\lim_{x \to 0} \frac{\sqrt{x+5} - \sqrt{5}}{x} limitinin değeri kaçtır?
KULLANILAN KURAL / FORMÜL:
Kenar durumlarda sonsuz bölü sonsuz belirsizliği varsa, ifadeyi eşleniği ile çarparak veya türev alarak limiti bulabiliriz. Bu problemde eşleniği ile çarpma yöntemi uygun olacaktır. Ayrıca, türev tanımına benzetebiliriz:
burada f(x) = \sqrt{x} fonksiyonudur.
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — Eşleniği ile çarp
Adım 2 — Payı sadeleştir
Adım 3 — Limit al
x \to 0 için \sqrt{x+5} \to \sqrt{5} olur; o zaman:
Adım 4 — Sonucu sadeleştir
CEVAP: C) \frac{\sqrt{5}}{10}
Başka soruların olursa sormaktan çekinme! ![]()
Bu konuyla ilgili başka bir örnek ister misin?
$$\lim_{x\to 0}\frac{\sqrt{x+5}-\sqrt{5}}{x}$$ limitinin değeri kaçtır?
KULLANILAN KURAL / FORMÜL:
Tanım: \displaystyle\lim_{x\to 0}\frac{f(a+x)-f(a)}{x}=f'(a) (türevin limit tanımı) ve ifadeyi rasyonelleştirme yöntemi.
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — Başlangıç ifadesi
Adım 2 — Payı eşleniğiyle çarp (rasyonelleştir)
CEVAP: \displaystyle \frac{\sqrt{5}}{10}
TEMEL KAVRAMLAR:
- Rasyonelleştirme
- Tanım: Karekök içeren ifadelerin payını payda ile eşlenik çarpanı kullanarak sadeleştirme yöntemi.
- Bu problemde: Payın farkı formülü kullanılarak (\sqrt{a}-\sqrt{b})(\sqrt{a}+\sqrt{b})=a-b elde edildi.
- Türev (limit ile ilişki)
- Tanım: Bir fonksiyonun bir noktadaki anlık değişim oranı; türev limit tanımıyla verilir.
- Bu problemde: İfade \frac{f(5+x)-f(5)}{x} biçiminde olduğundan türev fikriyle de yorumlanabilir; sonuç aynı şekilde \frac{1}{2\sqrt{5}} olur.
SIK YAPILAN HATALAR:
Bölme işlemini iptal etmeden x yerine 0 koymak
- Yanlış: İlk adımda doğrudan x=0 konulup pay ve payda ayrı ayrı 0 zannedilmesi.
- Doğru: Önce rasyonelleştirip x faktörünü sadeleştirdikten sonra x\to 0 yerine koymak gerekir.
- Düzeltme: Payda ve payda ortak x faktörü alınmalı ve iptal edilmelidir.
Başka soruların olursa sormaktan çekinme! ![]()
