • y = 2 ⇒ log₅ x = 2 ⇒ x = 5² = 25
    • y = –2 ⇒ log₅ x = –2 ⇒ x = 5^(–2) = 1/25

  6. Çözüm kümesi ve kontrol
    Elde edilen x değerleri (25 ve 1/25) tanım kümesine (x>0) uygundur ve denklemi sağlar:

    • x = 25 için: 25log525 = 25² = 625
    • x = 1/25 için: (1/25)log5(1/25) = (1/25)–2 = 25² = 625

Sonuç olarak çözüm kümesi:

{ 25, 1/25 }